Zamioculcas zamiifolia (ZZ çiçeği)

Zeze çiçeği içmekân süs bitkisi olarak yetiştirilir. Oldukça dayanıklıdır. Bir köşede unutulmaya en uygun ofis bitkisi hangisidir derseniz budur. Aylarca hiç sulamasanız bile güzelliğinden bir şey kaybetmez.

Zeze çiçeği içmekân süs bitkisi olarak yetiştirilir. Ana vatanı Afrika kıtasının doğusunda, Kenya ile Güney Afrika Cumhuriyetinin kuzeydoğusu arasındaki bölgedir. Zeze çiçeği Araceae familyasnda tek cins, tek türdür. Başka yakın akrabaları yoktur. Kökten çıkan yapraklı dal benzeri uzantıların her biri aslında tek yapraktır. Her bir yaprağın uzun sapında çok sayıda yaprakçıklar bulunur.

Bilimsel adı Zamioculcas zamiifolia olan bu bitkiye bizde ‘zamia’ diyorlar. Yanlış bir şey çünkü zamia bambaşka bir türdür.

İngilizcede yaygın adı: ZZ plant (yani zetzet bitkisi). Türkçede biz buna zeze çiçeği diyebiliriz.

Oldukça dayanıklıdır. Bakımına dikkat etmezseniz, az sulamanın, ara sıra sulamayı unutmanın pek zararı yok ama yanlış zamanda yoğun sulamalar çürüyüp ölmesine sebep olur. Bakımını iyi bilir ve uygularsanız hızlı büyür hem devleşir bir adam boyuna gelebilir. Gelişigüzel bakımlarda gelişimi ise yavaş olup çok sabır istiyor. Yeterli ışık alamazsa iki yıl dahi bekleseniz hiçbir gelişim göstermez. Kuvvetli aydınlık, havadar ve biraz da hafif direkt güneş alabilen yerleri sever. Büyümesine kışın değil yazın dikkat edin. Yazın açık havada ama öğle vakti güneşini direkt almayan bir yerde tutarsanız hızlı büyür. Havası fazla kuru memleketlerde hiç dışarda tutulmasa daha iyi.

Yumrulu mu değil mi? Toprak altı kısmı aslında gövdesidir. Bu gövde kodeks gövde çeşitlerindendir. Suyu ve besinleri depolayıp idareli kullanmayı sağlar, bitkiyi succulent özellikli kılıyor. Aslında yumru değildir ama toprak altında kaldığı için yumru diyoruz. Gerçekte yumru veya rizom değildir, gövdedir -veya rizom gövde denebilir.

Zeze çiçeğimizi nasıl sulayalım? Kışın çok az sulayarak az aydınlık ve serin yerde dinlendirmenizi tavsiye ederim. Bu şekilde sulama, toprağı kupkuru olduğu zamanlarda saksıdaki toprağın üst yarısını ıslatacak miktarda az su ile yapılmalı. Böylece kışı atlattıktan sonra hafif direkt güneş alan kuvvetli aydınlık, dışarıdan esinti gelmesi için açık pencere yakınında olmalı. Güzelce gelişmeye başlar. Gelişim gösterince sulamayı arttırabilirsiniz.

Güneş: Yaprakları hafifçe ısıtacak kadar filtrelenmiş olmalı. Sabah veya akşam güneşi direkt gelebilir. Ya da tül ardından gelen filtrelenmiş güneş. Sıcak yaz günlerinde dışarda açık havada tutup yaprakları yıkayarak bol bol sulayabilirsiniz, o zaman peş peşe yeni yapraklar çıkaracaktır. Yapraklara parlatıcı sprey sıkmanın zarar vereceği söyleniyor. Buna dikkat edin.

Hava nemliliği: Bu konuda pek hassas değil. İstanbul ve diğer kıyı bölgelerimizin hava nemliliği ZZ çiçeği için fazlasıyla yeterlidir – daha az hava nemliliğine dayanıklıdır ama elbette daha nemli hava tüm aracaea türleri için daha faydalıdır.

Kışa dayanıklılık: Deniz etkisindeki havası nemli bölgelerde kışın -7C derece soğuğa kuzey rüzgarları almayan cephelerde dayanır. Yapraklar kurusa bile yumrular dayanır. Bu şekilde kış soğukları yüzünden yaprak kaybı oluyorsa her yıl baharda çok daha muhteşem bir irilikte yeniden yapraklanmaya başlar yani böylesi aslında daha iyidir.

Toprak: Poşetlerde satılan süs bitkisi topraklarından, devetabanı ve kauçuk gibi bitkilere uygun toprağa 1/5 oranında ponza taşı veya hidrokültür taşı karıştırmalısınız. Uzmanlar daha fazla süzeklik diyor ama bu kadarı yeterli. Yine de, eğer esintisiz ortamlarda tutacaksanız ponza taşını biraz daha fazla koyabilirsiniz daha sağlıklı olur. Ayrıca bir miktar eski koyun gübresi karıştırabilirsiniz. Veya bu karışıma biraz da dere kumu karıştırılmış iyi bahçe toprağı ekleyebilirsiniz. Salt iyi bahçe toprağında bile (toprağın süzekliği ponza taşı ve duru kumuyla arttırılırsa) sorunsuz gelişim gösterebilir. Kısaca şuna dikkat edin: Toprak çok havadar olmalı.

Besin: Sadece haziran, temmuz ve ağustos aylarının sonlarında besin verin. Bulabilirseniz balık, yosun gibi deniz mahsullerinden organik besinler daha iyi yarar sağlar. Besini toprak altı gövdesinde depolar idareli kullanır. Fazla besin vermeyin.

Saksı değiştirmek için: Üç yılda bir. Bence saksı ve toprak değiştirmede en iyi şey sulamayı kesip tüm yaprakların kurumasını beklemektir. Kış ortasında sulamayı kesseniz susuzluğa dayanıklı yapraklarda tam kuruma bahar ortasını bulur. Yaprakların kuruması tamamlanınca yumruları söküp yeni toprağa dikin. Eskisinden çok daha gösterişli olacaktır. Söktüğünüzde fazla sayıda yumru görürseniz, bir saksıya üç veya dört yumru gelecek şekilde dikmelisiniz. Ya da daha iyisi tümünü daha genişçe saksıya dikin. Böylesi daha gösterişli olur.
Yeri hafif güneşli ve esintili olursa çok hızlı büyür. İlk filizler belirene kadar fazlaca direkt güneş alan bir yerde tutsanız (ama yerinin esintili de olması şartıyla) ısınan toprakta daha çabuk aktifleşecektir. Filizleri gördüğünüz anda yakıcı güneşten korumalısınız. Güneşin değdiği yeri hafifçe ısıtacağı kadar gelmesinde sakınca yok, büyük fayda var. Sadece yakan kavuran güneşten koruyun.

Çoğaltılması:
1) İki veya üç yılda fazlaca yapraklanmışsa yumru sayısı artmıştır. Onları ayırarak çoğaltabilirsiniz (yukarda saksı değiştirme bölümünde yazdığım gibi).

zeze çiçeğinin yaprak çeliği yöntemiyle çoğaltılması2) Gece ısı 20 dereceden aşağı düşmeyen zamanlarda veya mekânlarda, yaprak çeliğiyle çoğaltılabilir. Yaprak çeliği, bir yapraktaki sapa birleşen yaprakçıklardan kesilip alınmasıyla yapılır. Akşam kesip aldığınız yaprakçıkları sabaha kadar bekletin. Bu sırada kesik yer kendiliğinden tedavi olur. Sabahleyin yaprakçıkların dip kısımlarını toprağa batırın, fazla gömmeyin. Havası kuru bir memlekette yaşıyorsanız kapalı şeffaf bir kutuda köklenmeye bırakın (yalnız, bunda toprak fazla ıslak olmamalı.. yeterince nemli olması yeter.. aksi takdirde yaprakçıklar kolayca çürür). Köklenme ortalama bir buçuk ay sürer. Kapalı şeffaf kutuda tutuyorsanız 6. haftadan itibaren kapalı tutmaya gerek yok. Filizlenmesi ise birkaç ay sonra başlar. Toprak kaydadeğer bir kuruluk gösterince sulayın. Tuttuğunuz yer çok kuvvetli aydınlık olmalı. Direkt güneşten koruyun. Sabah veya akşam güneşi geliyorsa zararı yok, daha iyidir. Bazen iki üç ay sonra yaprakçıklar çürür gider. Ama köklendiği yerde mini bir yumru oluşmuştur. Bu takdirde, sulamayı kesin, üç hafta kadar koyu gölgeli bir yerde toprağın kurumasını bekleyin. Tamamen kuruduğu anda, kökler de kurumaması için fazla bekletmeyin: güneşli, sıcak bir yere alın sulayın. Yumrular filizlenecektir.

Zeze çiçeğini yaprak çeliğiyle çoğaltmak çok verimlidir (çünkü bir sap yapraktaki çok sayıda yaprakçıklardan çok sayıda fide elde edersiniz) fakat çok uzun sürer. Çoğaltılması zahmetli olduğu için ZZ çiçeği pahalıdır. Dekoratif ve nadide bir tür olması dolayısıyla da aranan bir ofis bitkisidir. Satışları ülkemizde son yılda artışta olan “moda” bitkilerden.

Eğer kışın elverişli ortam sağlayabilecekseniz çeliklemeye temmuz ayının başında başlamanızı tavsiye ederim. Sıcakta köklenme daha kesindir. Bu şekilde, özel ışıklandırmalı özel seralarda kış ortasında ya da gelecek baharın ortalarında fizlizlenmeler olur ve hızlı bir gelişim gösterir. Fideler yaz boyunca elverişli ortamda gelişir serpilir.

ZZ çiçeğinin çoğaltılması uzun sürer ama akıllıca zamanlamalarla devamlı seri üretimler yapabilirseniz oldukça kârlı çıkarsınız.

Zeze çiçeğini yaprak çeliğiyle çoğaltmada önemli püf noktaları:
1- Çelik yapılacak yaprakçıkları en etli, en sağlıklı olanlarından seçmelisiniz. Bu sayede minik yumrular daha güçlü olur. Onlarsa daha hızlı büyüyen fideler olur.

2- Eğer Antalya gibi sıcak ve havası nemli yerlerde yaşıyorsanız çoğaltmak daha kolay: Nisan ayı sonunda yaprak çeliklerini alın saksılara dikin ve açık havada ağaç gölgesi gibi alacalı gölgeli / yarı güneşli bir yerde tutun. Toprak yarı yarıya kurudukça sulayın. Hazirana kadar yeterince köklenirler. Bundan bir iki ay sonra da filizlenirler. En geç eylül sonuna kadar yeni fidelerinizi elde etmiş olursunuz. Kışın içeri almaya hiç gerek yok.

3- Yaprak çeliği alınacak bitki son bir yıl içinde kesinlikle element / mineral yoksunluğu yaşamamalı, gelişimi çok sağlıklı olmuş olmalı ve asla azot oranı yüksek bitki besinleri verilmemiş olmalı. Bu şartlara dikkat ederseniz yaprak çeliklerindeki başarı oranınız çok yüksek olacaktır.

Kategori: Salon Ofis Dekor Tarih: 09 Ekim 2011

Etiketler: | | |

'Zamioculcas zamiifolia (ZZ çiçeği)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Güzide Arıca dedi ki:

    ZZ çiçeğim yaklaşık iki yıldır güzel bir şekilde büyürken bu yaz sonunda dallarında lekelenmeler meydana geldi. Ayrıca bir kaç hafta önce sadece bir dalında bulunan yaprakları sarardı. Çiçeğim iki yıldır pencere önünde, tül arkasından gün ışığı alan bir yerde bulunmakta ve iki haftada bir aynı ölçüde sulama yapmaktayım. Dallarında meydana gelen lekelenme ve yapraklarda oluşan sararmalar için ne gibi önlemler almam gerektiği hususunda yardımcı olmanızı rica ederim.
    ***
    Sulama suyu iki şekilde zarar vermiş olabilir: Birincisi, direkt kullanılan musluk suyunda bulunan yabancı maddeler zamanla toprakta birikir, bu da özellikle Araceae familyasından bitkilerin yapraklarında sorun oluşturur. Onun için suyu en az üç gün bekletin tortusu dibe çöksün, o suyun üst tarafıyla sulayın. İkincisi, fazla sulamak zz çiçeğinin gelişim göstermediği zamanlarda düşmanıdır. Çiçekleri belirli düzende sulamak çok çok yanlış bir şey. İhtiyacı var mı ve ne kadar, onu bilmek önemli. Bu da elbette gün hesabı ile olmaz, toprağın nem kaybetmesine göre olur. Ayrıca havasız, esintisiz, nemsiz, sıcak yerlerde bozulma ölme riski çok yüksek. Bence mayıs ayının sonuna doğru toprağını değiştirin sonra da açık havada, biraz da sabah veya akşam güneşi alan bir yerde tutun, yazın iyi bir gelişim gösterecektir.

  2. Özge, KKTC dedi ki:

    Bir süredir Zeze çiçeğimi dışarda tutuyorum. Güneş yakıcı olmadığı için ve sadece sabahları güneş alan bölgede tutuyorum. Ancak gece ısısı düştüğü için artık içeriye mi almalıyım? Kışın da korunaklı bir bölgede, dışarda kalsa olur mu?
    ***
    Evet, Kıbrıs’ta dışarda kalmasının hiçbir sakıncası yok. Kışın fazla soğuk olur da yapraklar kurursa çok daha iyi. Böylece bütün güç ve enerji yumru gövdeye çekilir, ilkbaharda şimdiye kadar olduğundan çok daha muhteşem bir şekilde gelişim gösterir.

  3. Filiz, Aydın dedi ki:

    O zaman zeze çiçeklerimi ben de balkona alayım…
    ***
    İyi olabilir.. ama ani değişiklikte belki fazla su zarar verebilir. toprak kuruyana kadar bekleyin sonra dışarı alın diye tavsiye ederim. sonra da kış boyunca toprak tamamıyla kurudukça saksıdaki toprağın üst yarısının ıslanacağı miktarda az su ile sulamakta yarar var. Bahara kadar böyle devam etmenizi sonra normal sulamaya dönmenizi tavsiye ederim.

  4. Yasemin, Ankara dedi ki:

    Ben bitkileri ve çiçekleri seviyorum ancak zamioculcas bitkisini beğenmedim çünkü ben çiçekli bitkileri seviyorum.
    ***
    Sizin çiçek açan bitkileri sevmeniz başka ama ben de bu bitkiyi pek sevemedim açıkçası. :)

  5. Özge, KKTC dedi ki:

    Kışın dışarıda tuttuğum çiçeğim tüm yapraklarını kaybetti.Baharda da hiç filizlenmedi. Saksısını boşalttım ben de. Yumrular da yoktu. Neden acaba? Evin içindeki iyi durumda neyse ki. Sadece bazı uzun sapları yana yatıyor. Uzadığı için mi bu yoksa sulamamla ilgili bir problem mi var?
    ***
    İlginç. Nasıl yetiştirmişlerse hızlıca yumrusuz gelişmiş anlaşılan. Yana yatan yapraklar (dipte çürüme yoksa) dirençsizlikten dik duramıyor. Bitki besini verin. Yavaş yavaş güneşe alıştırın. Gece açık pencere yanında tutun üstüne su fısfıslayın. Gelişimi hızlanır.

  6. Ayşe, Kıbrıs dedi ki:

    Zeze çiçeğim kasım ayından beri güzel bir gelişim göstermişti. 3 tane yeni dal verdi. Ama bu hafta bazı dallardaki yapraklar sararmaya başladı. Yeri ve sulama miktarı aynı. Bunun sebebi ne olabilir?
    ***
    Sulama miktarı aynı diyorsunuz. Fakat klimalı odada değilse yaz mevsiminin şiddetli sıcaklarına göre sulama durumu kıştaki veya bahardaki gibi aynı olması yetersizdir. Bitki su kaybını azaltmak için bazı yapraklarını terk etmeye başlar. Sebep bu olabilir. Ayrıca eğer bir yıldan eski yapraklar sararıyorsa bu normaldir sorun yoktur.

  7. Hatice K. -Balıkesir dedi ki:

    Türkçesi zeze çiçeği. Bitkim bir dal verdi. Camın önünde güzel ışık alıyor. Bir dalda dört yaprağında sararma gibi oldu. Ne yapmam lazım? Organik koyun gübresini de verdim.
    ***
    Ara sıra öyle şeyler olur normaldir. Kışın evler sıcak ve havasız oluyor bunun da etkisi var. İlkbaharda pencereleri uzun süre açık tutacağınız zamana kadar az sulayın. Yukardaki bakım bilgilerini okuyun.

  8. Zekiye, İstanbul dedi ki:

    Merhaba. Benim zeze çiçeğim iki gün önce suladığımda yeşil ve pırıl pırıl parlarken bu sabah iki eski dalının saplarına kadar sarardığını gördüm. Neden olmuş olabilir? Küçük bir saksıda 4-5 dal. Büyük bir saksıya taşısam sağlıklı olabilir mi?
    ***
    Hayır sakın daha büyük saksıya geçirmeyin. Büsbütün çürür. Şimdi çiçekçilik sektöründe sadece sera ortamlarında işe yarayan ama ev ortamlarında çiçekleri çürüten garip çürüntüler kullanılıyor. Bitkileri öyle topraklarda yetiştirip satıyorlar. Siz şimdi zeze çiçeğinizi sulamayı bırakın ve daha havadar bir yerde tutun. Bu arada kumlu bir toprak hazırlayın. Mayısta toprağını değiştirin.

  9. Eda, İstanbul dedi ki:

    Zeze bitkisini yeni aldım. Saksı çok küçük. Bitki kökleri sanki patlatacak gibi. Bu dönemde değiştirmeli miyim?
    ***
    Önce bekleyin en az 15 gün yeni ortamının hava ve ısı şartlarına iyice alışsın. Bu sırada toprağı kurumadıkça sulamayın. Çünkü alışma sürecinde. Daha sonra çok az farkla bir boy büyük saksıya geçirin. Çok daha büyük saksıya dikerseniz fazla toprakta kökler boğulur ve çürür.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)