Madagascar Periwinkle / Catharanthus Roseus / Vinca
Dilimizde isimleri vinka, rozet çiçeği, pervane çiçeği… Cezayir Menekşesi diyenler de var fakat o aslında başka bir tür. Bir başka uydurma adı da İzmir Güzeli..
Geçen ay Eminönü çiçek pazarında bu bitki ile ilk defa tanıştım. Bir yandaki resimdekinin aynısından, bir de kırmızısından iki küçük fide aldım. Hiç dinlenmeden çiçek açıyorlar. Kırmızı olanın gövdesi geçen hafta orta yerinden çürümeye başladı. Dün baktım üst kısım artık su ve besin alamıyordu, kestim başka saksıya diktim inşallah tutar. Alt kısım ise şimdilik gayet sağlıklı görünüyor.
“Cora Apricot” cinsi vinkaYaprakları da bence oldukça güzel. Aşağıda verdiğim bilgilere göre bakımını yaparsanız soğuklar başlayıncaya kadar bahçenizi balkonunuzu çiçeksiz bırakmaz. Böyle bir güzelliği kaçırmayın derim. Fiyatı da her yerde oldukça ucuz. Bir fidesinin fiyatı yerine göre 50 kuruş ile 1 lira arasında değişiyor.
Hakkında derlediğim bilgiler:

Cora Apricot cinsi vinka
Yetiştirilmesi, bakımı çok kolay olan, tohumlarının saksılara düşüp çimlenmesiyle kendiliğinden fideler oluşturmasıyla dikkat çeken sevimli bir süs bitkisi. Tropikal memleketlerde bütün yıl aralıksız çiçek açarlar. Diğer ülkelerde ilkbahardan sonbahara kadar çiçek açmaya devam eder. Vinka yetiştirmede en büyük hata fazla sulamak ve güneşsiz bırakmaktır. Böylece çürür ölür. İhmallere, ilgisizliğe, kuraklığa ve hastalıklara karşı dayanıklıdır. Bitki bitleri, zararlı böcekler vinkayı sevmez. Belki sadece sümüklüböceklerden, bahçe salyangozlarından korumak gerekir.
Anavatanı Madagaskar olan vinka, yurdumuzda Akdeniz kıyı bölgelerinde çok yıllık, diğer yerlerde mevsimlik süs bitkisi olarak yetiştirilir. Çok yıllık aslanağzı İstanbul’da kışın soğuklara dayanır o halde vinka da dayanabilir. Kışın donmaktan korunursa ilkbaharda yeniden yeşerir. Boyu bir metreye yaklaşabilir, çalı görünümlü olabilir. Fideleri henüz 10 cm. kadar boylarıyla çiçeklenmeye başlar. Fazlaca çiçek açar. Büyük boy vinkaların çiçekli dalları koparılıp vazolara koyulabilir. Tohumları sanki minyatür biber gibi olan kılıflarda gelişiyor. Bendekiler kendileri daha fide oldukları halde tohum geliştirmeye başladı.
Dışmekân (açık hava) bitkisidir, evde yetiştirilecekse hem ortamın hem toprağının havadar olması sağlanmalı, bol güneşli bir yerde bulundurulmalı ve toprak bir hayli kurumadan sulanmamalı. Eğer ev içinde yerini ve toprağını severse bütün yıl çiçek açmaya devam eder.
Işık ihtiyacı: Bol direkt güneş veya direkt güneşi ağaç yaprakları, yarı şeffaf naylon, tül vesaire ile filtrelenmiş olarak almalı. Direkt güneşten hiç zarar görmese de yazın güneş tepede iken öğle vakti güneşinin ufak tefek zararları olabilir.
Toprak: Su tutmayan, suyu iyi süzdüren bahçe toprağı gerekir. Saksılarda yarı yarıya ponza karıştırılmış toprak kullanılırsa çok daha iyi olur. Saksılarda vinka için torf kullanılmamalı zira fazla su tutuyor bir türlü kurumuyor; birçok bitkiye elverişli değil. Poşetlerde satılan hazır toprakların da aynı özelliği var. Saksıda yetiştirecekseniz vinka için en kalitesizinden bile olsa bahçe toprağı kullanmalısınız, ponza taşı ile havadarlığını arttırmalısınız.
Sulama toprak kurudukça yapılmalı. Fazla sulama zarar verir.
Besin vermek genelde hiç gerekmez. Vinka fakir toprakların ve fakirlerin çiçeğidir. Saksıda yetiştirilenlerinde kökler çok fazla artış gösterdiği zaman besin verilebilir.
Kışı sağ salim atlatması için dondurucu olmayan soğuk bir yerde az sulayarak ilkbahara kadar bekletin. Yaprakları ve nazik dalları kurur. İlkbaharda canlanır filizlenir yeşerir.
Çoğaltılması: Tohumla, tepe çeliği ile ve daldırma ile çoğaltılır. Hiç dokunmasanız tohumları dibine düşer ve zamanla çimlenir yeni fideler ortaya çıkar. Bunları söküp istediğiniz yere dikebilirsiniz. Tohumları kendiniz ekecekseniz: Tohumları ekince, çimlenene kadar karanlıkta tutmanız gerekiyor deniyor. Yeni fideler 10 cm’yi bulunca çiçeklenmede acele ederler.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen konuşma dilinde yazmayın zorluk çıkarmayın.LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM



2004 yılında Bodrum’dan pervane satın almıştım. Cicekci bana üzerindeki tohumları şubatta dik, yeniden çiçek çıkacak demişti. Gercekten de çıktı, 6 yıldır bir ağaç gibi kalinlasti. Her yaz ciceklendi. Ama bu sene annem guneste unutmuş uzunca bir süre. Bu bahar filizlenen yerleri de kurumuş. Hemen yarı gölgeli bir yere aldım. Tam öldü derken, yandan minicik bir yeşil baş vermiş. Ben de kucuk kucuk centikler attım bogumlardan, canli yeşil kısımları ortaya çıktı. Merak ediyorum oralardan yine yeni filizler verir mi? Yoksa ölecek mi? Ne yapabilirim? Yardımınızı rica ediyorum teşekkürler.
***
Kökler ve ana gövde ölmemişse hayatına devam edebilir. Zaten filizlendiğini söylüyorsunuz. Yalnız, çentikler açmak filizlenmeyi sağlamayacağı gibi çok zararlı olabilir.
Topragini ve saksisini yenilesem iyi gelir mi ? Yoksa bu mevsimde yanlış mı olur? Ayrica ithallerin seneye kadar yasamayacağı söyleniyor. İthallerin üzerinde de tohum oluyor mu? Fark nasil anlaşılır?
***
Ben geçen yıl bu zamanda fidesini alıp dikmiştim. Yani toprak değişiminin şimdi yapılmasının zararı olacağını sanmam. Ama toprağın zehirleyici etkiye sahip olmamasına dikkat edin. Piyasada satılan özel topraklar ince köklü birçok bitkinin köklerini çürütüyor. İthaller hakkında hiçbir bilgim yok. Gerçi bu bitkinin yerlisi yok ki ithalleri farklı olsun! Belki yeni geliştirilmiş hibritler çıkmışsa onları bilmiyorum.
Bendeki resimde gördüğünüzün aynısından. İstanbul şartlarında kuzey rüzgarlarından korunmalı yerde kışı atlattı. Fakat ilkbaharda bir türlü toparlanamadı galiba toprağı çok kötü. Şimdi tekrar çiçek açmak üzere.
O zaman söyle söylemek daha doğru olur; İzmir’de 2009′da Ciçek Festivali yapıldığında, bu çiçeği çok sevdiğimden (çok sempatik olduğunu düşünüyorum ) neyse, saticiyla tek bu cicegi sattığından dolayı konuşmuştum. Bunların genetigiyle oynandığını; sadece tek mevsimlik olduğunu – bunun kar amaçlı yapıldığını, insanları her yıl çiçek almaya zorlamak olduğunu söylemişti. Çiçeğin menşei yerli olmayabilir; ama zamanında tohumuyla oynanmamış saf çiçeklere yerli demek istemiştim. Yine de teşekkürler.
***
Ben de zaten o amaçla “Belki yeni geliştirilmiş hibritler çıkmışsa onları bilmiyorum” demiştim. Geçen yıl aldığım resimdekinin aynısının tohumlarını ektim çıktılar. Bu da yeni hibrit mi hiçbir bilgim yok. Yani resimde gördüğünüzün dışında bir de kırmızısını biliyorum başka çeşidine rastlamadım. Varsa tabii ki vardır, benim bilgim yok. Siz o yeni hibritlerden almışsanız çiçeklerini izleyeceksiniz. Tohum oluşturuyor mu oluşturmuyor mu..
Ben bahçeme 200 adet çinden getirdiğim vinka tohumlarını diktim harika oldular. Fakat bazıları sap kısımlarındakı bir hastalık nedenıyle öldü. Çözümünü bilen var mıdır?
***
Bahsettiğiniz sorun iyi bakımlı topraktan ve çok sulamaktan kaynaklanır. Vinka doğal toprakta bakımsız ve ilgisiz kalmayı seviyor. Ne kadar iyi bakım ve özen, o kadar kayıp demektir.
Cam güzeli.
***
Hayır, değil. O bitki ve onun bir hibriti benziyor ama onlar başka:
http://www.bitkivecicek.com/yeni-gine-cicegi-ve-cam-guzeli