Kolyos Çiçeği / Coleus Blumei / Solenostemon Scutellarioides

Kolyos çiçeği bakımı en kolay süs bitkilerindendir. Yaz boyunca dışarda da ev içinde de sorunsuz büyür. İyi bakılırsa yaprakları büyük olur dekoratif görünüm kalitesi yükselir. Kışın bol güneşli yerde bulundurursanız güzelliğinden bir şey kaybetmeden yaşamaya devam eder. Yapraklarının daha büyük ve dayanıklı olması için besin vermek iyi olur. Uygun besini verirseniz yaprakları oldukça büyük olabiliyor. Aslında çok yıllıktır ama kışın hayatta tutmak çok zordur. Bu yüzden kolyos çiçeğinizin tohumunu alıp saklamayı unutmayın. Sonbahara kadar devamlı büyür, bir metreye yakın mini bir ağaç görünümü kazanır.

Cinslerine göre yapraklarının renklenmesi ve şekli farklılıklar gösterse de, temel özelliği güneş aldığı ölçüde yaprak renginin değişmesidir. Kışın bol güneşli pencere önünde, ev içinde bulundurursanız çok yıllık bir bitkidir. Aksi takdirde ilkbahardan sonbahara kadar yaşar.

Yapraklarındaki renk çeşitliliğini arttırmak istiyorsanız bütün gün güneşte bulundurmamalısınız. Mesela sadece öğleye kadar ve biraz filtrelenmiş güneşte daha çeşitli daha çarpıcı renklere sahip olur. Aşırı güneşte yeşil ve açık renk tonlar az olur veya hiç olmaz, koyu renkler hâkim olur. Tam güneşsiz yerde ise sadece yeşil olur. Güneşsizlik iyi değil, tavsiye etmem. Yaşama direnci oldukça fazla azalıyor, en hafif hastalıkta çürüyor. Sonbaharda günler kısaldığı zaman çok bol güneş almazsa büyümesi tamamen durur kuruyabilir.

Eski yapraklar ile yeni yapraklar arasında ufak tefek renk farklılıkları gösterir. Batılılar arasında bir adının da “Fakir krotonu” olduğunu öğrendim. Krotonlar çok pahalı, biraz zengin işi. Ama kolyos çiçeği sudan ucuz. Hem ne fark eder? Yapraksa yaprak, renkse renk.. :)

Kolyos çiçeğinizin daha iyi yapraklanması ve ömrünün uzun olması için çiçek tomurcukları ilk belirdiği anda koparmalısınız. Çiçeklenmesine izin verirseniz tohuma kaçıp kuruyabilir. Veya kurumasa bile sonbahara kadar pek gösterişli olmasa da yapraklanmaya çiçeklenmeye devam eder. Bu bitkiyi daha da güzelleştirmek için ve daha uzun yaşatmak için çiçek tomurcuklarını ilk belirdiklerinde koparın ve özellikle sonbahardan itibaren ev içinde bulundurarak mümkün olduğu kadar bol güneş almasını sağlayın. Kışın ölme ihtimali yüksek olduğundan, yedek tohum almak için sadece bir dalının çiçek açmasına izin verin.

Araştırmalarımda bol nem istediğini öğrendim. Benim yetiştirdiklerim normal açık havada bütün gün direkt güneş altında gayet muhteşem gelişirlerdi. Her zaman dediğim gibi İstanbul havası çok nemli, birçok tropikal bitki türlerine oldukça uygun.

Toprak ve sulama: Kendi tecrübelerimden diyebilirim ki açık havada, bol güneş altında her türlü “gerçek toprak”ta çok iyi gelişim gösterir. Özel karışım toprakları tavsiye etmem çünkü çok su tutuyor. Öyle ki ev içinde nerdeyse bir ay hiç kurumuyor. Bu da evde yetiştirilen kolyoslara pek uygun değil. Suyu iyi süzdüren iyi bir bahçe toprağı tek başına yeterlidir (bu toprak sert ve ağırsa suyu iyi süzdürmez ve kökler havasız kalır çürür; perlit katmalısınız). Sulamasına gelince, ne olursa olsun toprağın “tamamen” kurumasına izin vermeyin. Aşırı güneş alan yerde bulunuyorsa ve toprağı çabuk kuruyorsa sulaması günlük yapılabilir. Az güneşli yerde bulunuyorsa toprak biraz fazlaca nem kaybedince sulamalısınız. Özellikle iyi güneş almayan ve kapalı mekân ortamda buna daha çok dikkat edin yoksa kolayca çürür ölür (sonbahardan sonra çürümeler daha sık görülür). Ev içinde besleyecekseniz toprağının suyu iyi süzdüren, çabuk nem kaybeden ve havadar cinsten olması lâzım. Gerçek toprak bulamazsanız özel bitki toprağı karışımına bol miktarda perlit ve pomza taşı katmalısınız ki en azından toprağı bol havadar olsun. Bulunduğu yerin de havadar olması daha iyidir.

Besin verme: En büyük ihtiyacı güneştir. Güneşte kendi ürettiği gıda kolyos çiçeğine yetiyor bile diyebilirim. Yapraklarının daha büyük ve daha dayanıklı olması için elbette besin vermek gerekir. Kuvvetlisinden değil, hafif kuvvetteki besinden, mesela azot fosfor potasyum oranları 4 – 5 – 6 yüzdeliklerde olan çiçek coşturan adlı besinden, haftalık veya onbeş gün aralıklarla verin. Bu yeterlidir ama toprak çok zayıfsa büyük yapraklı olması için belki azot oranı biraz daha yüksek besin daha iyi olabilir. Sonbahardan ilkbahara kadar besin vermek gerekmez.

Çoğaltılması: Herhangi bir dalını, hangi dalı olursa olsun, herhangi bir şekilde toprağa dikerseniz hemen köklenir. Suda bekletmeye filan gerek yok. Tohumdan yetiştirilmesi de gayet kolaydır, hızlı büyür. İlkbaharda ekeceğiniz tohumlar kolayca çimlenir çabuk büyür. Dışarda yetiştirecekseniz tohumları don tehlikesi bitmeye doğru ev içinde saksılara ekin, fideler birkaç santim büyüyene kadar ve don tehlikesi tamamen ortadan kalkıncaya kadar içerde tutun.

Kış bakımı: Soğuğa ve gündüz saatlerinin azalmasına hiç mi hiç dayanamaz. yaz boyunca ev içinde iyi bir gelişim gösterdiği halde gündüzlerin kısalması, bir de hiç güneş alamaması sonucu hemen ölür. Bahara kadar yaşatmak zordur, ancak kışın ev içinde bol bol güneş alan pencere önünde bulundurmakla bahara kadar sağ tutabilirsiniz; aynı zamanda güzelliği de aynen devam eder. Bahar gelince tehlikeyi atlattınız demektir. Evde bol güneşli pencere önü imkânınız yoksa tohumunu alıp ilkbaharda ekeceksiniz. Ben böyle diyorum ama bazı evlerde görüyorum, az güneşli bir odada kışın yeşil yapraklı olarak hayatına devam edenleri var. Belki ortam çok sıcak olmayıp 10 derece altına da düşmüyorsa biraz da havadarsa ve toprağı tamamen steril ise bu şartlar yaşatıyor olsa gerek.
Sonbahara doğru çeliklerini alırsanız bunların ev içinde bahara kadar yaşama ihtimali daha kuvvetlidir.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.