Lavanta – Lavandula stoechas – Karabaş otu

Lavantalar çok güneşli, çok havadar, açıklık, toprağı kumlu veya suyu iyi süzdüren taşlı arazilerde ve bahçelerde yetişirler.

Lamiaceae (Ballıbabagiller) familyasının Lavandula cinsi olan lavantanın yıllık, uzun ömürlü, minyatür çalı ve küçük çalı şeklinde gibi farklı farklı pekçok türleri var.

Akdeniz ülkelerinde en yaygını bizde karabaş otu denen Lavandula stoechas türüdür. Bu türün iki alt türü şunlar:
L. stoechas luisieri ve L. stoechas pedunculata.. Bunlardan L. stoechas pedunculata daha önce L. Pedunculata adıyla ayrı bir lavanta türü kabul edilirdi.

Lavanta, Karabaş otu

Lavanta, Karabaş otu

Lavandula stoechas (karabaş otu) kış soğuklarına -24 dereceye kadar dayanabiliyor. Akdeniz ülkelerinde farklı çeşitleri, kültivarları, melezleri her birinin soğuğa dayanıklılıkları farklıdır. -6 ile -24 dereceler arasında değişir.

Lavantalar gübre, besin filan istemez. Sadece eğer fazlaca fakir kumlu toprakta yetiştiriyorsanız yılda bir defa dibini iyice çapalayıp eski sığır gübresi verebilirsiniz.

Toprağı fazlaca kumlu değilse sulama istemez. Ama arada bir sulamanın da bir zararı olmaz.

Lavantanın süs bitkisi olarak Avrupa ülkelerinde yetiştirilen türü Lavandula angustifolia soğuğa biraz daha dayanıklıdır (-28C). İngiliz lavantası adıyla bilinir. Bunun birçok hibritleri türetilmiştir.

Lavantaların çoğaltılması: İlkbahar ortalarında, gece sıcaklıkları 12’den aşağı düşmeyen vakit geldiği zaman dalları direkt olarak toprağa dikeceksiniz.

Çelikleri almadan bir gün önce köklendireceğiniz kap ve toprak bulun. Kırlık temiz arazilerden temiz bir yerden alacağınız toprağı yarı yarıya perlit ile karıştırın. Sulayın. Bir gün bekleyecek.

Dalları almak için aşağıdaki iki ayrı metot uygundur.
1- Bu ilkbaharda yeni gelişmiş ama olgun dallarından dipten kesip alın.
Lavanta topuklu çelik2- Geçen yıl gelişmiş yan dallarından.. Dalı esas yere birleştiği yerle birlikte, yanda resmini gördüğünüz şekilde ayırın. Buna topuklu çelik denir. Lavanta için en çok tavsiye edilen bu yöntemdir.

Çeliklerin toprak altında kalacak kısımlarının yapraklarını giderin, dikin, hafifçe sulayın. Tamamen açık havada, çok aydınlık bir yerde sabah çok erken saatlerin güneşini alan bir yerde tutun. Her gün üstlerine su püskürtün. Toprak hafifçe kurudukça sulayın.

Yeni gelişimler başlamışsa aynı zamanda kökleniyordur. Yeni gelişimler 10 cm’yi bulunca artık yeterince köklenmişlerdir daha fazla güneş almalarını sağlayın (sabahtan öğleye kadar). Toprağı yarı yarıya kurudukça (ama tamamen kurumasını beklemeden) sulayın. İki hafta daha geçince esas yerlerine dikebilirsiniz.

Not: İlkbaharda geceleri ısının fazlaca düşük olduğu memleketlerde çelikler köklenene kadar kapalı bir yerde tutsanız daha iyi olur.

Lavanta, Karabaş otu

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.

Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:

  1. Işıl, Almanya diyor ki:

    Lavanta cicegimin kökü yani dip yapraklari çürümüs gibi olmus. Ve cicek de acmadi ne yapmam lazim?
    ***
    Dipteki yaprakların bozulması önemli değil. Güneşi, açık havayı sever. Kapalı yerlerde tutmayın. Bahçe veya balkon bitkisidir. Ev bitkisi değildir.

  2. Ezgi, Ankara diyor ki:

    Merhaba,
    Uzun zamandır çiçek dalı vermeyen orkidelerim sizin tavsiyeleriniz bir de soğuk buhar makinesi takviyesiyle minik dallar çıkarmaya başladı:) Teşekkür ederim tavsiyeleriniz için.
    Orkidelerim çiçeklene dursun şimdi de lavanta sevgisi başladı ben de:) İnternetten fide lavanta aldım, bugün geldi hatta. Şimdi de buhar makinesinin hemen yanına güneş alan pencerinin de önüne koyduk minik fidemi. Diğer çiçekleri coşturan bu yöntem lavantama da iyi gelir mi acaba?
    Bir de niye çiçekleri seviyoruz?Yani ben de seviyorum,ama nedenini bulamıyorum bir türlü.Hayvan gibi değiller sonuçta doğrudan iletişim kuramıyoruz, ama onlara bakmak canlandırmak bana iyi geliyormuş gibi hissediyorum. Yani tek istediğim şey onları güzel görmek, belki de sadece bunun için emek harcamak,o arada birçok şeyi umursamamak beni iyi ediyordur:)
    Hoşçakalın…
    ***
    Güzel bir soru sormuşsunuz. Bunun üstünde ben de çok düşünmüşümdür. Doğa özlemi desem değil. Başka bir şey. Belki hani derler ya sanatçı ruhluluk.. Öyle insanlar herhangi bir sanata yönelemeyince çiçek yetiştirme tutkusu onlarda çok etkili oluyor diye düşünüyorum. Lavantaya gelince ev bitkisi değildir. Evde ne olur bilmem ama büyük bir ihtimalle kökler çürür bence. Üstelik çok yanlış bir zamanda almışsınız. Bu zamanda ev bitkileri bile sera ortamlarından ev ortamlarına geçince süratle bozulup ölüyor. Bu zamanda yer yadırgaması sonuçları genelde yapraklarda bozulmayla beraber kök çürümesidir.

  3. Ezgi, Ankara diyor ki:

    Teşekkür ederim hemen yanıtladığınız için. Dediğiniz gibi yaratma isteğiyle ilgili olabilir, ama Hitler’in de bitkileri çok sevdiğini okumuştum bir yerde. O da ressammış zaten. Sanırım güzel sanatlar akademisi resimlerini beğenmemiş, sonradan nasyonel sosyalist partiye katılmış, yani sanatçı ruhlu ve kötü olabiliyor insanlar:) Neyse umarım benim fidemin kökleri çürümez, balkona koysam bir şansım olur mu acaba?
    ***
    Sanatçı ruhluluk demek ille de iyi insan olmak anlamına gelmiyor haklısınız. Lavantayı balkonda tutmanız daha iyi. Yalnız şiddetli soğuklarda belki dayanamayabilir o zamanlarda dikkat edin. Lavantanın soğuğa dayanıklılığı çeşitlerine göre değişiyor. Yazı içinde belirtmiştim.

  4. Riza karasu, Erzincan diyor ki:

    Benim babamdan bana düşen 50 dönüm tarlam var. Bu tarlaları nasıl değerlendirim diye düşünmekteyim. Aklima lavanta çiçeği yetiştirme geldi. O zamanda iki sorun kafamda olustu. biri bu bitkinin yetiştirilmesi. ikincisi bu bitkinin endüstriyel degeri olup olmaması ve bir de Türkiyede pazarının olup olmaması. Daha soracak başka sorularımda var fakat şimdilik bu kadar.
    ***
    Bu sitede konular ağırlıklı olarak hobi amaçlı çiçek yetiştiren meraklılara yöneliktir. Başka kaynaklardan araştırmalısınız. Sorularınızın cevaplarını bilmiyorum.

  5. Gülşad K. -Viyana diyor ki:

    Terasımda bakmak üzere saksıda açmış lavanta aldım. İlk iki gün sanırım yanlış yaparak suladım. 2. günün sonunda lavantalarımın boyunları bükülmüştü. Dünden beri sulamıyorum ancak hala diri değiller. Onları kurtarmam için ne yapmam gerekli acaba?
    ***
    Kökler çürüdüyse yapılacak pek bir şey yok. Eğer fazla su yüzünden köklerin hassas yüzeyleri zarar görmüşse yakında yeni kökler gelişir yeniden filizlenir. Başka ne yapılabilir bir fikrim yok. Bitkilerinizi gereksiz yere sulamayın. Topğrak ıslaksa sırf birileri haftada bir defa veya iki defa sulayın dedi diye ıslak toprağı tekrar tekrar sulamak bitkileri çürütür.

  6. Nida, Ankara diyor ki:

    Saksıda lavantam alalı üç hafta olacak neredeyse. Saksısını ve toprağını değişmedim. Kötü durumda değil ancak çiçek açmadı henüz. Üstünde küçük tomurcuk gibi şeyler var. Toprağını ve saksısını değiştirmeyi düşünüyorum. Toprağını tarif ettiğiniz şekilde uygulayacağım ancak saksı için şu çanak saksılar uygun olur mu? Bu saksıların altları delik olmadığı için bir sıkıntı yaratır mı?
    ***
    Altı delik olmayan kaplarda hiçbir bitki yetiştirilmez. Kesinlikle tavsiye etmem.

  7. Aslı A. -Bursa diyor ki:

    Merhaba, balkonda baktığım lavantam inanılmaz derecede büyüdü ve çiçeklendi. ancak bir yandan da dipleri kurumaya başladı. Ne yapmam gerektiğini bilmiyorum. bir de lavanta nasıl budanır bu konu ile ilgili de bilgi verebilirseniz çok sevinirim.
    ***
    Gidişat normal. Problem yok. Çirkinleşen tepelerini kesebilirsiniz. Yapraksız kalmayacak şekilde budamayın. Mutlaka yapraklı dallar kalabilmeli. Zamanla dipten yeni sürgünler çıkarır. Kış sonunda eski dalları dipten kesin.

  8. Deniz A. -Ankara diyor ki:

    İki hafta önce küçük bir saksıda lavanta çiçeği aldım. nerdeyse ölü gibiydi. dip yaprakları hep kurumuştu. eve getirdikten sonra saksısından 3 numara fazla saksıya diktim ve suladım. kendine geldi. şu anda kapalı balkonda ama camları yaz kış açıktır. yazın sabahtan öğlene kadar kışınsa daha az güneş görüyor. acaba kışın çok soğukta içeri almalı mıyım yoksa balkonda mı kalsın? sonuçta üzerine kar yağmıyor. bir de nasıl çiçek açtırabilirim üstten yeni yapraklar çıkıyor ama çiçek ya da en ufak bir tohum belirtisi yok. çiçek coşturan versem bir faydası olur mu?
    ***
    Kışın kapalı balkonununda donmaz ama her ihtimale karşı açık pencereden direkt rüzgar almamasına dikkat etseniz iyi olur. Gelecek yaz çiçek açacaktır.

  9. Şükrü, İzmir diyor ki:

    Bugün bir poşet içinde çiçekçide yaprakları griye çalan bir lavanta aldım. Bir de dönüşte parktan 15 – 20 santimlik yaprakları koyu yeşil iki lavanta çeliği kırdım. Çelikleri dediğiniz gibi daldırdım ve suladım. Biri balkonda diğeri 8-10 saat açık duran bir pencerenin önünde. İçerde olana bu kadar açık hava yeter mi yoksa illa dışarı mı almlıyım? Topraklı poşette olanı da saksıya dikeceğim ama güneş alan ve havadar bir bölümü limonluk gibi hazırlamaya çalışıyorum. içerde tutmanın yolu yok mudur?
    ***
    Daima dışarda tutun. Lavanta açıklık, rüzgarlı yamaçların bitkisidir. Evde yaşayamaz. Devamlı rüzgar ve güneş ister.

  10. Mine D. -Antalya diyor ki:

    Üç yıldır bahçemizde halinden oldukça memnun lavantamız var. Fakat hiç çiçek açmadı. Kendisini aldığımız diğer lavanta da şimdiye kadar hiç açmamış. Bitkimiz lavandula officinalis in aynısı. Tür olarak da belirgin.
    ***
    Gölgeli yerlerde çiçek açmazlar. Bol bol güneş lazım. Çok humuslu, çok besleyici toprakları da sevmez. Bütün bunlarda sorun yoksa belki de kışın hiç üşümediği için çiçek açmıyor olabilir. Her lavanta için değil ama mümkün. Bazı lavantalar yüksek dağ bitkisidir. Kış serinliği isterler.

Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM.
Yazı kurallarına uygun yazılan sorulara öncelik verilir.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği I.E. ile giriş yapın.)