Yaprak Çeliği ile bitkileri çoğaltmak

Bazı bitkileri sadece tek bir yaprağı ile çoğaltmak mümkün. Her tür bitkide olmuyor. Bildiklerimi aşağıda sıraladım. Bunlar Afrika menekşesi, reks (kral) begonyası, gloksinya ve kalanchoe.

Yaprak seçiminde tek ortak özellik şudur: Yaprak ne fazla genç ne de fazla yaşlı olmalı. Sağlığı iyi olmalı. Ancak kalanchone ve benzeri bitkilerde ve paşa kılıcında bu kural önemli değil.
Toprak olarak bazı kişiler perlit tavsiye edebilir. Yarı yarıya perlit + torf karışımı daha iyidir. Filizlenmeleri ve köklenmeleri tamamlanınca esas topraklarına dikersiniz.

Afrika menekşesi: Yaprak sapı gövdeye bağlantı yerine bir iki santim yakın yerinden kesilir. Sap uç kısmını toprağa fazla değil bir – iki santim kadar gömün. Fazla sulamayın. Bu şekilde zamanla köklenir, filizlenir. Toprağın biraz nemli olması yeterlidir ve bu önemlidir çünkü fazla ıslak toprakta köklenme geç olur veya çürüme olur. Aynı usul reks begonyası ve gloksinya için de geçerlidir ama onları aşağıda yazdığım şekilde yaparsanız daha iyi sonuç alırsınız.

Reks begonyası ve Gloksinya: Sağlıklı olgun bir yaprak sapıyla değil, sapının yaprağa yakın kısmından kesilerek alınır. Yaprak sapının yaprakla bileşen yerinde az aşağısından kesmelisiniz. Tam yaprağın başladığı yerden değil. Sonra, geniş yapraklılarda temiz bir makasla yaprağın kenarlarından fazlalık bölgeleri kesin. Ana damarlara fazla zarar vermeyin. (Sap kısmını köklendirme tozuna bulasanız daha iyi olur. Sonra silkin fazla toz kalmasın.)
Yaprak altında, sapa yakın en kalın damarlara ana damara bağlantı yerlerine jiletle veya keskin bıçakla çizikler atılır. Sonra toprağın üzerine konur. Yaprak çevresine veya yaprağa birkaç kürdan saplayarak toprakla sıkı teması sağlanır. Hava yüzde yüz nemli olması gerektiği için, yaprak çelikleri yaptığınız kap tamamen şeffaf başka bir kap içine konur ve kapağı kapatılır. Veya renksiz naylon poşet geçirip poşetin ağzı bağlamalınır. Toprak önceden nemli olmalı; şimdi sulamayın. İçerisinin hava nemini torf + perlit karışımı sağlayacaktır. Direkt güneş almayan ama çok aydınlık ve sıcak bir yerde filizlenmesi beklenir (bir buçuk aya kadar sürebilir). Hava nemliliğinin fazla yüksekliği önemlidir: Bunun için üstüne bir kavanoz çevirebilirsiniz. Filizler 5 cm olduklarında yeterince köklendikleri de anlaşılır ve saksılara dikilir. Bu iki ayrı tür bitkinin yaprak çeliği ile üretimini dibine 10 cm kadar toprak doldurulmuş akvaryumlarda veya büyük geniş kavanozlarda da yapabilirsiniz, daha iyi olur. Tek yaprak için küçük kavanoz kullanabilirsiniz. Üstünü bir naylonla kapatın, her gün bir kez açıp havalandırın.

Paşa kılıcı: Bir yaprak üçe veya daha fazla parçaya bölünse bile her bir parçası tek başlarına yeni bireyler oluşturabilir. Fakat parçaları keserken neresi aşağı neresi yukarı olduğuna dikkat edin ters dikerseniz olmaz. Keserken çaprazlamasına kesmeniz daha iyi olur. Varsa köklendirme tozu da kullanabilirsiniz.
Yaprak parçasının 7 – 8 cm kısmını toprağa gömün, sulayın bekleyin. Bunlarda başarı yüksek nemli ortamda daha iyi olur, naylon geçirin filan diyenler var ama ben normal ev şartlarında açıkta denemiştim hiç sorun çıkmamıştı. Belki geç olur ama temiz olur. :)

Kalanchone, Sedum ve bunların bütün akrabaları:
Bu bitkilerin neye benzediğini bilmiyorsanız fikir açısından » şu yazıma bakın.
Tek yaprakla çoğaltmak en kolay en güvenli ve en kesin bunlarda oluyor. Yaprak sizin isteğiniz dışında bile eğer toprağa düşse, hatta biraz sararmış dahi olsa, yeter ki sap kısmı nemli toprağa değsin: kısa sürede köklenir filizlenir yeni bir birey olur hayatına devam eder.
Siz bunu yapacaksanız olgun bir yaprak seçin, yaprağı gövdeden tam dibinden ayırın zaten kolayca ayrılır. Önce, bu ayırdığınız yaprağı en az 24 saat açıkta bekletin; türüne göre, yaprak ne kadar şişmansa o kadar fazla bekletin. Üç güne kadar olabilir. Sonra yaprağı toprağın üstüne koyun, çok kısa olan sap ucunun toprağa biraz olsun gömülmesini sağlayın. Toprağın nemi ile köklenip filizlenir. Hepsi bu kadar. Normal açık havada tutabilirsiniz. Hava ne kadar sıcaksa sonuç o kadar çabuk alınır. Bu tür bitkilerin çoğu çeşidinin yaprakları fazla şişman olabiliyor, sapı yok gibidir. Bunları sap kısmına doğru yarı yarıya toprağa gömün. Diklemesine değil, yan yatmış şekilde olacak.

Primula cinsi bitkiler; çuha çiçeği ve onbir ay çiçeği: Bunlar için de tek yaprak çeliği ile çoğaltılması mümkün deniyor. Araştırmalarımda kayda değer bir bilgi bulamadım. Bunlarda usul biraz değişik: Yaprak sapına doğru ve son uç kısmına doğru ara bölgeden yaprak damarları yönünde V şeklinde kesilir ve her üç parça yarı yarıya toprağa gömülür. Bol aydınlık ve ortalama 20 derece gibi biraz serin ve nemli bir yerde filizlenmesi köklenmesi beklenir.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.