Kök Çeliği

Kışın yaprağını döken çalı türü bitkilerde, güllerde, meyve ağaçlarında, ortancalarda ve leylakta, ayrıca çok yıllık bazı otsu süs bitkilerinde kök çeliği uygulanabilir. Kışın yağrağını dökmeyen ağaç türlerinden pek azında işe yarar. Mesela turunçgillerde mümkündür.

Bu usul ile oldukça başarılı ve verimli üretim yapılabilmektedir. Başarı diğer çeliklemelere göre daha hızlı, daha sağlıklı ve daha avantajlı olur. Kökleri beyaz, şeffafımsı ve kolay kırılan küçük bitkilerde bunu denememelisiniz işe yarayacağını hiç sanmam. Uzun ömürlü otsu süs bitkilerinden hangilerinde bu usul geçerlidir, zamanla deneyerek sonucu görebilirsiniz.

Kök çeliği alma zamanı
En uygun zaman kasım – şubat arası dönemdir. Bu dönemde bitkiler uyku halinde olup köklerine pek ihtiyaçları yoktur, o sırada kök alınması bitkiye zarar vermez, bitki her türlü stresten uzaktır ve en önemlisi, bu zamanda köklerde fazlaca enerji depolanmıştır.
Fazla seri üretim yapmak için bütün kökleri almamalısınız, ana gövdeye bağlı köklerin üçte birini geçmemeli.
Kök çeliği ile üretimde toprak kurudukça sulamak gerekiyor. Fazla sulama çürümeye sebep olabilir.

Dikkat: Aşılı güllerde ve aşılı meyve ağaçlarında bu yöntem uygulanmamalı zira aşılı kısım gövdede bir yerde başlar ve kalite üst kısımda görülür, alt kısım ile kökler yabani veya kalitesiz ana bitkiye aittir.

Kök çeliği nasıl yapılır?
Bitkinin dibini dikkatle kazın, ana gövdeye bağlı köklerden birini keserek alın. Çok ince olmamalı, en az kurşunkalem kalınlığında olmalı. Küçük bitkilerde ise mümkün olan en kalın köklerden seçilmeli. Kökü 8 – 10 cm kadar veya en fazla 15 santime kadar parçalara bölün. Bunu yaparken kökün başını sonunu karıştırmayın çünkü çelikleri yan değil diklemesine dikeceksiniz, ters olursa işe yaramaz. Keserken, parçaların üst kısmı düz, alt kısmı çaprazlamasına kesilecek. Alt kısma gelen kesiği sülfür (kükürt) tozuna bulamalısınız ki çürüme olmasın. Kumlu toprağa üst kısmı 2,5 cm toprağın altında olacak şekilde gömün. İlk filizleri çok yavaş gelişebilir. Direkt güneşten birkaç hafta korumalısınız. Bir gelişmeye başladı mı hızlı ve kuvvetlice büyür.

Çelikler don tehlikesi olmayan yerlerde direkt esas yerlerine bahçelere dikilebilir. Yoksa biraz derin saksılara dikilmeli, yapraklanmalar kuvvetlendiğinde esas yerlerine dikilmeli.
Eğer köklenmesi kolay olsun diye geçici olarak bol kumlu veya perlitli bir yere diktiyseniz yeni sürgünler belirdiği zaman yarı dozda besin takviyesi yapsanız iyi olur.
Otsu süs bitkilerinde filizlenme çok erken olabilir, havalar soğuksa don tehlikesine karşı dikkatli olmak gerekiyor.

Avantajı: Kök çeliği ile üretilen ağaçlarda büyüme çok süratli olur. İlk yıl bir hayli büyürler dallanıp budaklanırlar. İlk yıl garanti değil ama ikinci yıl çiçek açıp meyve vermeleri kesindir diyebilirim. Bu sayede boyu yarım metre bile olmayan fidanlarda çiçeklenme ve meyve verme mümkün olabiliyor. Yapılan bakıma göre değişir.

Dezavantajı: Aşılı ağaçlardan alınan kök çeliklerinde (kök alınan ağaç yeterince yaşlı ise) büyüme ve meyve verecek yaşa gelme yine aynı şekilde hızlı olur. Fakat aşılı ağaçlarda kök kısmı kalitesiz bir cinse veya başka tür bir ağaca ait olduğu için sonuçta elde edeceğiniz fidan, köklerini aldığınız ağacın özelliklerini taşımaz. Bazen aynı kalitede olabilir. Aynı kalitede olabilmesinin sebebi, erken yaşta meyve versin diye yaşlı ağaçtan aynı kalitedeki bir genç fidana aşı yapılmış olmasıdır. Genetik yaş önem taşıyor. Kök kısmı gerçek yaşındadır. Bu gibi genç ağaçlardan alınan kök çeliklerinin yine erkenden çiçeklenmesinin meyve vermesinin hiçbir garantisi yok.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.