Kış ortancası, Dombeya seminole

Henüz Türkiyeye getirilmemiş gibi görünüyor. Sanıyorum Akdeniz bölgemizde birkaç meraklı kişide mutlaka vardır. Florida’da kasım ayında çiçek açmaya başlıyor, aylarca devam ediyor.

Hakkında çok net bilgi bulmak mümkün değil. Güneybatı Florida’da oldukça sevilen bir kış çiçeklisi. Amerikalılar tropikal ortanca diyor, kimileri Florida ortancası demiş. En iyi isim “kış ortancası” bence.

Dombeya seminole bitkisinin Ortanca ile uzaktan yakından hiçbir ilgisi, hiçbir akrabalığı yoktur. Sadece çiçeklerinin görüntüsü biraz benziyor. Malvaceae (Ebegümecigiller) familyasındandır. Hatmi ve Japon gülü ile akrabadır. Anavatanı doğu Afrika ve Madagaskar.

Kış ortancası, Dombeya seminole

Kış Ortancası

Henüz Türkiyeye getirilmemiş gibi görünüyor. Sanıyorum Akdeniz bölgemizde birkaç meraklı kişide mutlaka vardır. Florida’da kasım ayında çiçek açmaya başlıyor, aylarca devam ediyor. Nisana kadar diyenler var, hazirana kadar diyenler var.

Güneşli yerleri sever. Soğuğa en fazla -1°C dereceye kadar dayanabilir, fakat yetiştirenlerin tecrübelerine bakarsak, kışın havası çok nemli olan yerlerde -4°C derece,  -5°C derece soğuklara dayanır, ancak çiçekleri yaprakları elbette duruma göre büyük zarar görür (kuru ayaz; yüksek basınç, havadaki nem oranının düşmesi ve sıfırın altında soğuk bir araya gelirse zarar büyük olur). Hele kuzey rüzgarlarına açık yerlerde, hafif don olaylarında tüm yapraklarının çiçeklerinin kuruduğu görülmüş.

İstanbuldan daha soğuk kış geçiren yerlere uygun değildir. Çünkü kışın çiçek açıyor, bu amaçla yetiştirilir. İstanbul, izmir, Samsun, Trabzon gibi kışın hafif don olayı yaşanabilen yerlerde kuzeyli yönlerden gelen rüzgârlara açık yerlere dikilmemelidir. Türkiyede kış ortancasına en uygun yer Akdeniz bölgemizdir.

Boyu 2 metreyi geçebiliyor ama çok kısa boylu olarak istediğiniz boyda tutabilirsiniz, tabii her yıl iyi bir budama ile. Budama zamanı ilkbahar ve yaz aylarıdır. Genelde kısa boylu, çok dallı bir çalı şeklinde tutarak yetiştirirler.

Her ilkbaharda dal ve kök budaması yaparak yıllarca aynı büyüklükte genişçe bir toprak saksıda balkonunuzda yetiştirebilirsiniz. Yazın çiçek açmasa bile iri yapraklarıyla da oldukça güzeldir. Ayrıca düzenli bir budamayla küçük bir ağaç görünümü kazandırılabiliyor. Meselâ 1,5 metre ağaç gövde üzerinde top gibi sık dallı bir görünüm kazandırılabilir. Kışın fazlaca tomurcuklanır devamlı çiçek açar.

Çoğaltılması konusunda hem kaydadeğer bilgi yok, hem zor olduğunu söyleyenler var. Tam olgunlaşmış dallarından çelikler alınarak köklendirilir. Başarılı olanlar var. Ağaç hatmisi fidanlarına aşı yapmak denenebilir, tutuyorsa böylece belki kışa dayanıklılığı da artar. Tabii bu güzel kış ortancası bitkisini edinebilmiş iseniz.

Kategori: Bahçe Balkon Tarih: 11 Aralık 2011

Etiketler: | | |

'Kış ortancası, Dombeya seminole' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Kış ortancası diye adlandırılan bu bitkiyi Antalya ilinde görev yaparken bir öğrencinin annesi küçük bir saksıda getirmişti. Afyonkarahisar’a geldiğimizde bitki yazın kurudu saksının toprağını kullanmamıştım. Sonbaharda tekrar yeşillendiğini gördüm. Çok büyümüyor belki iklimden belki de saksının küçük oluşundan. Şubat ayında içeride pembe çiçekler açıyor. Suyu fazla sevmiyor ama çiçekleri küçük yaprakları çok büyük. Saksısını değiştirsem takviye gıdalar versem sizin sayfadaki gibi gelişir mi acaba?
    ***
    Gıda değil de, önümüzdeki ilkbaharda iyi bir toprakla yeni bir saksıya dikmek iyi olur. Yaprak büyüklüğü, bu türün bazı çeşitlerinde devleşebiliyor, öyle ki, eni yarım metre olabiliyor. Çok hızlı büyüdüğünü, her budamadan sonra birkaç ayda esik halini aldığını söylüyorlar. Sizinkinin küçük kalması toprağının kötü olmasındandır. Ayrıca bu bir ev bitkisi değil, evlerde iyi gelişim göstermemesi normal.

  2. Filiz - Aydın dedi ki:

    Bir de bizim buralarda ”zemheri ortancası” denen bir bitki var. Kışın küçük salkımlar halinde pembe açıyor. Ama bu fotoğraftaki çiçekle hiçbir benzerliği yok. Benim dediğim etli yapraklı. Eski bir çiçek. Çiçeği için değil de gösterişli yaprakları için büyütülürdü sanırım. Eskiden rahmetli annemin vardı. İki ay kadar önce teyzemden bir dal aldım ve tutturdum sanırım. Geçen hafta iki tane yeni yaprak çıkardı. fotoğrafını göndereyim.
    ***
    Fotoğraf için teşekkür ederim. Onu da araştırıp öğrenmek iyi olacak.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)