Manolya Ağacı (Magnolia grandiflora)
Manolya parlak yeşil yaprakları kışın dökülmeyen, kocaman çiçekleri muhteşem güzel kokan bir ağaçtır. Havası nemli ve ılıman iklimli yerlerde yetiştirilmesi bakımı kolaydır. İstanbul’da manolya ağaçları kışları hiçbir zarar görmez yaprakları dökülmez. Birkaç çeşidi vardır. İstanbul’da bildiğimiz manolyalar (Magnolia grandiflora cinsi) büyük parlak yapraklı oluyor, beyaz – krem rengi dev çiçekler açıyor ve kışın yapraklarını dökmüyor . Manolya kökleri toprak yüzeyine dağılır vaziyette geliştiği için dibi çapalanmamalı ve kışları sert geçen yerlerde köklerin dondan korunması sağlanmalıdır.
Manolya nasıl toprak ister?
Manolya fazla kireçli toprakları sevmez, bahçeniz böyleyse manolyadan vazgeçin. Biraz kireçli topraklara biraz dikkatle alıştırabilirsiniz. Özellikle genç bir fidanını dikerken buna dikkat etmelisiniz. Fidanı dikeceğiniz yere, fidanın toprak altında kalacak köklerinin kapladığı hacmin 3 – 4 misli genişliğinde çukur açın. Demir zengini kırmızı toprak, kestane toprağı ve bolca torf karışımı ile doldurduğunuz geniş çukura manolya fidesinin daha önce toprak dışında kalan kısmının yine toprak dışında kalmasını sağlayarak dikin. Böyle bir başlangıçtan sonraki yıllarda artık yerine iyice alışır. Yine de ilk üç yıl dibine ve çevresine yukarda yazdığım asitli topraklar karışımını ince bir tabaka halinde yayın. Yaymadan önce yüzeyi tırmıkla eşeleyin, sonra asitli karışımı yine tırmıkla yüzeyin toprağı ile karıştırarak yayın.
Manolya ağaçlarının gübrelenmesi ve bakımı
Sonbaharda: Kendi dökülen yapraklarını ve diğer ağaçların dökülen yapraklarını manolya ağacı dibinde ve ağacın büyüklüğüne göre çevresinde iki metreye kadar alanda tırmıkla karıştırarak toprağa karıştırın. Yaprakları toprakla karıştırmak için çapa yapmamalısınız çünkü kökler toprak yüzeyinde dağılım gösterdiği için köklere zarar verirsiniz. Tırmıkla toprağa karıştırılan sonbahar yaprakları manolyaya faydası yüksek gübre oluyor.
İlkbahar bakımı: İlkbahar başında yaprak çürüntüsü + humus + torf + kestane toprağı + yanmış (çürümüş) sığır gübresini yine tırmıkla aynı şekilde ağacın çevresinde toprağa karıştırmak faydalıdır. Bu yaygı ortalama 6 cm yüksekliğinde olmalı.
Yazın ne yapmalı: Fidan ilk yılında yaz aylarında bolca sulanmalı, hiç susuz bırakılmamalı yoksa ölebilir. Yetişkin manolyalar ise toprağı fazlaca kuruduğu zaman sulanmalı. Çiçeklenmesi bitince gerekli gördüğünüz budamayı yapabilirsiniz. Kırık ve yaralı dallar, birbirine sürtünen dallar, dip sürgünleri, ana dalların dal dibi sürgünleri keskin bir aletle yara ve pürüz bırakılmadan temizce kesilmeli.
Kış bakımı: Don tehlikesi büyük olan yerlerde ilkbaharda tavsiye edilen dip yaygısı, saman ve talaş ilave edilerek sonbahar sonunda yapılmalı, kış ortasında tekrarlanmalı. Kışın ayrıca uygun görülen budamalar yapılabilir.
Budaması nasıl olmalı? Öncelikle, kestiğiniz yerlerde yara pürüz bırakmamanız gerektiğini belirteyim yoksa yaralı yerlerde hastalık oluşabilir ağaçta yaygınlaşabilir. Çok keskin araçlarla temiz iş çıkararak budamalısınız. Ana dallardan kestiğiniz yan dalları tam dipten düzgünce kesin ki bunların filizlenme ihtimali ortadan kalksın.
Leylak için yaptığım uyarı bunda da geçerlidir: Budanan ince dallar çiçek potansiyelini azaltıyor yani budamasaydınız onlar çiçek açacaktı.
Şekillendirme budaması: Manolya ağacı genç bir fidan iken, gelecekte ne şekilde olmasını istediğinizi iyi düşünmelisiniz. Olduğu gibi bırakırsanız köknar ağaçları gibi çevreye olabildiğince uzanan dallar uzatır. Bu hal çok geniş bahçelere çok yakışır. Normal bir ağaç gibi büyüsün istiyorsanız manolya fidanınız büyüdükçe en alt dallarını budayacaksınız.
Çoğaltılması: Tohumdan yetiştirilen manolyaların çiçek açması 15 – 20 yılı bulur. Oysa » havai daldırma yöntemiyle üretilen manolya fidanları hızlı gelişir ve en geç üç yıl sonra çiçek açacak kadar gelişmiş büyümüş olurlar.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen konuşma dilinde yazmayın zorluk çıkarmayın.LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM
7 metrelik bir manolya agacım var komsumla yaprakları ve güneşini kestiği gerekçesi ile ihtilafa düştüm agaca zarar vermeden nasıl taşırım. bahçemiz mekanik alet kullanımına müsait degil. yüksek duvarlar var..
*******************
Yer değiştirmeyi yapacağınız zaman: Eğer kışları sıfırın altında soğuklar istanbul’daki gibi az sıklıkta ve sadece birkaç saatliğine oluyorsa kasım sonunda (veya yaşadığınız yere göre manolyaların uyku dönemine girdiğinden emin olduğunuz zaman), sıfırın altında soğuklar daha sık ve günlerce süren uzunlukta oluyorsa ilkbahar başında ağaçlarda bahar uyanması başlamadan önce yapılmalı. Yalnız sizin ağacınız oldukça büyük, söküp yer değiştirme işi oldukça riskli. Kökler bütün çevreye yayılmış ve iyice yer etmiştir. Sökmek çok zor olacak.
Manolyanız büyük olduğu için ve bahçede olduğu için kökler toprak yüzeyinde metrelerce gitmiştir. En azından iki metre bir çember düşünerek kazın. Çepeçevre bir çember kazacaksınız. En az yarım metre derin kazarak, ağaca doğru kökleri yavaş yavaş topraktan ayırın. Sökme çalışmalarında kazmaya bir iki gün ara verecekseniz kökleri bol bol sulamalısınız.
Yeni yerine diktiğiniz zaman kökler yine toprağın altında aynı seviyede olmalı, kesinlikle daha derinde olmamalı.
Riskli iş… Bence hiç denemeyin. Yaşatmada başarılı olsanız bile başka bir risk de ağacın birkaç yıl kendisini toparlayamamasıdır. Komşunuz bol güneşi ne yapacak merak ediyorum. Sizin manolya çok mu koyu gölge yapıyor? Bahçesinde kaktüs mü yetiştiriyor domates mi yetiştiriyor? Ben olsam sırf o ağacın hatırına kaktüslerimden de domateslerimden de vazgeçerdim. Birçok bitkiler alacalı gölge güneş karışımında daha sağlıklı gelişiyor onları tercih ederdim. Koskoca ağaç.. Hem çok değerli bir ağaç. Çiçeklerinin kokusu, yapraklarının parıltısı her şeyiyle muhteşem bir bitki. Komşunuz insan değilmiş başka söz bulamıyorum kusura bakmayın.
Çok sevdiğim manolya ağaçlarından 2 adet geçen sene kasım ayında Silivri Çanta mevkiindeki evimin bahçesine dikmiştim. Ancak geçen seneki aşırı soğuklar sebebiyle olduğunu sanıyorum ki bütün yapraklarını döktüler ve dallarının rengi koyulaşarak kurudu. Bugünlerde değiştirmeyi düşünüyorum, 2 adet 4 mt boyunda dikeceğim. Ancak tekrar zarar görmesinden endişe ediyorum, ağaçları satın alacağım peyzajcı birşey olmaz diyor ama doğrusunu isterseniz pek güvenemedim. Ağaçların dikileceği yerler rüzgar alan ve soğuk yapan bir bölge. Bu durumda neler önerirsiniz? Görüşlerinizi paylaşmanızı rica ederim. Ayrıca size ulaşabileceğim telde bildirirseniz sevinirim
Saygılar
Cem Dolunay
***********
Peyzajcı haklı olsa da hiç hesaba katmadığı şeyler vardır. İstanbul iklimi oldukça ılıman ama yüksek ve kuzey rüzgarlarına açık yerler tehlikeli olabiliyor. Örneğin Beylikdüzü kışın istanbul ile hiç ilgili olmayan sert bir iklime sahiptir. Bu yıl tedbirli olun, mart sonunda dikin. Şimdilik bekleseniz daha iyi.
Geçen yıl diktiğiniz manolyalar belki soğuktan değil başka sebeplerden dolayı kurumuş olabilirler. Toprağın pH derecesi özelliği önemli bir faktördür. Yukarda yazımda anlattığım gibi alkalinli topraklarda manolya fidanları tutmaz. Asitli toprak gerekiyor. Asitli olmayan topraklara alışması için neler gerekir yukarda yazmıştım.
öneriniz için teşekkür ederim
saygılar
Manolya ağacı dikmek istiyorum bahçem pek büyük sayılmaz sizce antepte manolya yetişir mi?
***
Küçük bahçelerde de ona göre yetişir. İnce uzun olur. Yükselince yukardan genişler zamanla bahçeyi güneşsiz bırakır.
Gaziantep ikliminde manolya yetiştirebilir miyim?
***
Evet, Gaziantep için hiç sorun yok. Kışın ısının en fazla -20 dereceye düştüğü yerlerde bile yetiştirilebilir ama buralarda ağaç altı toprak yüzeyi kışın saman, kuru yaprak vesaire karışımı ile iyice örtülmeli ki çevreye yayılan kökler dondan zarar görmesin.
İki senelik olan manolya ağacımda gövde ve yapraklarda kahverengi lekeler oluştu. Bu konuda bana yardımcı olursanız sevinirim.
***
Fidan yaşlandıkça gövde rengi değişebilir normaldir. Yapraklar ise şimdi yeni filizler çıkaracak, şimdikiler geçen yıldan kalma yapraklardır. Bozulmaları normaldir.
Bundan başka, köklerinin toprak yüzeyinde olması sebebiyle dibini çapalamada dikkatli olmanızı, ayrıca aşırı sulamamanızı taviye ederim. Gerekmediği halde sulamak her çeşit hastalığı getirir. Sulama suyu fazla kireçli ise bu da genç fidanlara zararlıdır. dibine açelya toprağı, kestane toprağı gibi şeyler yayarak köklere zarar vermeden yüzey toprağı ile karıştırsanız iyi olur.
2.5 metrelik manolya fidanı aldım. Ekmek istiyorum. Kıbrıs’ta yaşıyorum burası yazın sıcaklık 45 dereceyi geçer. Bu konuda endişelerim var beni aydınlatabilir misiniz? Teşekkürler.
***
Fazla sıcak havanın bir sakıncası yok. Sadece toprak ve sulamaya dikkat edin. Yazımda anlattıklarımı elinizden geldiğince yapabilirseniz sorun olmaz. İlk üç yılı atlatana kadar çok daha özenli olmalısınız.
Bolu’da dört yıllık bir manolya fidanım var. Bu yıl dahil şimdiye kadar kış aylarında etrafını stofor + naylon ile sararak korudum. Önümüzdeki yıl koruma uygulamasam soğuktan etkilenme olasılığı nedir?
***
Şehirden daha yüksek kesimlerde değilse bundan sonra bir şey olmaz. Sadece kışın kökler donmasın diye toprak yüzeyinde tedbir alın.
Manolya ağacının kışın kökleri donmasına önlem almak için çevresinde çim ekilse faydası olur mu? Nasıl bir toprakta yetişir?
***
Hayır, çim ekmenizin bir faydası olmaz ama Lüleburgaz kışları manolyaların dayanamayacağı derecede soğuk olmaz içiniz rahat olsun. Sadece yeni fidanlar ilk üç yıl korunmalıdır. Toprak hakkında ayrıntılı bilgi yazımın içinde var lütfen oradan okuyun.
2002 yılında dikmiş olduğumuz iki adet manolya dört metreye ulaştı ancak bu yıl iki ağaçta da solgunluk belirtisi ortaya çıktı. Müdahale etmezsek kuruyacağa benziyor. Sebebi ne olabilir?
***
Yeri, toprağının özelliği, aşırı sulanması etki ediyor olabilir. Manolya kökleri toprak yüzeyine çok paralel yayıldığı için çapa yaparken köklere zarar vermiş olabilirsiniz. Veya kış soğuklarından zarar görmüş olabilir: böyle durumlarda bazı bitkilerde kışın zararı ilkbaharda kendini gösteriyor. Yeni filizler çıkararak ağaç kendini toparlar. Veya toprak fazla alkalinli (kireçli) ise yazımda anlattığım gibi gereğini yapmalısınız.
Havai daldırma nasıl yapılır?
***
Yazımın sonundaki havai daldırma kelimeleri mavidir ve linktir. Üstüne tıklarsanız ilgili yazıma ulaşırsınız.
İki adet manolya ağacım var. Birinin yapraklarında aşırı derecede siyah lekeler var ve lekeli yapraklar sararıp dökülüyor. Ağaçlarım 10 seneliktir ve boylarıda 5-6 mt.
***
Sorunlu ağacın yeri ve dibindeki toprak yüzeyine göre sorun baş gösteriyordur. Aradaki farklılıklara dikkat etmelisiniz. Manolya kökleri toprak yüzeyine yakın olarak çevreye dağılmayı sever. Ağacın dibinde neler oluyor, fazla mı suluyorsunuz, yoksa kökler çevreye rahatça yayılamıyor mu, veya fazlaca yayılıp yüksek alkalinli toprakla mı karşılaşıyor, ona göre gerekeni yapmalısınız. Suladığınız su artezyen kuyusu suyu ise menolyalara zararlı olabilir dikkatli olun.
Çalıştığım şirket için 5 Haziran Dünya Çevre Gününde herkese manolya fidanı alacağız. Sizce uygun bir seçim mi? Genel olarak İstanbulun heryerinde yetişir mi?
***
Manolya İstanbulun her yerinde yetişir fakat o fidanları hediye edeceğiniz herkesin bahçesi var mı peki? Bence bunu da düşünmek lazım. Yaklaşık on yıl önce abime bir yerden fıstık çamı hediye etmişler. Şimdi hâlâ aynı saksıda duruyor. Cüce kaldı. Çok yazık oldu.
50 cm ile 1 metre arasında manolya fidanlarım var. Alt ve orta yaprakları kuruyor. Mantar var dediler ilaç attım fayda bulamadım. Ne önerirsiniz?
***
Mantar olduğu teşhisini nereden koydular? Yapraklarını incelediler mi? Eğer tahminde bulunmuşlarsa bence sorun mantar değildir ve yeni yaprakların büyümesinde sorun yoksa normal bir gelişmedir. Eğer mantar sorunu varsa belki yerinin yeterince havadar olmamasından ve sulamayı grekmediği halde fazla yapmanızdan kaynaklanıyordur. Yazdıklarımı okuyarak bakımını doğru yaptığınızdan emin olun.
Merhabalar, istanbul beykozda oturmaktayim. Bahcede yaklasik 5mlik bir manolya agacim var. Yapraklarinda onceden kahverengi lekeler olusmustu yaklasik 3-4 hafta once onlar simdilerde gecti fakat su an icin de soyle bir sikintim var: Agacin yapraklarinda beyaz lekeler var ve biraz solgun gorunuyor bundan dolayi. Sizce nedeni ne olabilir?
Fazla sulamak, yerinin kuytu ve havasız olması, köklerinin nefes alamaması.. bunların tümü bir araya gelmişse her şey olabilir.
Kestane toprağını nerede bulabilirim?
***
Fidanlaıklara sorun. Birinden birinde kesin bulursunuz.
Evde salonda saksıda manolya yetiştiriyorum. pek büyüyüp serpilemedi. Şu anda da alt yapraklarında ortaya kadar yapraklar kahverengi oldu. Sanki çürüyorlar ve aşşağıya dogru bakıyorlar ne yapmalıyım? Ev biraz sıcak oluyor ancak pencere açarak havalandırma yapıyorum, bu ara sıcak diye fazla mı suladım acaba?
***
Toprak ıslaklığını hiç yitirmeden sulamak kökleri çürütür. Ayrıca bilin ki manolya ağacı evlerde yetiştirilmez.
Nadide bir çiçek. Keşke yetiştirebilsem soldurmadan bakabileceğime güvenip…
***
Bu bir ağaç. Geniş bahçeniz varsa ve toprağı elverişliyse sorunsuz yetiştirebilirsiniz.
Manolyanın dayanabileceği en düşük sıcaklık kaç derecedir? Araştırdım, bulamadım.
***
Sıfırın altında 16 deniyor. Bu aslında kışın bölgenin alçak / yüksek basınç ve hava nemliliği özelliklerine göre değişir. Yüksek basınç hakim oluyorsa en fazla -10, alçak basınç hakim oluyorsa -20 derecelere dayanabilir. Hava nemliliğinin yüksekliği alçak basınçla birlikte aşırı soğuklara dayanabilmeyi arttırır. Hava nemliliğinin azlığı ise yüksek basınçla bir araya gelirse ve günlerce sürerse -5 derecede bile öldürücü olabilir. Manolya ağaçları için İstanbul merkez bölgesi tam olarak güvenlidir. Tüm orta ve doğu Karadeniz kıyı kesimlerimiz de öyle tam güvenlidir. Karasal iklimli ve yüksek bölgelerde özellikle ilk üç yıl kış mevsimlerinde manolya fidanlarını korumak şarttır. Erzurum gibi kışın aşırı sert soğukların uzun süreli olduğu yerlerde manolyalar yaşayamaz.
Eylül ayının başında bahçemde manolyanın yer değişikliği yapıldı. Kazılan çukura granül gübre ve torf yatağı ile destek yaptık. Merakım acaba manolya yeni yerinde hayat bulur mu? tabii bu arada kökler az da olsa zedelendi…
***
Artık bekleyip göreceksiniz. Toprak çok zıt karakterli değilse ve de kökler çok fazla zedelenmemişse ve koyduğunuz gübre zehirlenme etkisi yapmazsa ilkbaharda yeşerip gelişmesi lazım.
2 yıl önce okulumdaki manolya ağacından 20 küsür tohum toplayarak bunları evin kapalı balkonundaki saksılara ektim. Mayıs gibi bazıları filizlendi ve şu anda hala bazı fideler aynı saksıda büyüyor. Fakat saksıdaki manolyalardan birinin yapraklarında sık ve siyaha yakın kahverengi renkli noktalar oluştu, oluştuktan bir süre sonra da yaprakları soldu. Saksıdaki diğer manolyalarda böyle bir sorun yok. Toprakları, ortam şartları ve suları aynı olduğuna göre acaba o fidede bir parazit ya da bir hastalık mı oluştu? Bir de sanki manolyalarım pek fazla büyümüyormuş gibime geliyor ortalama olarak boyları 15 cm. Sizce ne zaman onları saksıdan çıkarıp dışarı ekmeliyim? Dışarı ekersem daha çabuk büyürler mi acaba? Teşekkür ederim.
***
evet, hastalıktır ve sebebi de gerekmediği halde fazladan sulamaktır ve toprağın çok sıkı ve havasız olmasıdır. İlkbaharda yukardaki yazımın içinde anlattığım gibi bahçeye dikerseniz daha hızlı büyürler. İyi güneş almalılar.
Tarabyada evımın bahcesıne ilkbaharda 2 adet 1er metrelık manolya dıktım. Şu ana kadar sorun yoktu hersey guzel gıdıyordu. Ama bırınde yenı gelen yapraklar burusuk yanı sankı naylon ısıya mahruz kalmıs gıbı gıbı buyuyor ne yapmam lazım? Genelde cok ruzgar alan bır bahce. Kısın nasıl korumalıyım agaclarımı?
***
Şimdi yeni yapraklar pek önemli değil, sonbahardayız. Yapraklardaki bozukluk belki aşırı sulamadan veya fazla susuz kalmadan olmuş olabilir. Gelecek yılki yeni yaprakların nasıl olacağı önemli. Bahçenizin toprağının niteliğine göre problem olabilir, ağaçlar yerlerine henüz pek alışmış sayılmaz. Yazımı okuyarak neler yapmanız gerektiğini düşünebilirsiniz. İstanbul’un kışın kar etkisinde pek kalmayan alçak kesimleri beyoğlu, şişli, beşiktaş, kadıköy) gibi bölgeleri manolyalar için güvenlidir kışın korumak gerekmez. Nerede günlerce kar ortadan kalkmıyorsa (yani Beylikdüzü gibi yüksek yerlerde) genç manolya ağaçlarını ilk üç yıl korumak gerekir. Önce hasırla sonra naylon bıranda ile sararak. ve sadece ısının sıfırın altına fazlaca düştüğü zamanlarda..
Kestane toprağı nerede bulabilirim?
***
Fidanlıklardan araştırın.
Bahçemizde ceviz ağacı var. Üsten yaprakları yol yol kuruyor, ilaç mı atılıyor? Kuruyan yaprakları tahlil yaptırabilir miyiz?
***
Sonbahar mevsimindeyiz. Şimdi ağaçların yapraklarının bozulması dökülmesi gayet normaldir. Bazı ağaçlar türleri kışın yapraksız kalır.
Bahçemde çok sevdiğim manolya ağacım var. Ancak çok büyüdü ve dallarıda uzadı. Çatıdaki kiremitleri oynatıyor, enine gelişen dalları budayabiliyorum ama ben biraz da tepeden alıp daha yuvarlak bir form vermek istiyorum. Tepeden budayınca küser çiçek vermezmi acaba? Bilgilendirirseniz mamnun olurum. Teşekkürler. Bu arada İzmirde oturuyorum,ağustos sonuna kadar harika çiçek açıyor.
***
Tepeden budayınca küseceğini sanmam. Böyle bir şey duymadım. Ceviz ağaçlarında bile daha kolay ürün toplamak için özel budamalarla ağacın boyu kısa tutulur, ağaç aşağıdan dallanır budaklanır. Monolyaların çiçek açabilmesi ağacın genetik yaşına ve bir yıllık dallarına bağlıdır.
Verdiğiniz bilgi için teşekkürler. Herhalde bu ay budamayı yapabilirim değil mi?
***
Yaşadığınız şehre göre değişir. Kışın dondurucu soğukların çok az yaşandığı İzmir ve İstanbul gibi bir yerde iseniz şimdi budayabilirsiniz (yine de risklidir, buralarda birkaç yılda bir olsa da ağır soğukların görülme riski var. Akdeniz sahillerinde yaşıyorsanız hiçbir sorun yok). Diğer bölgelerde çiçek açtığı zaman, veya çiçek açtıktan hemen sonra budamak daha iyidir.
Cevabınızı şimdi okuyabildim, teşekkürler. İzmirde oturuyorum. Manolyam yazlığımızın bahçesinde. Genelde İzmire göre 1-2 derece daha ılıman bir yerdir Özdere. Don olayına ender rastlanır. Bahçemde bu mevsim budadığım ağaçlarım ve bitkilerim var.Şimdiye kadar öyle bir don olayı yaşamadım. Veriğiniz bigi için teşekkürler.
***
2004 kışında ocak sonu şubat başı karlı günleri unuttunuz mu? Isı -4 dereceye üşmüştü. Herhalde Özdere’de de -2 kadar soğuk yaşanmış olabilir. Fakat gün içinde birkaç saat geçmeyen o kadar soğuk pek zarar vermez. Deniz etkisiyle nem oranı yüksek olunca bitkiler daha bir korunmuş olur. Yine de bazı türler için dikkatli olunmalı.
“Fiks Manolya” bitkisinin latince adı nedir?
***
Bilmiyorum hiç duymadım. Muhtemelen o bitki manolya ile hiç alakası olmayan başka bir ağaç türüdür.