Küçükken meyve veren ağaç yetiştirmek

Bahçesi olmayan kişiler, güneşli geniş balkonları varsa bu sayfaya eklediğim üç resimde görüldüğü gibi saksılarda birkaç karış boydayken meyve verebilen çeşitli meyve ağaçlarını yetiştirebilirler. Meyve veren cüce elma ağacıBunlar cüce veya cüceleştirilmiş değil. Sadece küçük fidanlar. Yeterince geniş olmayan bahçelerde de aşağıdaki tekniklerle üretilmiş meyve verebilen genç fidanlardan çok sayıda yetiştirmek mümkün. Büyük meyve veren küçük ağaçlar hiç de alışılmış bir şey değil.

Doğal prosedürlere göre ağaçların genetik olarak meyve verme yaşı vardır. Tohumdan yetiştirdiğiniz meyve ağaçlarının meyve verecek yaşa gelmeleri, cinsine göre uzun yıllar alır (genetik olarak cüce olanlar hariç). Bazı hızlı büyüyen türler ve gençken meyve veren türler (şeftali, kayısı gibi) iki – üç yılda meyve verecek yaşa gelebiliyor. Diğer çoğunluk türlerde genelde daha uzun sürer. Beş yıl, on – onbeş yıl, hatta 20 yıl. Ağacın türüne göre, genetik açıdan döl verme yaşına gelmesi gerekiyor. Bu sebeple tohumdan üretilmiş meyve ağaçlarına olgun bir ağaçtan aşı yapılır ki daha erken yaşta meyve verebilsin.

Meyveli küçük bir incir ağacı fidanıNormal bir meyve ağacı türüne küçük bir fidanken meyve verdirmenin üç yolu var. Birincisi çelikle üretmek, ikincisi kök çeliği ile üretmek, üçüncüsü genç bir fidana aşı yapmak (aşılanacak fidan en azından 1 yaşında olmalı, dal yeterince kalın olmalı).

1- Kök çeliği ile en hızlı yol
Şimdi kış mevsimindeyiz. Bu zamanda yapılacak çok avantajlı bir üretim şeklini size bildireyim: Kök Çeliği… Bilinen çelikleme yöntemleri birçok türde çok zordur. Kök çeliği daha kolay bir yöntemdir; üstelik bu fidanların büyümeleri müthiş süratli olur. Kışın yaprağını dökmeyen ağaçlarda genellikle işe yaramaz ama portakal, limon gibi turunçgillerde olur. Kök çeliği ile üretimde, çeliklerin alınma zamanı ağaçların uyku döneminde olduğu zamandır. Uykuda olduklarının en kesin olduğu zaman yurdumuz şartlarında her yerde ortalama olarak aralık ayının son yarısıdır. Gerçi kasımdan mart sonuna kadar uyku dönemi sürebilir. Yöreye göre ve ağaç türüne göre bu zaman aralığı değişebilir.

Cüce limon ağacıKök almada ağaç seçimi: Aşılı ağaçlarda hayal kırıklığına uğrayabilirsiniz. Kök alacağınız ağacı iyi tanıyor olmanız gerekiyor.

Ayrıntılı bilgi: Kök çeliği ile bitki üretmek nasıl yapılır?

2- Limon, portakal, mandalina gibi turunçgillerde çelik veya aşı ile
Çelik hem zor hem dezavantajları var (» şuradan okuyun). Aşı daha uygundur. En az bir yaşında, aşılamaya uygun bir fidana meyve veren olgun bir ağaçtan aşı yapmakla, aşılı yerden dallanan kısımdan sonraki yıllarda çiçeklenebilir ve meyve verebilir. Sadece aşılı yerden gelişen kısım olmalı, bitkinin kendi dallarını geliştirmesine izin verilmemeli. Aşı için kök fidanları greyfurt ağaçlarından olmalı.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.

Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:

  1. admin diyor ki:

    Meyveli satın aldınız ama sonraki yıllar çiçek açıp meyve oluşturmadı ise:
    Saksıda meyveli olarak aldığınız (özellikle turunçgillerden) cüce ağaçları doğadan uzak yerlerde ya da kapalı mekânlarda yetiştirdiğinizde sonraki yıl yine çiçek açar ama meyve vermeyebilir. Sebebi, çiçeklerde polenleşmeme sorunudur. Bunun için arı benzeri böcekler ve rüzgâr gerekiyor. Bazı melez türlerde (özellikle elmalarda) ise kendi poleni işe yaramıyor, ancak yakınlarında aynı cinsten olmayan arkadaşları olacak ki onların polenleri işe yarasın. Yörenizde bal arıları ne kadar çoksa ağaçlarınızda polenleşme o kadar garantidir. Bazı ağaçlarda polenleşme arılara bağımlı değildir, rüzgâr yeterlidir. Bazı türlerde havanın nemsizliği polenleşmeyi engeller.

  2. Hakan - İzmir diyor ki:

    Öncelikle verdiginiz bilgiler için teşekkürler gerçekten harika bir iş yapıyorsunuz. Peki bu limon agacından aldıgımız filiz cüce bir ağaç mı olacak?
    ***
    Hayır, cüce kalmaz. Ama cüce boydayken meyve vermeye başlar. Bunun için büyüdükçe kenarlara doğru dallanmasını sağlayın. Budamaları gerektiği gibi yaparsanız yanlara doğru gelişen dalların bir iki yıl içinde meyve vermesi gerçekleşir. Eğer dümdüz uzayıp gitmesine izin verirseniz birkaç yıl daha fazla beklersiniz.

  3. İsmail Çakır - Sakarya diyor ki:

    Yabani mandalin ağacım var iki metre büyüdü ama bir türlü meyve vermiyor. Sanırım yabani olsa gerek nasıl aşı yapmam lazım lütfen bir yardımcı olabilir misiniz?
    ***
    Yabanı değil, henüz çok genç. Eğer aşı yapmazsanız en az 6 – 7 sene beklersiniz. Aşı hakkında başka sitelerde açıklayıcı bilgiler var. Ben o konuya değinmedim. Ama çok ince püf noktalarını mutlaka bilmelisiniz, şu yazımda:
    http://www.bitkivecicek.com/bitkileri-asilamada-incelikler

  4. Mutlu - İstanbul diyor ki:

    Eminönünden bir mandalina ve gardenya aldım. Evde yetiştirmek için gardenya çiçek açmadan dökülüyor, du sitenizi okuduktan ve yazılanları uyguladıktan sonra gözle görülür bir yapraklanma oldu. Mandalina ise bütün ufakları döktü sadece 2 tane kaldı. Ben de kalorifer yanmayan bir odaya aldım. Şimdi daha iyi ama toprağı sürekli ıslak acaba sulamayı hangi sıklıkla yapmalıyım?
    ***
    Sulamanın düzenli sıklığı olmaz. Toprak önemli ölçüde kuruduğu zaman sulayacaksınız. Gelişim gösterdiği zamanlarda ise toprak üst yüzeyi kuruduğu zaman sulamak gerekir. Evde bozulmasına sebep kalorifer mi bilmem ama havasızlık esintisizlik büyük zarar verir buna dikkat edin.

  5. Serkan, Adana diyor ki:

    Büyük marketlerde colomondin ve kamkat gördüm ve ilgimi çekti. Bakımı ile ilgili tavsiyelerinizi alabilir miyim?
    ***
    Burada: http://www.bitkivecicek.com/kamkat-kumquat-fortunella-japonica

  6. Aslı, İzmit diyor ki:

    Çok beğenerek aldığım bodur mandalina bitkisi bahçemde ben yokken bakımsızlıktan kurudu ve öldü. Bir arkadaşımdam cüce nar aldım. Çok seviyorum ama bakım konusunda bilgisizim. Ev içinde diğer çiceklerimin yanında duruyor fakat yapraklarını döküyor. Toprağını kurudukça suluyorum. 2 hafta önce birkaç çicek açmıştı onları da döktü ve bazı dalları da kurudu. Ne yapmalıyım?
    ***
    Yanlış yapmışsınız. Ev bitkisi değildir. Zavallıya mevsimini şaşırtmışsınız. Dışarda tutun yapraklarını döksün. İlkbaharda çok daha sağlıklı olarak hayatına devam eder. Bu bir açık hava ve güneş bitkisidir. http://www.bitkivecicek.com/nar-agaci

  7. Mercan, İstanbul diyor ki:

    Selam. Site gerçekten harikulade. Emeğinize sağlık. Sorum şu: Buralarda mandalina, portakal ve limon ağaçları var. Meyve veriyor. Ben çelik ile çoğaltmak istiyorum. Bu ay uygun mu? Çelikler kaç cm boyunda olmalı ve kalınlığı ne kadar olmalı? Şimdiden teşekkür ediyorum. Saygılar…
    ***
    Teşekkür ederim. Sitem zamanla daha iyi olacak inşallah. Bu sorunuzun cevabı için yeni sayfa hazırladım dikkatle okuyun bütün sorularınızın cevapları içinde:
    http://www.bitkivecicek.com/limon-portakal-vb-narenciyeleri-celikle-cogaltmak

  8. Figen, Frankfurt diyor ki:

    Benim citrus limonum var. Meyvesi de var ama dekor amacli oldugu yaziyor üzerinde. Meyvelerini yiyebilirmiyim?
    ***
    Bilmiyorum. Hangi tür olduğunu bilmelisiniz. Citrus limonu diye bir şey yok. Yanlış bilgi. Citrus ingilizcede narenciye demek; yani limon, portakal, greyfurt, kumkuat, mandalina ağaçlarının ortak adıdır.

  9. Figen, Frankfurt diyor ki:

    Cinsini biiyorum ama limonun yenmeyini de mi var? Agaci dikenli bir agac lutfen yardimci olun tesekkurler.
    ***
    Hiç bilmiyorum. Bunu sizin orada o tür bitkilerden kim satıyorsa onlara sormalısınız.

  10. Gül, İstanbul diyor ki:

    İlkbaharın başında bir küçük limon ağacı aldım. Üzerinde cevizden büyükçe yeşil limonlar vardı. haziran başına kadar o limonlar hafif büyüdüler, ancak yeterince büyümeden sarı renk aldılar ve döküldüler. Sonra da sanırım adına taç denilen dallar oluştu. Bana sanki limonların oluşumu, gelişimi zamansız gibi geldi ama limonlar konusunda çok da bilgi sahibi değilim. Ağacım oldukça sağlıklıydı taa ki geçtiğimiz 2 hafta tatile çıkana kadar… Benim yokluğumda balkonuma biri göz kulak olduysa da balkondaki herşey hastalıklanmış, kurumuş, bazı bitkiler ölmüş. Limonum da malesef bundan nasibini almış. Yapraklar hala yemyeşil ve hastalık yok, hafif küflenme vardı, fakat yok oldu ama ana dal dipten oldukça kuru görünüyor. Limonumu kurtarabilecek miyim? Önerilerinizi bekliyorum.
    ***
    Saksıda bitki yetiştirmek bambaşka bir sorumluluk işi. Daima aynı saksıda bekletirseniz bitki besini vermelisiniz. Ayrıca, yetiştirip satanlar genelde hiç olmaması gereken toprakları kullanırlar. Ya sıradan bir arazi toprağı ya da en ucuzundan kompost çürüntüler.. Anlatmak uzun. Sayfaları dolaşırsanız birçok faydalı bilgi öğrenebilirsiniz.

  11. Filiz, Ankara diyor ki:

    Benim merakım evde limaon yetiştirmek. Limon fidan mı olmalı yoksa çekirdekdekten mi yetişir merak ediyorum.
    ***
    Aşılı limonlardan bulup satın almanız her açıdan daha iyi olur. Çekirdekten yetiştirirseniz birincisi, mevye vereek kadar büyümesi en az 5 yıl ister (bu çok zor, daha uzun sürer genelde). İkincisi, kökleri her toprağa her ortama uyumlu olmaz.. hem kökler yeterince güçlü olamaz. Aşılılar ise kökleri gür gelişen ve pek fazla hassas olmayan başka türler üzerine aşılanmıştır. Böylece hem bakımı daha kolay olur hem daha verimli gelişim gösterir. Meyve vermesi için yıllarca beklemek de gerekmez.

  12. Perihan, Ankara diyor ki:

    Benim evimde yaklaşık 10 yıllık bir limon ağacım var, tam öldü demişken yeniden minik bir fide ile hayata döndüğü için bizim için çok değerli. Yıllardır meyva vermiyor. Bu yıl onu aşılamak istiyorum. Bu mevsimin göz aşı için uygun olduğunu okudum. Benim sorum limonumun cinsi ile ilgili, yaprakları boğumlu, yani aynı formda ama önce küçük bir limon yaprağı ve uç kısmında daha büyük bir limon yaprağı şeklinde. Benim limon ağacımın türü nedir, herhangi bir limon ağacı ile aşılayabilir miyim?
    ***
    Sanıyorum sizin ağacınız bir zamanlar limonmuş ama ölüm raddesinden sonra küçük bir filizle canlandı dediğinize göre, anlaşılan üst aşılı kısım ölmüş, esas kök kısmı ne ise o olmuş. Yani büyük bir ihtimalle o artık bir greyfurt ağacı (çünkü bu türlerde aşılanacak kök kısmı genelde greyfurt ağaçlarından seçilir). 10 yaşını geçmişse kesinlikle çiçek açıp meyve verebilecek yaşta. Bunun için kuvvetli güneşli bir yerde dallanıp budaklanması lazım. İsterseniz limon veya kumkuat ile aşılayabilirsiniz. Aşı konusunda bilgim yok başka yerden bilgi bulmanız gerekiyor. İsterseniz aşılamayın güneşli bir yerde serpilmesini bekleyin greyfurt meyveleri verir.

  13. Ümit, Bursa diyor ki:

    Terasta yetiştirdiğim iki yaşında bir mandalinam var çiçek zamanı çiek açıyor mandalina tuttuğunda ise mandalinalar nohut büyüklüğüne geldiğinde dökülüyor. Acaba sebebi nedir? Bu konuda beni bilgilendirirseniz memnun olurum. Şimdiden teşekkürler.
    ***
    Sorunuz önemli olduğu için ayrıntılı uzun cevabı ayrı bir sayfa olarak hazırladım:
    http://www.bitkivecicek.com/kumkuatlarda-ham-meyve-dokulmesi

  14. Bihter D. -Ankara diyor ki:

    Merhabalar bu yaz haziran gibi süs mandalinasi aldık. Gayet guzel meyve veriyordu. yaprakları vs cok saglikliydi. Fakat sonra sineklendi. şu meyve sineklerinden. Ve son bir aydır tüm yapraklarını döktü. Oysa ki kapalı balkonda usumesin diye içeriye almıştık. Sulamasını da iki üç günde bir yapıyorum. Nedeni sizce ne olabilir? Kurtarabilir miyiz.Tekrar yapraklanabilir mi ne yapmalıyım?
    ***
    Hem esintisiz hem sıcak yerde bir de hiç gerekmediği halde bol bol sulamakla olan olmuş. Kökler çürümüştür sanıyorum. Tekrar kapalı balkonunuza alın sadece toprak iyice kurudukça az miktarda su ile sulayın. Eğer kökler çürümemişse ilkbaharda canlanır.

  15. Aysel K. -Muş diyor ki:

    Merhaba. Benim küçük bir nar ağacım var 70cm boyunda dalları henüz ince. Çiçek açıyor ama meyva veremeden çiçekleri kuruyup dökülüyor. Bir problemi var ama çözemedim neden böyle oluyor?
    ***
    Sebep güneşte yeterince ısınamamaları. İlgili sayfayı okuyun problemin kaynağını anlarsınız: http://azbitki.com/minyatur-nar

  16. Nur, Bursa diyor ki:

    Merhaba 2005de aldığımız aşısı yapılmış olan limon ağacımız boy attığı halde hala hiç limon vermedi çiçek bile açmadı. acaba aşısını mı yapamadılar? biz tekrar aşılatsak olur mu? ya da ne yapmamız lazım?
    ***
    Belki güneş yetersizdir. Belki çok gıdasız kalıyordur. Siz alalı 8 yıl geçmiş. Bu kadar zamanda kendiniz çekirdekten yetiştirseydiniz bile iyi bir bakımla bu yıl çiçek açabilirdi. Demek ki hata sizde. Ağaçta kusur aramayın. Bakımını yanlış yapıyorsunuz.

  17. Nazlıhan van diyor ki:


    ***
    Lütfen ilgili sayfayı okuyun. O bitki de aynı şekilde yetiştirilir:
    http://www.bitkivecicek.com/kamkat-kumquat-fortunella-japonica

  18. Yıldız Kurtuluş diyor ki:

    İyi günler, ben Şubat ayında kadıköyde yol üzerinde çiçek satan birinden ufak bir mandalina ağacı aldım. (saksı ile birlikte yüksekliği 40cm) Ağacı aldıktan 3 hafta sonra (Mart başı) iki tane çiçek açtı, biri düştü, diğeri meyve verdi. Meyve bezelye büyüklüğüne geldiğinde (Nisan başı) düştü. Üzüntüden kahroldum. Ancak bitki gelişimini güzel sağlıyordu. Balkonum akşam güneşini direk alıyor. Haziran başında ağacım tekrar tohumlandı ve her tarafından çiçek fışkırdı, her bir çiçekten de mandalinalar çıktı. Düzenli sulamaya ve güneş görecek yerde tutmaya özen gösterdim. Ancak bir hafta sonu evde olmadığımda fazla kuruyarak daha küçük olan tohumların birkaç tanesini döktü. Şu anda mandalinalar (yaklaşık 35 adet) fındık büyüklüğünde. Ancak garip bir şey oldu. Ağacın bazı dallarında yine çiçek tohumları çıktı ve bazıları da açmak üzere. Ağaçta hem meyve var hem de yeniden çiçek açıyor. Bu konuda beni aydınlatır mısınız?
    ***
    Her şey normal. Mevsime ve meyveye bağlı olmadan zaman zaman çiçek açabilir. Ayda bir bitki besini vermelisiniz. Evde tutuyorsanız esinti almasını sağlayın yoksa meyveler dökülür.

  19. Elif, Hollanda diyor ki:

    Normal marketten aldigim limon cekirdeklerini netten okudugum bilgilere gore kucuk bardaklara ekip cimlendirdim. Su anda 5 tane cesitli limon cekirdeklerinden cimlendirdigim kucuk limon fidelerim var. iceride kaloriferin yakininda arka camimin onunde cimlendirdim. Su asamadan sonra ne yapmam lazim her bir fidenin limon veren birer agaca donusturmek icin?
    ***
    Çekirdekten yetişenlerin meyve verir olgunluğa gelmesi 5 yıl ile 10 yıl arasında değişir. Bulunduğu yerin şartları uygun değilse 20 yıl bile geçse çiçek açmaz meyve vermez. Yukarda daha ayrıntılı bilgiler var. Sağlıklı yetişebilmeleri için bol güneş ve havadar ortam gerekiyor. Genellikle evlerde sorunsuz yetişirler ama çiçeklenmelerini meyve vermelerini beklemeyin.

  20. Gizem, Ankara diyor ki:

    2 ay önce cüce mandalina aldım. Evimin balkonu güney doğu cephe cam balkon. 20 gün önce çiçek açtı, çiçekleri döküldü ama meyve vermedi. Meyve vermesi için ne yapmam gerekir? Nasıl bir ışık uygundur?
    ***
    Çiçeklerde polenleşme olmamış. Sebep bu. Polenleşme ya rüzgarla oluyor ya böceklerle ya da gece gündüz ısı farklılıklarıyla, güneşin ısıtmasıyla. Her bitkide değişir.

  21. Çağlıyan, İzmir diyor ki:

    Limon aşısının en başarılı olduğu dönem eylül ayıdır. Matıs ayında da yapılabilir. Aşı cinsi göz aşısıdır. Sizlere tavsiyem aşıyla hiç uğraşmayın. Bulunduğunuz yerlerde imkanlar dahilinde ulaşabildiğiniz ağaçlar var ise, bunların dallarına pet şişe geçirin ve içine torf, toprak, mil karıştırıp doldurun. Arada bir sulayın. burada köklenen meyve fidanını şubat ayında şişenin altından kesin ve saksıya dikin. Bu fidan dalında meyva veriyordu. saksıda da meyva vermeye devam edecektir.

  22. Birsen, İstanbul diyor ki:

    Merhaba, ben bir tane mandalina ağacı almıştım. Ofiste bakıyordum ama tüm meyvelerini döktü ve yaprakları kurudu. Sanırım hava alamadı. Ofisin pencereleri açılmıyor. Acaba eve, bahçeye koysam tekrar canlanabilir mi? Eğer öyle ise yeni aldığımı da mı eve götürmeliyim? Açık havaya yani …
    ***
    Kışın ne olursa olsun hiçbir ev bitkisi almamanızı tavsiye ederim. Kışın yer değişikliği yüzde doksandokuz felaketle sonuçlanır. Havadar ve güneşli bir yerde tutmalısınız. Zamanla güneşin etkisiyle yavaş yavaş canlanır. Eğer kökler çürümediyse.

  23. Serkan, Bartın diyor ki:

    Ben mandalina çekirdeginden mandalina ağacı büyütmek istiyorum. bu mümkün mü?
    ***
    Çekirdeği yıkayın, kuru bir yerde üç dört gün bekletin. Sonra yarım santim gömün. Yeri mutlaka güneşin ısıttığı bir pencere önü olmalı. On onbeş gün içinde çimlenir byümeye başlar. Fakat çiçek açması, meyve verebilmesi “en iyi bakımla” en az beş yılı bulur.

  24. Erhan, Mersin diyor ki:

    Çekirdekten yetiştirdiğim iki yaşında limonum var. Ne zaman meyva verir?
    ***
    En az 5 yıl ister. Evde ise, yeri yeterli güneş alamıyorsa 20 yıl da geçse meyve vermez.

  25. Hüseyin, Ankara diyor ki:

    Nar fidanım kurudu. Kökünden filiz verdi. Aşı ister mi?
    ***
    Şu sayfaya bakın: http://azbitki.com/minyatur-nar Eğer ondan ise aşı istemez ve o sürgün güçlü büyüyüp bu yaz çiçek açar.

  26. Taner, Ankara diyor ki:

    Ankara’da teraslı dairemde yetiştirmek üzere iki adet yarı bodur şeftali ağacı aldım. Yaklaşık iki aydır terasımda. Yaprak ne zaman açacak bilgilendirebilir misiniz?
    ***
    Bu yıl bahar erken başladı. Gerçi Ankara’yı bilmiyorum. Çevrede şeftali, erik ve leylaklar çiçeklendiyse, sizinkinde hiçbir hareket olmadıysa ölmüş demektir.

  27. Kenan, KKTC diyor ki:

    Ben KKTC’de yediveren limon bahçesi yapmak istiyorum fakat bu konu hakkında pek bir bilgim yok. Toprakta yetiştireceğim ağaçlar ortalama ne kadar süre sonunda ürün vermeye başlar ve ilk topladığım ürün fide başına ne kadar olur?
    ***
    Bu konuyu limon yetiştiricilerinin verdikleri bilgi kaynaklarından araştırmalısınız. Ya da bizzat onlarla görüşüp sormalısınız.

Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.

LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM.
Yazı kurallarına uygun yazılan sorulara öncelik verilir.

(Yazamıyorsanız Mozilladan deği I.E. ile giriş yapın.)