“Dioecious” bitkilerdendir yani ağaçlar ya erkek ya dişidir. Erkek ağaçlardaki çiçeklerin polenleri dişi ağaçların çiçeklerine genellikle rüzgârla ulaşır.

Meyvesinin kalitesi ve sağlığa faydaları: Avrupa’da “Yumberry” adı ile Çin çileğinin meyve suyu satılır. Çin çileği meyvelerinde doğal olarak çok şeker ve çeşitli doğal meyve asitleri bulunduğu için çok güzel lezzettedir. Vitaminlerce ve minerallerce zengindir. En çok C vitamini içerir. Lezzetli meyveleri çiğ olarak yenebildiği gibi meyve suyu, reçel, şekerlemeler ve alkollü içki yapımında da kullanılır.
Yüksek tansiyona, kalbe, mide rahatsızlıklarına, kolesterole iyidir. Görmeyi keskinleştirir katarakt oluşmasını önler. Daha birçok faydaları anlatılıyor.

Yetişeceği bölge özellikleri:
Yarı tropikal iklimlerin bitkisi olan Çin çileği nemli hava ve asitli toprak istiyor (pH 4-5). Az asitli toprakları da tolere edebilir (pH 6 – 6,5). Kışın en fazla sıfırın altında on (-10) soğuğa dayanabilir. Yazın 35 dereceden fazla sıcağa dayanamaz. Dikileceği toprak humusça zengin değilse torf karıştırılması daha iyi olur.
Yıllık yağış miktarı ve aylara göre yağışların dağılımı meyve kalitesinde ve verimliliğinde önemlidir. Yıllık ortalama 1300-1700 mm civarlarında yağış yeterlidir; ilkbahar aylarında (mart, nisan) ise ayda 160 mm’den az olmamalıdır yoksa meyvelerde kalite ve verim düşer.
Havanın yüksek nemliliği de büyük önem taşıyor zira düşük nemli hava bu bitkinin çiçeklerinin polenleşmesinde elverişli olamıyor.

Yurdumuzda Çin Çileği üretimi: Yukarda anlattığım bütün bu gereksinimlerine göre, Doğu Karadeniz bölgemiz için oldukça uygun bir bitkidir. Zaten Türkiye’de ticari maksatla Çin Çileği yetiştiriciliğine başlandı. Orta Karadeniz bölgesinde Tosya’ya dışarıdan getirilen Myrica Rubra fidanları dikildi. Önümüzdeki yıl meyve vermeleri bekleniyor. Tosya’nın iklimi iyi bir verimlilik sağlayacak mı, başarı oranı ne olacak, önümüzdeki yıllarda göreceğiz. Bence Trabzon ve Rize’ye daha uygundur. Çay üretiminde son yıllarda düşük gelir karşısında zor duruma düşen Rizelilerin bazıları Kivi üretimine geçmişti, geçen yıl başarı oranı çok yüksekti. Trabzon, Giresun, Rize meyve üreticileri Çin çileğini de denemeliler.

Budanması: Meyveler bir yaşındaki dallarda olduğu için budamada dikkatli olunmalıdır. Uzayıp gitmesine izin verilmezse fındık gibi çalı şeklinde yetiştirilebilir. Bu tür budama ceviz ağaçlarında da yapılıyor, böylece devleşmeyen ağaçlardan ürün toplamak kolaylaşıyor.

Çoğaltılması: Yarı olgun dallardan çelik ile yazın sıcak aylarında çoğaltılabilir. Çelikler açık havada gölgelik bir yerde köklendirilmelidir. Olgun dal çeliğinden kasım aralık aylarında, daldırma ile ilkbaharda çoğaltılabilir. Tohum ile çoğaltılmasında tohumlar sonbaharda ekilir. Kışı toprakta geçiren tohumlar ilkbaharda çimlenir. Ayrıca köklenmiş kök sürgünleri (piçleri) kışın bitkinin uyku döneminde ayrılmakla çoğaltılabilir.

Çiçekçilikte perlit niçin kullanılır?
Perlit, karıştırıldığı toprağın hem kalitesini arttırır hem drenajını yani toprağın su süzdürebilirliğini arttırır. Isı değişimlerinde toprağı korur, fazla buharlaşmayı da önler. Asit ve alkalin dereceleri açısından toprağı dengeler. Bu açıdan faydası büyüktür.
Torf ile karışımı süs bitkileri için sık kullanılır (perlit dörtte bir kadar katılır).
Çelikle süs bitkisi üretiminde sade kullanılan perlit köklenmeyi kolaylaştırır. Bazı bitkilerin tohumlarının çimlendirilmesinde de perlit tercih edilir.

Perlit hangi maddeleri içerir?
SiO2, Al2O3, K2O, Na2O, CaO, MgO, Fe2O3, TiO2, MnO2, SO3

Topraksız sebze yetiştiriciliğinde perlit sade kullanıldığı gibi başka maddelerle karıştırılarak da kullanılıyor.
Killi, sert ve ıslanınca yapışkan balçık haline gelip zorluk çıkaran topraklar perlit kullanılarak terbiye edilir.

Perlitin bitkiler için kullanılması hakkında ayrıntılı bilgi için »buraya tıklayabilirsiniz.

Torf bitkilerin ihtiyacı olan besinleri tutar, ayrıca ısıyı korur. Su tutma özelliği var ki bence çoğu süs bitkileri için iyi değil. Daha kötüsü, bir defa tamamen su kaybettikleri zaman su tutma özelliklerini de tamamen kaybederler. Onun için torfu iyi bahçe toprağı ile karıştırıp kullanmak daha iyidir. Bol torflu toprak sertleşmez, taşlaşmaz. İçerdiği asitler sayesinde torf diğer besinleri daha işe yarar hale getirir.

Torfu sade kullanmayın
“Doğal gübrelerde bazı tuzlar bulunur, tavuk gübresinde ayrıca kireç de bulunur. Gübre yerine torf kullanmak daha iyidir.” diyenler var. Yani torf hem toprak yerine kullanılacak, hem gübre istemez diye halk torf kullanmaya teşvik ediliyor. Doğru bir şey değil. Ticari kafa ürünü sözler. Çünkü torf aslında besin maddeleri açısından iddia edildiği kadar zengin değildir. Bu nedenle, torfu yetiştireceğiniz süs bitkilerinizin türüne göre uygun toprak karışımları ile kullanmak gübre isteyen bitkiler için karışıma gübre de katmak ve bitkilerin büyümeleri kuvvetleşince sıvı gıda takviyesi yapmak iyi olur.

Açelya, kamelya, gardenya gibi kireç sevmeyen süs bitkilerinde akılcı bir toprak karışımı yapmak şartıyla torf kullanmak çok iyi olabilir. Ancak asitli toprak isteyen bu bitkilerin ihtiyacı olan türden asit torfta az olduğundan dolayı bunların bilhassa çiçeklenme zamanlarında sulama suyuna bir damla limon damlatmak gerekir. Bu saydığım bitkiler için torfu kestane toprağı ve bulabilirseniz eski ormanların kuytu çukur yerlerinde zamanla oluşan siyah, yoğun kıvamlı çürüntü toprağı ile karıştırırsanız daha iyi olur. Bu karışım antoryum için de idealdir. Orkide yetiştiriyorsanız ve orkide toprağı bulamadıysanız yine bu karışımdaki sert odunsu parçaları seçerek kullanmak orkidenizi idare edebilir, yeni fidelerinizden birinde deneyip gözlemlemelisiniz.

Çevreci isen torftan uzak dur
Doğadaki torf alanlarının boşaltılması doğal çevreye çok büyük zararlar veriyor. Bu zarar çevre ikliminden o çevrenin bitki ve hayvan sağlığına kadar çok geniş bir çeşitlilikte oluyor. İngiltere’de ve İrlanda’da torfu boşaltılmış doğal arazilerde büyük zararlar kaydedilmiş ve şimdi mücadeleye çalışılıyor. Yurdumuzda torf kaynaklarımız hunharca tüketilmektedir. Bu yüzden, en azından duyarlı çiçek severler bu tüketime katkıda bulunmasalar, kendi ihtiyaçları kadar karışımları kendi imkânlarıyla oluştursalar daha iyi olur. Kestaneliklerden kestane toprağı, ormanlardaki çukurlardan etli kıvamda siyah çürüntü, bataklıklardan yosun çürüntüleri ve iyi temiz bahçe toprağı gibi karışımlar yapabilirsiniz; böylece hazırladığınız yüksek kaliteli toprağınızı hem kendiniz kullanabilirsiniz hem eşe dosta dağıtabilirsiniz. Bu karışımlar konusunda uzmanlaşmış çiçek meraklısı kişilerin örneğin ağaçlar.net sitesinin forum sayfalarında kendi deneyimlerini anlattıklarını görmüştüm.

Fuarda dünyanın ve Türkiye’nin önde gelen zirai ilaç, gübre, tohum, sulama, fidancılık, hayvancılık, mekanizasyon firmalarından 80 tanesi bir araya gelecek.

250 bin metre kare alanda çiftçilere uygulamalı olarak ekim, ilaçlama ve mahsuller gösterilecek.

Fuarda büyük bilgi kazanımlarının olacağının yanı sıra, ticari olarak da Tekirdağ’a büyük katkı sağlayacağını söyleniyor. 3 – 4 milyon dolar döviz gelmesi bekleniyor.

Uluslar arası olan bu fuar sayesinde yerli firmalara yurt dışına açılma imkânı doğacak. Ziyaretçiler en yeni teknolojiyi ve tarımsal bilgiyi görme imkânına sahip olacak. Çiftçilere seminerler verilerek bilgilendirilecek.

Organizasyon: DLG Fuarcılık

Konya’da muz üretimi denemesi başarılı oldu.

Çumra şeker entegre tesislerinde pancardan şeker üretilirken 55°C sıcaklığında su kullanılıyor. Bu sıcak su soğuması için borularla soğutma kulelerine aktarılıyor.
İşte burada kafayı çalıştırmışlar:
Su boruları sera içinden geçirilerek sera içinin ısındırılması sağlanıyor. Sera hamam gibi ısınıyor. Böylece de sıcak gerektiren bitkilere bedavadan ısıtma sistemi sağlanmış olunuyor.

Söz konusu serada bazı sebzeler organik usulle yetiştirilip satışa sunulurken, başka hangi bitkileri de yetiştirebiliriz diye araştırma yapmışlar. Muz üzerindeki deneme oldukça iyi sonuç vermiş.

Bu seranın şeker tarihinde bir örneği yokmuş. Tamamen organik ürünler yetiştirildiği, çiçeklerdeki dölleme işinin arılara yaptırıldığı ve enerji maliyetinin sıfır noktasında olduğu belirtiliyor.
Kaynak ve daha ayrıntılı bilgi için:
http://www.konyahaber.com/haber/konyada-muz-yetistirildi-21085.htm

Demek oluyor ki biraz daha üstünde dursak, gerçek anlamda “organik” olması için gereken eksikleri tamamlasak, sonra dünya çapında “organik çay” tanıtımını iyi yapabilirsek bu durumda çay ihracatı gelirimizi kat kat arttırabiliriz.

Çayımızın tam anlamıyla “organik” olabilmesi için suni gübre de kullanılmamalıdır ama kullanılıyor. Bizzat gidip gördüm.

Konu açılmışken çay üretiminin Rize ekolojisine olan etkileri
Belki bilimsel değil, çünkü bunları bana Rizeli bazı yaşlılar anlatmıştı:
“Eskiden Rize ormanlık bir bölgeydi. Çok kuş çeşidi vardı. Çok böcek çeşidi vardı. Sıtma hastalığı yapan büyük sivri sinekler vardı. Sonra her yerde çay yetiştirilmeye başlandı. Bölgede şimdi hava eskiye göre çok daha fazla nemli. Çünkü çaylar bütün toprak yüzeyini sıkı sıkı kapatıyor. Eskiden hoş esintiler vardı. Rüzgar eserdi buranın havası çok güzeldi. Şimdi yazları boğucu bir nemlilik oluyor. Sıcak insanı fazla rahatsız ediyor.
Çayların üzerlerine serpilen suni gübreler akıp gidiyor derelere karışıyor. Sivrisinek türlerinden çoğu yok olmuş durumda. Böcekler azaldı kuşlar azaldı.”

Çay üreticilerinin yıllar geçtikçe artan maddi sorunları
Bundan belki 40 yıl önce iyi gelir elde edebiliyor ve İstanbul’dan ev, hatta apartman satın alabiliyorlardı. Şimdi ise çaydan elde ettikleri gelir mutfak masfaflarına ancak yetebiliyor. Sebeplerini tam bilemiyorum. Bilenler aşağıya yorum yazabilir. Belki çay alanlarının sahibi aileler genişleyip büyürken aile başına düşen çay üretim alanları paylaşmalar sonucu bölüne bölüne küçülüyordur. Belki devlet eskisi kadar iyi para ödemiyordur.