Saksı toprak değiştirmek

Çok büyük mecburiyet olmadıkça bu işi sadece ilkbaharda, baharın başında değil, havalar biraz daha ısındığı zaman yapmalısınız. Meselâ İstanbul’da nisan ortasından mayıs ortasına kadar iyi bir zamandır. Daha genel bir ifadeyle ayva ağaçları çiçek açtığı zaman diye de düşünebilirsiniz.

Bu yazım yine evlerde yetiştirdiğimiz ‘iç mekân süs bitkileri’ hakkında. Bilgileri ona göre dikkate alın.

Toprak: Çiçekçilerde orda burda satılan poşet topraklar genelde bozuk, zararlı kompostlardır. Poşet toprak alacaksanız güvenilir markalardan ve kaliteli yerlerden almalısınız. Ben bunları bile kullanmadan önce bir leğene boşaltarak balkonda birkaç hafta (duruma göre birkaç ay) havalandırıyorum. Zamanla birkaç farklı toprağı birbirine karıştırıyorum. Ama hepsi güvenilir markalar olmalı. Ayrıca şimdi kendi kompostumu yapmaya başladım bakalım sonuç nasıl olacak..
— Yeni saksıda kullanılacak toprak ıslak olmamalı, yeterince nemli olmalı. Eğer ıslaksa bekletin yapış yapış olma hali gittiği zaman saksı toprak değişimi yapın.

Ponza taşı: Ev, ofis, büro, mağaza gibi kapalı yerlerde yetiştirilen bitkilerin ve dışarda tutsanız bile succulent bitkilerin toprağına ¼ oranında karıştırılmalıdır. Bulamazsanız en azından kalın rendelenmiş strafor (yeni alınan beyaz eşya kutularından çıkan beyaz köpük) kullanın (rendeleyeceğiniz parçalar irili ufaklı, ortalama kuru nohut taneleri kadar olsun).

Saksı: Dibinde mutlaka delikler olmalı ki suladığınız zaman su içerde kalmasın alt delikten süzülsün gitsin. Çok nemli hava isteyenlere suyu emen basit toprak saksılar tavsiye ederim. Çünkü bu tip kalitesiz toprak saksılar çevreye daima nem salar, nemli hava isteyen bitkilere hayat verir. İyi derecede güneş isteyen bitkilere de yine toprak saksı, çünkü güneşin ısıtıcılığını içeri geçirmez; görmüşsünüzdür kökler devamlı ilerleyip saksının iç çeperine yapışık gibi dururlar, güneşin ısısını geçiren plastik saksılarda kökler fazla rahatsız olur bitkinin gelişimi sekteye uğrar.

Bitkiyi eski saksıdan çıkarmak: En sevmediğim iş. Duruma göre çeşitli şekillerde çıkarılabilir. Adi plastik saksıları yanlardan kesebilirsiniz. Eğer daha büyük bir saksıya dikecekseniz, önce sularsınız, birkaç saat sonra resimdeki gibi kalıp halinde çıkarabilirsiniz. Kök budaması yapılması gerekenleri ise toprağın hafifçe kurumasını beklemelisiniz.
Bazı bitkilerin kökleri çok hassas; tutunmuş olduğu toprak parçalarından ayırmadan sökmelisiniz. Kauçuk ve Benjamin hiç hassas değildir ama yine de hassas bitkilerdeki gibi muamele etmeniz daha iyi olur.

Kök budaması: Pek tavsiye etmem. Bazı istisnai durumlar olabiliyor, bunu gerektiren bitkiler olabiliyor. Siz bitkileriniz hakkında gereken ne ise ona göre davranın. Pek bilginiz yoksa, eğer kökler aşırı çokluktaysa dörtte biri budanabilir bir sakıncası yok. En sağlıksız görünenleri kesebilirsiniz.

Köklerin arasındaki eski toprağı gidermek: Her zaman her bitki için şart değil. Ama eğer giderilse daha iyi olur. Özellikle tekrar aynı boy saksıya dikilmesi gereken bitkilere: hem kök budaması yapmak hem kökler arasındaki eski toprağı köklere zarar vermeden gidermek iyi olur.

Yeni saksıya dikmek: Alt deliklerin üzerine taşlar dizin (yeterince geniş strafor parçaları da olur). Onların üstünü 3 – 5 cm toprakla örtün biraz bastırın. Sonra bitkinizi içine oturtun. Yeni toprağı fazla bastırmadan boş yerlere doldurmaya çalışın. Köklerin arasına itin. Bunun için parmaklarınızı kullanabilirsiniz, bir çubuk kullanabilirsiniz. Hafifçe bastıracaksınız. Uzun boylu bitkilerin dik durmaları için toprağı daha çok bastırmak sıkıştırmak gerekiyor. Eğer toprağa gerektiği kadar ponza taşı ya da kalın rendeleniş strafor karıştırmışsanız bastırmanızda bir problem olmaz.

İlk sulama: Hemen anında şart sanılıyor. Her zaman her durumda şart değildir, zararlı bile olabilir. Ben bir ay önce (kışın hep soğuk olan salonumuzdaki) paşa kılıçlarını ayrı ayrı saksılardan çıkarıp hepsini daha geniş bir saksıya dikmek zorunda kaldım. Dikince sulamadım. İki hafta kadar sonra suladım (sonraysa bugüne kadar sulamadım). Saksı değiştirmeden önce kılıçlardan biri gelişim halindeydi. Yeni yerinde gelişim aynen devam ediyor, yeni iki yaprak soğuğa rağmen şimdiye kadar iki misli büyüdü.

İlk günlerde bakım: Hassas bitkilere ilk on gün boyunca daha nemli hava sağlanmalı, direkt güneşten korumalı. Toprak yeterince nemli idiyse bazı bitkileri yeni toprağa aktarınca hemen sulamamak lazım (hemen hemen tüm succulent bitkiler ve duaçiçeğigiller) – çünkü köklerin yeni toprağa adapte olmaları böylece daha kolay oluyor, elbette kullandığınız toprak yeterince nemliyse. Bazıları hemen sulanmak ister.
— İki hassas bitkiden örnek vereyim: Barış çiçeğinizi yeni yerine dikince hemen sulayın. Dua çiçeğinizi hemen sulamayın. Her ikisini de ilk on gün boyunca direkt güneşten koruyun, çok daha fazla hava nemliliği sağlayın, öğleye doğru yapraklarına su fısfıslayın. Dua çiçeğinizi sulamak yerine birkaç gün fanus gibi bir şeyle kapalı tutsanız daha iyi olur. Aynı şey afrika menekşesi (ve benzerleri) için de geçerli. Ortalama 6 gün yeter. Sonra açıkta tutup sularsınız.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.