Paşa Kılıcı (Sansevieria Trifasciata)
Bazı insanlarımız kılıç çiçeği veya peygamber kılıcı der. En bilinen cinsleri, kendine has desenli yaprakları olan cinsi ve yine aynı şekilde ama kenarlarında sarı şeritler olan cinsidir. Yaprakları dimdik yukarı doğru kılıç gibi uzarlar. Bodur paşa kılıcı cinslerinde yapraklar fazla uzamaz ve genellikle dik değil çevreye rozet gibi yayılır şekilde gelişir.
Paşa kılıcının anavatanı batı Afrika’nın tropikal bölgesidir. Asparagaceae familyasının Sansevieria cinsi bitkilerinden ‘Trifasciata’ türü. Kış soğuklarına hiç dayanıklılığı yoktur. Kuraklığa, susuzluğa kaktüsler kadar dayanıklıdır. İç mekânlara oksijen sağlamada diğer bitkilerden çok daha etkilidir, havayı temizler, geceleri oksijen açığa çıkarır. Havalandırma sorunu olan ofislerde çok sayıda bulundurulmalıdır çünkü kırtasiye malzemelerinden yayılan zararlı gazları çeker alır. Sıradan bir süs bitkisi değildir, dekorasyon amacı ile yetiştirilir. Bu yüzden toprağının kalitesine, iyi bakıma dikkat edilmelidir yoksa güzel bir görünümü olmaz.
Işık ihtiyacı: Direkt güneşte daha sağlıklı olur. Öte yandan, paşa kılıcı iyi aydınlık olmayan odalarda bile sorunsuz büyüyebiliyor. Işık ve su eksikliğinde neredeyse hiç zarar görmez. Bu yüzden evlerde, ofislerde bir köşeye unutulmaya uygundur. Tek sorun, yeterli ışık almazsa gerektiği gibi fotosentez yapamaz. Hızlı büyümesi için havadarlık, esinti önemlidir.
Sulama: Paşa kılıcı succulent bitkilerdendir: suyu ve besinleri önce depolar, sonra kullanır. Onun için toprak yarıya yakın kurumadıkça sulamamalısınız. Kışın çok daha az sulamalısınız, o da ince kökler kurumasın diye (ana kök ‘rizom’ ince kökler ölse bile uzun zaman hayatta kalır).
Saksı: Paşa kılıcının ince köklerinin aşırı çoğalması önemli değildir bu yüzden büyük saksı hiç gerektirmiyor. Gerçi her yıl saksı değiştirmek iyi olur. Paşa kılıcı bir iken beş veya on ayrı bitki haline gelebilir, saksıya sığmaz. Her nisan ayında ayırmalısınız yoksa ne kadar çoğaldı ise gelecek yaz çok daha fazla çoğalacaktır saksı yetersiz olacaktır. Derince ve topraktan yapılmış saksı kullanılmalı. Toprak saksı, nem çekerek toprağın havadar olmasını ve yerine sığmayacak şekilde çoğalmış olan paşa kılıcınızın saksıyı kırabilmesini mümkün kılar.
Paşa kılıcı evin havasını temizler, geceleri oksijen salar.
Nasıl toprak ister? Nötr veya hafif alkalinli toprak (iyi bahçe toprağı uygundur). Uzun ve ağır yapraklarından dolayı devrilmemesi için toprağı sıkıştırmak gerekiyor; iyi desteklenmesi için ve hem köklerin havasız kalmaması için en az dörtte bir oranında ponza taşı kullanılmalı. O zaman toprağı sıkıştırmanın paşa kılıcına zararı olmaz. Bodur cinslerinde de köklerin havadar ortamda olması için aynı karışım kullanılmalı. Şu ölçülerle hazırlanmış karışım uygundur:
2 ölçü ponza taşı + 5 ölçü toprak + (kuvvetsiz toprak kullanırsanız, ayrıca 2 ölçü sığır gübresi). Ponza taşı yerine strafor kullanılabilir, hem toprakta rizomlar fazlalaşırsa strafor taneleri ezilir küçülür yer açılır.
Besin vermek: İki yıl aynı toprakta kalanlara besin vermeli. Dozajı çok düşürülmüş olmalı. Hiç vermeseniz daha iyi. Her yıl toprağı değiştirin yeter.
Çoğaltılması: Genç bir paşa kılıcı ikinci yıldan başlayarak çok sayıda kök sürgünleri verir. Bunları ayırarak çoğaltabilirsiniz. Yılın her zamanı uygundur. Yaprak çeliği ile de üretilir.
Genç yaprakların devrilmesi sorunu: Yeni gelişen yaprakların dipleri son derece esnek olur; bazen devrilir ama kırılmaz. Tekrar düzeltip yapraklar iyice olgunlaşana kadar ya diğerlerine bağlanmalı ya da yanlarına bir değnek dikilerek değneğe bağlanmalı.
Kök çürümesi: Genelde kış sonunda rizom kökte değil ince köklerde görülür. Sebebi, ya toprağın havasız kalmasıdır, ya çok sulamaktır ya da kışın hiç sulamamaktır. Önemli bir zararı yoktur. Havalar ısındıkça yeni kökler çıkarır. Yazın kökler çürümüşse sebebi toprağının hem havasız kalmış hem fazla sulanmış olmasıdır. Söküp çürüklerden arındırın, iyice yıkayın, kurulayın, iki gün açıkta bırakıp kurutun, sonraki gün havadarlığı ponza taşı veya strafor ile arttırılmış toprağa dikin ve yarı güneşli bir yerde tutun. Rizom kök de çürümüşse sağlam kalan yapraklardan yaprak çeliği ile yeni paşa kılıcı yetiştirebilirsiniz.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen konuşma dilinde yazmayın zorluk çıkarmayın.LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM
Yaprakları neden birbirine bitişik dar şeklinde? Boyu da çok zaman aldı ama pek fark etmedi uzamadı. Acaba yerini mi sevmedi?
***
Şimdi kıştayız yazı bekleyeceksiniz. Ama şimdi eğer havadar, aydınlık, güneş gelen bir yerde bulundurursanız şimdi de büyüyebilir.
Kılıç bitkimin topragında ismini bilmedigim degişik türden böcekler var ve gelişimini engelliyor. Nasıl bi tedavi uygulayabilirim sizce?
***
O böceklerin gelişimi engellediğini nereden biliyorsunuz? Zaten kış mevsimindeyiz bir de siz esintiden güneşten ışıktan uzak tutuyorsanız büyümeye ara vermiştir. Bekleyin ilkbahar gelsin o zaman büyümeye devam eder.
[...] her kişi için 4 omuz boyunda areka palmiyesi gerekli ki işini tam anlamıyla yapabilsin.Paşa Kılıcı, diğer adı ile yatak odası bitkisi geceleri karbondioksidi oksijene çeviren yegane bitkilerden [...]
Peygamber kılıcı çiçeğim bir akşam baktım ki devrilmiş. Köklerin içi boşalmış resmen. Niye böyle oldu anlamadım. Yaprakları kesip suya koydum ama hala köklenmediler. Hatta bazilarinin suda kalan kisımlari çürür gibi olmuş. Ben simdi ne yapmalıyım?
***
Rizom kökler havasızlıktan ve çok sulamaktan dolayı çürümüştür. Sağlam yapraklarından yeniden üretebilirsiniz ama suda bekletmeyle olmaz.
Şu sayfada nasıl yapacağınıza dair bilgi var:
http://www.bitkivecicek.com/yaprak-celigi-ile-bitkileri-cogaltmak
Ben yeni kılıç çiçeği beslemeye başladım. Komşuzdan aldığım kök sanırım çürümeye başladı. Kılıcın sağlıklı bir yaprağını kesip başka saksıya diktim. Acaba tutar mı? Diğer çürüyen kökü de başka saksıya diktim ikisi de tutarmı diye merak edyirum.
***
Yeni dikince, köklü veya köksüz farketmez, fazla sulamak çürütür. Toprak devamlı kuru kalmalı, tamamen kuruduğunda üstte az miktar su dökün, üst yüzeyi birkaç santim derine kadar ıslatacak kadar.
Paşakılıcı çiçeğim sanırım çiçek açacak. Şimdiye kadar ne duydum ne gördüm. Tam göbeğinden etrafı tomurcuk bir filiz uzamış sizden bilgi almak isterim.
***
İyi güneş alanların çiçek açtıklarını gördüm. Kökler stres altında kalırsa çiçek açıyor sanıyorum. Benim gördüklerim yıllarca aynı saksıda kalmış, birbirine sıkışmış vaziyette ve artık kuvvetli gelişememekte olanlardı. Yerleri de fazla güneşliydi.
Benim çiçeğimde küçük böcekler var. Ne yapmam gerekir?
***
Neresinde, ne tür böcek bundan bahsetmemişsiniz. Şimdiye kadar paşakılıcında hiçbir böceklenme görmedim duymadım. Yapraklarda varsa her gün ıslak bezle silin temizleyin zamanla tamamen kaybolurlar. Eğer toprağında varsa onlar zararsızdır. Toprak bitlerinin ve toprak sineklerinin bitkilere zararı olmaz.
Bir yıldır kılıç çiçeğim var toprağında kurt var ne yapmam gerekiyor?
***
Toprakta böcekler olur genelde zararsızdır. Çok rahatsız oluyorsanız mayıs ayına kadar çok az sulayın, sonra topraktan söküp kökleri iyice temizleyin temiz havadar bir toprağa dikin, hemen sulamayın yoksa çürür. İlk bir hafta on gün kadar sulamayın (eğer toprak kurumuyorsa).
Az önce güneybatı cephesine bakan arka balkonumda duran paşa kılıcımın en son 3 sürgününün dipten çürüdüğünü farkettim. çok sulamış olabilirim ya da bir hastalık olabilir. Bizim burada havalar soğumadı da daha. Yani soğuktan zarar görmüş olamaz. 10 dakika içinde deli olabilirim:( Çok üzüldüm. O bölümü dipten kestim attım. geri kalan sağlam 3 yaprağı nasıl koruyabilirim? eğer bir hastalıksa onları nasıl kurtarabilirim? Yardımcı olur musunuz? Resmini mail adresinize yolladım.
***
Bence çok serin geçen günlerde fazla sulama zarar vermiştir. Rizomları sağlam sanıyorum. Hiç sulamayın, toprak kuruyunca içeriye alın. Bende hiç çürüme vakası olmadığı halde en çok bunları sularken korkarım. Gelişim döneminde bile toprak yarıya yakın kurumadıkça sulamamak gerekiyor. Ancak elenmiş tozu giderilmiş ponza taşı karıştırılmış toprakta fazla sulamanın zararı olmaz. Hem bu bitki bazen tüm köklerini terk ediyor. Sadece yapraklar ve rizomlar kalır. Şimdi sizinkinin kökleri de çürümüştür sanıyorum. İsterseniz sökün rizomları güzelce yıkayın evde bir hafta kadar kurusun sonra elenmiş tozu giderilmiş (ve bulabilmişseniz ponza taşı eklediğiniz) toprağa dikin sulamayın. Toprağın nemi gittikçe sularsınız.
Ayrıca, dibi çürümüş yaprakları en sağlam kısımlarından keserek bir gün kurutup yaprak çeliği yapabilirsiniz. Kapalı kaplarda yoğun hava nemliliğinde birkaç ayda köklenip filizlenirler.
Paşa kılıcımın uç kısımları kuruyor bu nedenle boyu uzamıyor. Ne yapmam gerekir?
***
Uçlarının niçin kuruduğunu bulmanız lazım ki yapılacak şey de ona göre belirlenebilsin. Soba yanında mı tutuyorsunuz, çok mu soğukta bırakıyorsunuz, evde kedi veya çocuklar mı uçlara zarar veriyor.. Her şey yolunda diyorsanız iyi bir toprak bulup toprak değiştirmek gerekir ama bu mevsimde çok riskli.
Paşa kılıcı çiçeğim sineklendi. Sineklerden arındırmak için ne yapmalıyım?
***
Şu yazımı okuyun: http://www.bitkivecicek.com/toprak-sinekleri
Merhaba, iki mesaj yukarıda bundan tam bir ay önce bahsettiğim paşa kılıcımın bir yaprağı daha çürüyüp dipten koptu bugün. Ben de geriye kalan iki yaprağı topraktan çıkardım. güzelce yıkadım. kök çürümesi yok sağlamlar. Şimdi ne yapayım?
***
Muhtemelen toprak fazla asitli ve kalsiyum eksikliği söz konusu. Eğer özel süs bitkisi toprağı kullanmışsanız kuvvetli ihtimal budur. Bir müddet hiç sulamayın toprak iyice kurusun. Sonra tebeşiri toz haline getirip mesela bir litre hacmi olan toprağa bir çay kaşığı kadar olacak şekilde suda eritin onunla sulayın. Bendekiler gelişmeye devam ediyor.. sabah güneşi alan yerde tutuyorum. Kullandığım özel poşet toprakta kalker taşı parçacıkları vardı – kalker taşı toprakta eriyip gitmez, köklerin her zaman kalsiyum alabilmesini sağlar – kalsiyum tüm bitkiler için çok önemlidir..
Kılıç çiçeğim daha küçük bir fidan yeni ektim. Toprağını hazır aldım. Çok dikkatli diktim ama yine de büyümedi. Bir ay oldu nerdeyse. Bir de çiçeğimde kırışma var. Bu benim çiçeğimin kuruduğunu mu gösteriyor?
***
İnce köklerin o toprakta çürüdüğünü gösteriyor. Aslında her toprakta görülebilen bir problem. Sık sık havalandırılmayan odalarda gereksiz yere sulama yüzünden ince kökler kolayca çürüyebilir. Toprak kurumadıkça sulamayın. Havalar ısınır siz odayı daha sık havalandırırsınız o zaman köklenir büyümeye başlar. Yeri çok da iyi aydınlık olmalı.
Merhabalar bende de uzun süredir kılıç çiçeği var fakat hiç çiçek açmadı. Çiçek açmayandan sanırım. Kılıç çiçeğinin çiçek açandan olup olmadığını nasıl anlayabiliriz? Kılıç çiçeğinin çiçek açması için ne yapmak lazım? Nasıl bir ortamda durması gerekir?
***
Her paşa kılıcı türü çiçek açar. Bunun için sanıyorum iyi güneş alan bir yerde bulunması gerekiyor. Ama bunlar çiçeği için yetiştirilmiyor. Çiçekleri önemli değil. Paşakılıçlarını aşırı güneş alan pencere önünde tutan bir Madam Jeni vardı sadece onunkilerin çiçek açtıklarını gördüm. Yıllarca aynı saksıda, iyi bakılmayan talihsiz bitkilerdi zavallıcıklar. :) Herhalde uzun süren yoğun stres, ölüm kalım mücadelesi sonucu çiçek açmaya karar veriyorlar. Çiçekleri dediğim gibi gösterişsiz. Bitkileri hiç yormayın eziyet yapmayın.
Çiçeğimi oğlumun odasında pencerenin yanında tutuyorum ama bazı tedirginliğim var. Sizce bu bitkinin zararları var mıdır?
***
Hiç duymadım. Olsa olsa topraktan çıkabilecek tozların alerji yapması olabilir. Çocuğunuzda bir problem yoksa zararı yok.
Ben kılıç çiçeğini 6 yaprak falan diktim. En büyük saksıya dikmiştim ki değiştirme sorunu yaşarken bitkiye zarar vermeyeyim diye. Tam bir yıl hiç bir değişiklik olmadan öylece kaldı. Ümidimi kesmiştim. Toprağını karıştırırken bir uç geldi elime. İki küçük kök gördum. Diktiklerimin uzayacağını sanıyordum. Meğer dibinden başka kökler çıkıyormuş. Üç yıla yakın oldu 20 köke yakın ve bir metreyi geçti. Gayet de saglıklı görünuyorlar. Işık alan ve ortamı sıcak yerde. Burayı okuyana kadar sadece çok suladığımı farkettim. Bitki severlere sevgiler.
Kılıç çiçeği gece oksijen verdiğine göre gece karbondioksit salgılar mı? Saksısı büyük olsa olur mu?
***
Bedia Hanım siz şurayı okuyun: http://www.bitkivecicek.com/bitkiler-gece-odanin-oksijenini-tuketir-mi