Plumeria veya Frangipani Ağacı
Sitemin okuyucularından biri plumeria bitkisini bana “Hint mabet çiçeği” diye sormuştu. Bunun üzerine dünya çapında gerçek uzmanlarının web sitelerinden uzun araştırmalar yaparak gereken bilgileri derledim. Yaygın olarak kullanılan bir adı da “Frangipani” olan Plumeria beyaz, sarı, pembe, kırmızı tonlarında ve gökkuşağını andırır alacalı ebruli pastel renklerde hoş kokulu büyük çiçekler açan tropikal bir süs bitkisidir. Çiçeklerinin kokusu geceleri daha yoğun olur. Plumeria yaprakları biraz malta eriği yapraklarına benzer, daha büyük daha geniştir. Şekillendirme budamaları yapılmazsa boyu kısaltılmazsa 6 – 8 metre yüksekliğinde ağaç haline gelir, bolca dallanıp budaklanır.
Plumeria başlıca iki guruba ayrılır: Obtusa ve Rubra. Obtusa plumerialar parlak yapraklara sahiptir. Genelde beyaz çiçekli olup kokusu daha kuvvetlidir. Rubra daha mat yapraklara sahiptir. Çiçekleri renkli ama az kokuludur. “Frangipani” bu guruptakilerin adıdır, bunlara Hawaiian lei flower “Hawai çiçek kolyesi çiçeği” de denir. “Aloha” denen Hawai usulü hoş geldin törenlerinde güzel kokusu nedeniyle pumeria çiçekleri hediye çiçek kolyelerinde çok kullanılır.
Evde mi dışarıda mı yetiştirilir? Yaprakları fazla büyük olduğu için ve hızlı büyüdüğü için ev içinde küçük odalara uygun değildir. Açık havada yetiştirmeniz daha iyi olur. Dondurucu soğuklara dayanıklı olmayan tropikal bir bitkidir, kışın iyi korunmalıdır. İzmir’den daha güneydeki kıyı illerimizde don tehlikesi çok daha azdır, bahçelere dikilebilir. Buralarda ısının nadiren sıfıra düşmesi plumeria için önemli bir tehlike değildir.
Yetiştirilmesi bakımı zor mudur? Toprağının özelliği aşağıda anlattığım gibi olursa, sulamasını fazla kaçırmazsanız, düzenli besin verirseniz, bol güneşten mahrum etmezseniz tropikal bitkiler içinde en sorun çıkarmayanı plümeryalardır. Sulamayı aylarca unutsanız bile kolay kolay ölmez. Hatta plumeria’yı bahçede yetiştiren bazı insanlar sonbaharda bu bitkiyi topraktan söker, iyice yıkar, kurular ve sandık odasında saklar, ilkbaharda yeniden eker. Böyle acayip bir bitkidir.
Güneş ve ışık: Bahçede yarı güneşli (seyrek gölgeli) yerlerde daha iyi gelişir ama plümeryalar güneş yetersizliği çekmemelidir, gündüz boyunca en az 6 saat parçalı gölgeler karışımında olsa bile güneş ışığı almalıdır ki çiçekleri çok sayıda ve büyük olsun.
Ev içinde (iyi havadar ortam sağlamak şartıyla) iyi güneş alan pencere önünde yetiştirilebilir. Güneş gelmediği vakitlerde yeri çok aydınlık olmalıdır, bunun için pencere tülü kapalı olmamalı.
Plumeria AğacıToprak: Suyu kesinlikle çok iyi süzdüren cinsten bir karışım hazırlamak için bitkisel lif ve kabuk parçalarına bolca perlit ve pomza taşı taneleri katılmalı. Toprağının asitli veya alkalinli olmasının önemi yok, yeter ki bol havadar, çabuk kuruyan, suyu iyi geçiren tipte olsun. Eğer güney illerimizde yaşıyorsanız bahçeye dikeceğiniz yere açacağınız çukuru bol perlitli pomzalı bitkisel lifli iyi bir karışımla doldurmalısınız. Bitkiyi diktikten sonra yüzeye 1 cm sığır gübresi yayın. Küçük yapılı bir ağaç olacağı için çukurun o derecede büyük olması gerekiyor.
Saksıda orkide ve kaktüs toprağı maddeler ve perlit karışımı kullanmak oldukça iyi bir tercih olur. Her sulamada suyuna besin karıştırılmasında herhangi bir problem görülmemiş. Kocaman yapraklar ve çiçekler ürettiği için normal.
Sulama: Fazla sulamak yapraklarının sararıp dökülmesine sebep olur. Normal kireçli klorlu musluk suyu ile hiç korkmadan sulayabilirsiniz. Toprak yarı yarıya kuruduğu zaman “gece vakti” bol su ile sulanmalı, saksının dibinden çıkan suyu toprak geri emmesin suya doymasın diye önlem alınmalı. Eğer ihmal etmişseniz, hem toprak bütün nemini tamamen kaybetmiş hem bitki fazla su kaybına uğramışsa dediğim şekilde gece sulayın ve sabahleyin aynı sulamayı sabah erkenden tekrarlayın.
Kışın 10 dereceden daha serin olmayan bir yerde dinlendiriyorsanız kış boyunca hiç sulamasanız daha iyi. Yazın yapraklarının altını üstünü sık yıkamayı ihmal etmeyin çünkü örümcek bitler zarar verir.
Saksı: Çok büyük saksılar hariç, toprak saksı kullanmamanızda fayda var. Plumeria kökleri toprak saksı içine yapışır, saksı değiştirmede problem olur. Ayrıca toprak saksı plumerya toprağının nemini olduğu gibi çeker alır. Güneşe dayanıklı iyi kaliteli plastik saksılar kullanın.
Gıda vermek: ilkbaharda toprağının yüzeyine 1 cm sığır gübresi yayılmalı. Sıvı gıda takviyesinde, hem topraktan hem yapraktan besin vermekle daha sağlıklı yetiştirebilirsiniz. Toprağı yeterince kurumadıkça sulama yapmak sakıncalı olduğu için » yapraktan besin vermek şart oluyor. Kolay kuruyan toprak istediği için, aşırı sıcaklarda günde iki defa sulamak zorunda kalabilirsiniz bu da haftalık veya 15 günde yapılan sıvı gıda takviyesinin çoğunu götürür. Bu yüzden haftada bir, hızlı büyüyenlerde üç günde bir yapraktan besin verilmeli. Topraktan suyla besin verme düzenine aynen devam edilmeli, o ayrı. Bitkinin hızlı büyümesine göre haftada veya 15 günde bir sulama suyuna besin katmalı. Haftalık yapacaksanız besinin suya katma dozajını yarı veya dörtte bir düşürmelisiniz.
Çiçek açma olgunluğunda olan plumeryalara ilkbahar ve yaz boyunca fosfor oranı daha yüksek olan bitki besini kullanılmalı. İthal besin kutu veya şişeleri üzerinde 10 15 10 veya 10 50 10 gibi rakamlar yazıyorsa bu gibi ölçüler uygundur.
10 15 10 = %10 azot .. %15 fosfor .. %10 potasyum
Kışın dış ortamda bulunacaksa veya evde olsa bile dinlenme dönemine girdirecekseniz, ağustos sonundan itibaren potasyum oranı yüksek gıda vermeli ve ekim ayında besin verme durdurulmalı sulaması azaltılmalı. Yaz mevsimi 33 derece üstü sıcak yerlerde potasyum yazın da iyi gelir.
Dinlenme dönemine girmesi: Anavatanında kışın gündüzlerin kısalmasıyla beraber sıcak kurak günler başlar. Plumeria çok uzun süren susuzluk süreci geçirir. Bu dönemde dinlenmeye çekilir, hiçbir gelişme göstermez. Yaprakları dökülür.
Dinlenme döneminde bir damla bile su vermeyin tavsiyeleri her zaman doğru değildir. Plümeryanın anavatanı olmayan ülkelerde dondurucu soğuk dışında en büyük düşmanı fazlaca havadar olmayan topraklardır; buna önem vermeyen kişilerin plumeryaları çürüyor suçu sulamaya yüklüyorlar. Bütün yıl açık havada en iyi gelişim gösterdiği yerlerden Hawaii’de toprağın yoğun hava gözenekli volkanik özelliklere sahiptir ve suyu hem sünger gibi emer hem çok iyi süzdürür, burada plumeria’nın dinlenme dönemine girdiği kış aylarında çok fazla yağmur yağar ama plumeria bu dinlenme döneminde hiçbir zarar görmez.
Uzman yetiştiricilere göre, dinlenme döneminde susuz bırakılan plumeria’lar en küçük bir don tehlikesinde çok büyük zarar görür. Esas ana vatanında dinlenme dönemi çok sıcak ve kurak geçtiği için oralarda susuz kalması plümeryalar için hiçbir tehlike arz etmiyor ama başka bölgelerde tamamen susuz bırakılırsa kışın soğuktan çok fazla zarar görür hatta ölebilir: Bundan dolayı dinlenme sürecini bahçelerde açıkta geçiren plumeria’lar susuz bırakılmamalıdır ki dondurucu soğukları az hasarla atlatabilsin.
Kışın evinizde bol güneşli yer imkânınız varsa plumeria’nın dinlenme dönemine girmesine gerek yok, eve alırsınız kışın gelişimine devam eder: Yine de siz ekim sonundan ocak ortasına kadar plümeryalarınızı “sıcaklık 12 derecenin altına düşmeyen yerde” tutarak, hiç sulamadan bekletin. Sonra bol güneşli pencere önüne alın sulayın: Gelişim göstermesine kadar az sulamaya dikkat edin. Dinlenme dönemi geçirmesi her bitkiye kuvvet verir.
Kışın ev içinde çiçek açmaya devam etsin istiyorsanız güneye bakan pencere önünde bulundurup bütün gün bol güneş almasını sağlayacaksınız ama böyle bir şey her evde mümkün değil. Veya bitkinin 35 – 40 cm yukarsına floresan lambası yerleştirerek günde 15 saat kuvvetli ışık almasını sağlayacaksınız. Sıcaklık ise gece gündüz ortalama 23 – 25˚ C dolaylarında olmalı. Floresan özel tipte değil sıradan floresanlardan olabilir, bu yeterlidir deniyor. Gündüz güneş alabileceği pencere önünde bulunuyorsa daha iyi olur. Lambayı sadece akşama doğru açın, birkaç saat sonra söndürün. Günde 15 saat bol aydınlık sağlanmış olmalı.
Kışın soğuktan zarar görürse: Soğuktan zarar gören yapraklara dokunulmamalı çünkü bitkiyi korurlar: Yapraklardaki zarar çok fazlaysa yaprak sapına birkaç santim mesafeden yapraklar kesilmeli. Geri kalan kısım zamanla kendiliğinden dökülür. Dal uçlarında zarar varsa, zararın ulaşmadığı yerden çok keskin bir bıçakla kesilir, kesik yerden çıkan sütün fazlası giderilip üstüne kuru sülfür tozu sürülür.
Budamak: Her zaman yapılabilir. Fazla uzadığını düşündüğünüzde, yanlış yönlere uzadığını düşündüğünüzde çekinmeden budayın. Daha fazla dallanır, bu da daha fazla çiçeklenmesi demektir.
Çelikle çoğaltılması: En az 30 cm uzunlukta bir dalı keserek alın, çok havadar bir yerde bir hafta veya daha fazla bekleterek bir hayli kurumasını sağlayın. 20 cm genişliğinde ve derin bir saksı seçin çünkü iyice yapraklanıp iyice kökleninceye kadar bu saksıda kalacak. Toprak olarak hazırlayacağınız iyi süzdüren karışımı saksıya doldurun, sulayın, bir iki gün bekleyin. Toprak ıslak değil nemli olmalıdır yoksa çürümeye yol açar. Sonra, kuruttuğunuz dalı içine 8 cm kadar batırın, sonra çıkarıp bu nemlenmiş kısmın alt tarafına köklendirme tozu sürün. Sonra 8 cm’den derin olmamak şartıyla toprağa dikin. Dik durması devrilmemesi için dalın yanlarına taş parçaları koyabilirsiniz.
İstanbul şartlarında haziran ortasından önce bu işe girişilmemelidir çünkü geceleri 18’den, gündüzleri 24’den aşağı düşmeyen sıcaklık gerektirir. Daha sıcak daha iyidir, filizlenme ve köklenme daha çabuk gerçekleşir.
Toprağa diktikten sonra hiç sulamayacaksınız: Filizlenip 3 – 4 yaprak çıkarması ve bunların en az 5 cm uzaması köklenmenin başladığını gösterir. Bu aşamadan başlayarak haftada bir “hafifçe” sulamaya bir ay devam edin. Hava ne kadar sıcak olursa o kadar fazla sulayabilirsiniz.
** Budadığınız dalları atmayın, bir gazete kâğıdına sarıp kuru bir yerde saklayın. Aylarca durabilir, gerektiğinde yukardaki gibi yeni plümeryalar üretebilirsiniz veya isteyenlere verebilirsiniz.
Tohumla çoğaltılması: (Plumiera’lar fazlaca melezleştirildikleri için ekeceğiniz tohumlar ana bitkinin özelliklerini taşımaz. Aynı cinsi korumak istiyorsanız çelikle çoğaltacaksınız.)
Tohumla çoğaltılması çok kolaydır. Tohumlar topraksız çimlendirme karışımına ekilmeli. Bu işi ya yazın en sıcak günlerinde yapmalısınız ya da alttan ısındırmalı kasalar kullanacaksınız. Tohumları 1 cm kadar derine gömün, bastırılıp sıkıştırın, yavaşça sulayın. Çok kısa bir sürede çimlenirler. Az sulamalı. Çimlendikten sonra, iki esas yaprak çıkarınca küçük saksılara alın. Hızla büyür. Çiçeklenme olgunluğuna gelebilmeleri iki veya üç yılı alır.
Zararlıları: Örümcek bitler en sık görülen zararlısıdır. Bunlardan kurtulmak yaprakların altına üstüne ve dallara kuvvetle su püskürtmekle mümkündür. Çok fazla sayıda bitkileriniz örümcek bitlerle kaplanmışsa ilaç kullanacaksınız ama bir iki bitki için hiç gerek yok, temizlik yeter çünkü örümcek bitler yaprakların içine işlemiyor, sadece yaprakların altında besleniyorlar zamanla yapraklar bozulup kuruyor. Su sıkmakla bu mini minyatür örümcekleri kolayca giderebilirsiniz.
Bitkilere her gün su püskürtmeli, yaprak altları ihmal edilmemeli. Bitkinin çevresinde toz barındıran yerleri ıslatmalı yıkamalı.. Böylece örümcek bit zararlılarından kurtulursunuz veya sayılarını kolaylıkla en aza indirebilirsiniz az sayıda olurlarsa zararları da önemsiz olur.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen konuşma dilinde yazmayın zorluk çıkarmayın.LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM
plumeria için teşekkürler. benimki 1metre boyunda 3dallı ve yapraklanmaya başladı.onu üreteceğim. ağacının görselliğine bayıldım.
gecen sene kumsaldaki inşaat çukurunda bulduğum soğanların kum zambağı olduğunu fark ettim. antalyadaki bahçeme derin çukura sahilden getirdiğim kumla doldurup soğanları 3 tane diktim. yaprakları hep dik duruyordu hatta geçen sene tek bir çiçek bile açtı. ancak 1haftadır yapraklarının uçlarından sararmalar başladı. hatam nerde acaba. iyi günler dilerim
************************
Hasene hanım, kum zambağı bir deniz kenarı bitkisidir diye deniz kumunda yetiştirilmesi şartı yok. Suyu iyi geçiren gevşek topraklarda daha iyi olur. Sizinki belli gıdasız kalmış. Deniz kenarında olsa deniz suyu köklerine devamlı gıda taşır. Sizin bahçede kumda gıda yok bozulması normaldir. Ya deniz suyu ile sulayın ya da suyu iyi süzdüren bir toprak karışımına ekin. Veya suya karıştırılan besinden verebilirsiniz.
Bu arada, madem sizde plumeria var, ilerde bana bir dal gönderebilirsiniz inşallah.
Hiç acelesi yok. Sizinki henüz çok küçük. Ama aklınızda bulunsun unutmayın. Hatta çiçek açarsa tohumundan gönderebilirsiniz.
plumeria ağacı govdeden kesilirse filizlerm plumeria ağacı
*********************
Ağacın özelliğine göre filizlenmesi gerekiyor. Yalnız riskli bir iş. Bütün dallarını yapraklarını kesince sulamayı da azaltmak gerekir yoksa çürüyebilir. İyi bakarsanız bütün kuvvet yeni filizlere gideceğinden dolayı yeni filizler çok hızlı büyür.
Selamlar,
Benim en favori çiçegim beyaz , ortası hafif sarılı olan frangipani çiçeği.. filipinlere gittiğimde bana pembesinden bir celtik vermişlerdi ve direk topraga koymuslardı 2 gunde yaprakları soldugu için öldüğünü dusunerek orda bıraktım(keske bırakmasaydım) ama ayrıca kendi koparttıgım beyaz frangipani çeltiğini direk pet şişede suya koymustum, 2 gun orda bişey olmadı yaprakları solmadı, ben de buyuk yapraklarını kopartıp kalanlarını da nemli beze sarıp buraya getirdim ve 2-3 gundur yine pet şişede suda duruyordu buyuk hevesle yaşamasını, kök vermesini umut ediyordum, yaprakları yavas yavas sararmaya başladı fakat henuz boyun bukmediler.
şimdi yukarıdaki yazıyı okuduktan sonra danışmak istedim, sanırım pet şişede suda bırakarak bitkiyi curutmeye başladım :( hala onu yaşatma şansım var mıdır ve varsa şu durumda ne yapabilirim?
Ankara da yaşıyorum, salonda bakmayı istiyorum, salon ferah ve doguya bakıyor yani ögleye kadar harika güneş alıyor, tabi ankara herzaman güneşli olmuyor o ayrı, ev merkezi ısıtma oldugu için kışın yeterince sıcak oluyor. bu şartlarda bitkiyi yaşatma şansım var mıdır, teşekkürler :)
********************
Evet, tarif ettiğim gibi saksıya dikin. Ama sakın özel toprak satın almayın çünkü üstelik para verip aldığımız o topraklar böylesi bitkilere çok zararlı. Ne kadar kötü olursa olsun, taşlı çörlü çöplü bile olsa herhangi bir bahçenin toprağından alın ona dikin (tek şart, killi olmasın, yani macun gibi olmasın. Hatta bulabilirseniz yarı yarıya perlit ile karıştırın). Saksı tam pencerenin önünde dursun. Toprak iyice kurumadıkça sulamayın. filizlense bile ilkbahara kadar bu şekilde bakın.
Gelişiminin mükemmel olması için günde en az 6 saat direkt güneş almalıdır. Ev içinde gerçi zor ama elinizden geldiğince bol güneşli pencere önünden ayrımayın, yeterli olabilir.
Teşekkür ederim, hala yaşayabilecek olmasına çok sevindim :) ama netleştirmek için bir kaç ayrıntı sorum olacak, çeltiğin çürümüş olma ihtimali var mıdır, pet şişedeki sudan cıkarttığımda kurutmaya bırakmalımıyım, bırakacaksam nasıl ortamda ve ne kadar süreyle, yaprakları uzerinde durmalı mı kesmelimiyim, kopartmalımıyım, ve çeltiği dalından kopararak almıstım, koparttığım yeri duzgunce kesmelimiyim, ve topraga geçirdiğimde köklendirme tozu sürmelimiyim, teşekkürler..
************************
Çürüse anlayabilirsiniz. rengini kaybetmesi ve haşlanmış gibi görünmesi çürüme alametidir.
Kopardığınız yer çürük değilse kesmeyin. Yaprakları kesmeyin. Madem suda bekletiyordunuz, kurutmaya gerek yok sadece diktiğiniz saksıda uzun bir süre hiç sulamayın. Bu halde toprağa dikin sıcak bir yerde bulundurun ve sulamayın. Toprak iyice kuruyuncaya kadar bekleyin. sonra sulayın ama yukardaki cevapta unutmuşum, toprak suyu çok geçirir olmalı. öyle ki üsten döktüğünüz su hiç beklemeden hemen süzülüp saksının altından çıkmalı. Yazıda gerekenleri açıklamıştım, onun gibi, bahçe toprağına ponzataşı, perlit, bitkisel lifler ne bulursanız katın ki toprak çok havadar olsun.
Köklenmesi için sıcak gerekir. Gece en düşük 18 gündüz en düşük 22 gibi. Nekadar sıcak olursa köklenmesi o kadar kesinleşir. Bir de tabi güneş veya en azından kuvvetli aydınlık ortam.
Plumeria ağacı ile 2006 yılınde Hawaii de bulunduğum sırada tanıştım.Yaygın olarak çiçeği dıştan içe beyaz sonra sarı olan türü var.Ayrıca ebruli renkli ve kırmızı çiçekli olanı da var.Ağaç çok büyüyor.4 – 5 metre kadar.Bir tanede 15 metre yüksekliğinde kırmızı çiçek açmış olanınada rasladım.İnanılmaz güzellikteydi.Ağaç sürekli ve fazla çiçek dökmesine rağmen üzerindeki çiçekler hiç azalmıyor.
İki sefer beraberimde 10 cm uzunluğunda çeliklerini getirdim.Kök saldı yaprakta çıkardı ancak bir süre sonra verdiğim su fazla gelmiş olacak ki bitki çürüdü.
Bu yıl Antalya, Manavgat ilçesi Side belgesinde bu ağacı gördüm.Bütün yaz sürekli çiçek açtı. Şu an Ekim ayının son günlerinde olmamıza rağmen halen çiçek açıyor.
*******************
Ömer bey verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim. Araştırmalarımdan hatırladığım bilgilere göre, esas anavatanında dinlenme dönemi kurak ve sıcak birkaç ayda oluyormuş ama o günlerde bile üzerinde çiçekler olduğu belirtiliyor.
plumeria ağacımızı saksı değişim zamanı geldiğinde veya yere ekileceğinde eski toprak seviyesinden daha yukarıya (govde kısmına doğru) ekersek zarargörürmü?
bazı ağaçlarımız gövdeden sallanıyor diye soruyorum.
*******************
Yani daha derine demek istiyorsunuz. Boğulabilir. Kökler şimdiki seviyede toprağın altında olmalı. Çok derine hiç hava ulaşmaz.
Ama başka bir çözümü var: İstediğiniz derinlikte çukur açın, ağacı yerleştirdikten sonra toprağı eski seviyeye kadar doldurun, geri kalan boşluğu büyük taşlarla doldurun.. Ponza taşının fazla parçalanmamış büyüklükte olanları hem çok hafiftir. En küçüğü yumurta kadar, irili ufaklı olarak. Bulabilirseniz bu iyi bir çözüm olur. Böylece aşağı hava gider.
Elimde çok sayıda çeşitli plumeria tohumu var. Bunları ekmek istiyorum. Antalyada bile yazın sıcak günlerini beklemeli miyim?
***
Sanmıyorum ama bence bir kısmını şimdi, bir kısmını bir ay sonra ekseniz daha iyi olur. İstanbulun yaz sıcakları sizin oralarda herhalde nisan ortalarında başlıyordur. Gece en düşük sıcaklık 18 dereceden daha aşağı düşmeyen zaman uygundur diye düşünüyorum.
Ben bir internet sitesinde bu çiçekten buldum. 60 liraya satıyorlar. Böyle bir bitkiye sahip olmayı çok istiyorum. Acaba doğuya bakan pencere önünde (3 saat kadar direk güneş ışığı alıyor) tüm gün aydınlık bir yerde yetiştirebilir miyim? İklim olarak da buralar sıcak.
***
Herhalde küçücük, en fazla 40 cm kadar fidanları satıyorlar. Çok pahalı. Üstelik internette satılanların sağ salim elinize geçeceğine dair hiçbir garanti yok. Güvendiğiniz bildiğiniz sitelerde ise o başka. Ayrıca tavsiye etmem. Üç saat değil en az altı saat güneş ister.
Ben önümüzdeki yıl Phuket Adası Thailand’da bir resim sergisi açacağım. Plumeria frangipani agacı ve çiçeğini bazı yapıtlarımda kullanmak istiyorum. Bana çeşitli fotoğraflar yollayarak yardımcı olursanız çok sevinirim.
***
Ayla Hanım siz Googe Görseller’den arayın birkaç saniyede yüzlerce resim bulabilirsiniz.
Plumeria bakımını okurken yine aklıma bişey takıldı. ”toprak saksı plumeria çiçeğinin toprağının nemini olduğu gibi çeker alır” demişsiniz yukarıda. Oysa ben, özellikle salondaki çiçeklerimde toprak çamurlaşmasını engellesin ve bitki kökünü serin tutsun diye elimden geldiğince toprak saksı tercih etmeye çalışıyorum. Malum, bizim buralarda yazın sıcaklık hiç 40 dereceden düşmüyor. acaba yanlış mı yapıyorum?
***
Hayır, bilakis en iyisini yapıyorsunuz. Özellikle aşırı sıcak yerlerde veya kışın dışarda tutulan bitkiler için en iyisi toprak saksılardır. Plumerya farklı. Normal toprak kullanılmıyor; bitkisel lifler ağırlıklı olarak ponza taşı ve perlit karıştırılmış toprak istiyor. Bu da çok çabuk kurur, onun için toprak saksı kullanmayın diye tavsiye edilir. Hem köklerinin toprak saksıya yapışmaması için plastik saksılar tavsiye edilir. Bence yine de fark etmez, toprak saksı plumerya için de daha iyi olabilir.
Alanya’da bir iş yerinin bahçesinde görüp hayran oldum.. 15 cm lik ufak bir fidan hediye ettiler.mersine dönerken Anamur da bir bahçeden 35-40 cm bir fidan daha satıl aldım.. Alanyada fazla sulamayın dediler. Anamurda hergün sulayın dediler. Ufak fidanım çok güzel ama sulamayı sık yaptığım fidanımın uçtan 6-7 cm odunsu yapısı bozularak buruşmuş hal almaya başladı ve toprağı da kaya gibi. Burda okuduğum bigilerle fidanımın toprağını değiştirip az sularsam kurtarma şansım var gibi görünüyor. Size sormak isteğim şey en büyük saksıya dikmek istiyorum ama yanlış yapar mıyım? Saksı ebatını bitkiye göre her sene değiştirmek mi gerekiyor yoksa direkt büyük saksıya dikemekte bir sakınca olur mu?
***
Bu bir ağaçtır. Mersin’in yüksek yerlerinde değil de deniz seviyesine yakın yerinde yaşıyorsanız bahçeye dikmenizi tavsiye ederim. Saksıya dikecekseniz fazla büyük saksı iyi olmaz. Orta boy bir saksıya dikin gerektiği zaman, iki üç yılda bir daha büyük saksıya aktarın. Her gün sulama meselesi toprağının suyu anında geçiren özellikte olmasına ve akşama kadar nemini kaybetmesine göredir. Değilse, çabuk kurumuyorsa, suyu seven yağmur ormanı bitkilerini dahi her gün sulamak yanlıştır, kökler çürür. Sizinkinin de sanıyorum büyük bir ihtimalle kökleri çürümüştür.
Plumeria’nın bana çeliğini vermeyen bir arkadaşıma içerleyerek çiçekçilere sipariş verip aylarca bekledikten sonra sahip oldum. Şimdi 3-4 m oldu. Kışın budamasını yaptım. O kadar çok çelik çıktı ki, bir kısmını poşetlere bir kısmınıda bahçeye diktim. Şu anda 20ye yakın çeliğim yapraklanmaya başladı. En küçüğü 50 cm, 2-3 dallı 1 m olanı da var. Birde Atatürk Çiçeği gibi açan ağacım var. Ben ismini bilmiyorum. Atatürk Ağacı diyorum. Ama inanılmaz güzel. Belki resmini koyabilirim. Ondanda çelikle ürettim. 15-20 adet var. Benimki tamamen amatörce bir uğraş sadece sevgi veriyorum dikiyorum tutuyor.
***
Suna Hanım, bahsettiğimiz bitkilerin ve bahçenizin resimlerini gönderebilirseniz suna Hanım’ın bahçesi diye siteye yeni bir sayfa eklemek istiyorum. Resimleri email ile gönderebilirsiniz. En yukarda “iletişim” linkinden email adresimi alabilirsiniz. Eğer gönderirseniz şimdiden teşekkür ederim.
Bahçemin resimlerini görmek beni de çok mutlu eder. Şu anda şehir dışındayım. Ama en kısa zamanda göndermeye çalışacağım. Teşekkürler.
***
O halde beklerim, şimdiden teşekkür ederim.
Aralık 2010 da avustralyadan 2 adet biri pembe diğeri beyaz olan 35 veya 40 cm boyunda frangipani getirdim. Saksıda normal suladım. Yaprağını döktü. Nisan ayında urladaki yazlığıma götürdüm tam gün güneş alan yerde her gün suladım. Mayısta saksısını değiştirdim yaprak vermeye ve hızlı büyümeye başladı. Şu anda ikişer dallı 70 cm oldu. Yazlıkta olamadığım günler susuz kalmasın diye saksının altına tepsi icine de su dolduruyorum 3 günde suyunu çekiyor. Hatalı mıyım ve ekimde kışlığıma dönerken yere dikeyim mi yoksa eve götürüp bir sene daha büyüteyim mi?
***
Plumeryaların çoğu cinsi kışın her seferinde en fazla birkaç saat süren -1 derece soğuğa dayanabilir. Bir iki cinsi yine aynı şekilde -4 dereceye kadar dayanabiliyor. Ama geneli çok dayanıksız ve izmir iklimine kış için uygun değil. Her yıl olmasa da birkaç yıılda bir veya 10 yılda bir gibi olsa da İzmir’de kışın -4, -6 kadar soğuk görülebiliyor. Onun için bahçeye dikmemenizi tavsiye ederim.
Sulama hakkında endişelenmeyin. Hiç susuz ve hem de çok sıcak havaya bile hiç susuz birkaç ay dayanabilir. Bunu yazımda anlatmıştım zaten. Gereksiz yere fazla sulamak çürümeye yol açar. Esas tehlike kış soğuğudur. Alanya’da ve Akdeniz kıyı kesimlerinde plumerya için tehlike yok. İzmir tehlikeli.
Tekrar merhaba, sürekli sorular sorarak sizi de meşgul etmek istemiyorum ama nerelerde ne okusam da ancak sizin siteye girdiğimde ”işte doğru yerdeyim” hissi yaşıyorum.
Dün Dalaman – Ortaca’dan bir arkadaşım bana 1 karış kadar boyunda, su bardağı kadar bir saksıda dikili 3 yapraklı bir plumeria getirdi. Az önce saksısını değiştirdim ama bu esnada köklere oldukça zarar verdim çünkü kökler saksının deliklerinden dışarıya fırlamış ve yapışmış durumdaydı. ilk can suyunu verdim az sonra içeriye alıcam. sorum şu; Dalaman, Aydından 2- C daha sıcak. Şimdi çiçeğim hem kökten zarar aldı hem de daha soğuk bir yere geldi. sizce ne yapmalıyım? ikinci sorum; benim çiçeğim yukarda sizin yazınızda çelikle çoğaltmayı gösterdiğiniz türün aynısı. o plumeria, obtusa mı rubra mı? Teşekkür ederim.
***
Yapraklar çok parlaksa optusa.. Ama kesin olarak bilemeyiz zira çiçek rengi ve koku yoğunluğu açısından birçok melez ve hibrit cinsleri türetilmiş. Soğuğa dayanıklılıkları da farklı oluyor. Akdeniz kıyı bölgelerinde, fazla yüksek olmayan yerlerde sanıyorum hiçbir plumeria çeşidi kışın zarar görmez, bu açıdan içiniz rahat olsun. Sizin oralarda yüksek yerler ve kıyı kesimlerinde daha kuzey, mesela izmir plumeria için riskli. Köklerine zarar verdim diyorsunuz. Bu durumda ıslak toprakta ev içinde çürüme ihtimali var. Dışarda iyi güneş alabilen bir yerde tutmanızı tavsiye ederim. Çok havadar ortam çürümeyi önlüyor. ısı 5 dereceye kadar düşmedikçe hiçbir tehlike yok boş yere içerde tutmayın.
Sorularınıza gelince, lütfen öyle düşünmeyin. Her zaman sorabilirsiniz.
Plumeria çeliği elinde olan varsa çok sevinirim. İnternette tohum satan yer var ama güvenilir mi bilmiyorum. Antalya Suna Mızrak hanım çelik varsa elinizde ben satın alabilir miyim? Teşekkürler.
***
Suna hanım yazınızı okur da cevap verir mi bilemem, hiç sanmıyorum çünkü burası bir forum değil, kimse kendisine sorulan soruları takip edemiyor. İnternetten palmiye merkezi sitesinden bakın onlar satıyorsa en güvenilir yerdir. Veya tropik sera sitesinden sipariş verin onlar satıyor.
Muğla – Ortaca, Çepkan çiçekçilik – seracılık ve Muğla Köyceğiz Palmiye Merkezi’nde plümeria fidanı satışı var. İnternetten bağlantı kurulabiliyor. Umarım Ebru Hanım dönüp bakar..