Kasımpatı (Chrysanthemum) yetiştirmek
Bazı İstanbullu yaşlılar kasımpatı yerine “krizantem” derlerdi. Şimdi nesilleri tükendi sanıyorum. Artık sadece kasımpatı olarak biliniyor. Kasımpatı bir bahçe bitkisidir. Saksılarda balkonlarda da yetiştirilebilir. Sonbaharda, en çok kasım ayında çiçek açarlar. Yetiştirilmesi, bakımı en kolay ve basit bahçe bitkilerindendir. Yaprakları hoş kokuludur.
Yüzlerce kasımpatı cinsleri vardır. Çiçek faklılıklarına göre küçüklü büyüklü papatya benzeri, düğme şekilli, çok iri katmerli, irili ufaklı katmerli cinsler; renklerine, şekillerine ve iriliklerine göre yüzlerce ayrı cins..
Yaz ve kış bakımı: Kasımpatı, Kışın uzun süren don olaylarının yaşandığı yerlerde dipleri toprak ve kuru yapraklar karışımıyla örtülerek korunmalıdır. Dallarının donması ölmesi hiç önemli değil, zaten öyle olması gerekiyor. Kökler ilkbaharda çok sayıda yeni sürgünler çıkarır. Bütün gün tam güneşli veya ağaçların çok değil hafifçe gölgelediği yerlerde daha iyi gelişirler. Fazla gölge hiç iyi değil. Yazın sıcağa ve susuzluğa dayanıklıdır. Fakat susuz bırakırsanız yeni sürgünlerden bir kısmı ölür, kalanları da cılızlaşır. Düzenli sulamaya dikkat etmelisiniz.
Yaz budaması: Yaz başında boylarını uçlardan hafifçe kısaltma budaması yaparsanız kasımpatınız daha fazla sayıda çiçek tomurcuğu geliştirir. Zaman seçimi kasımpatılarının boylarına göre değil, gündüz süresinin kısalmasına göre seçilmeli. Haziran sonu itibarıyla gündüzler yavaş yavaş kısalmaya başlar. Böylece gündüzler daha da kısaldığı günlerde kasımpatı tomurcuklar oluşturmaya girişir. Temmuz ayının ilk yarısı budama için iyi bir zamandır. Fazla gecikirseniz tomurcuklanan dalları budamış olurusun ve bu yıl çiçeklenme fırsatını kaçırırsınız.
Toprak ve besin: Toprak olarak, suyu süzdürebilir normal bir bahçe toprağı veya iyi bahçe toprağı uygundur – sadece beşte bir oranında sığır gübresi karıştırmanız gerekiyor. Daha sonra herhangi bir besin takviyesi istemez ama amacınız çok kaliteli çiçekler elde etmek ise, tomurcuklar ortaya çıktıktan sonra üç haftada bir sıvı besin karıştırılmış su ile beslemeye başlayın, her defasında dozajı azaltın. Çiçek açma günlerine doğru bırakın.
Düzgün çiçeklendirmek: Bu amaçta, dalların dümdüz dik olması gerekiyor. Değnekler ve ipler aracılığıyla dik durmalarını sağlayın. İri çiçekli kasımpatı cinslerinde, her dalda bir tomurcuk bırakarak diğerlerini keskin bir makasla dala bitiştikleri yerden kesin. Böylece çok daha iri ve gösterişli çiçekler elde edersiniz. Vazoluk mükemmel kasımpatı çiçekleriniz olur. Küçük çiçekli cinslerde çiçekler toplu olması gerektiğinden dolayı tomurcuk azaltması yapılmamalı.
Kasımpatı nasıl çoğaltılır? Amatörce, sadece bir hobi olarak kasımpatı yetiştirmede, üretilmesi gayet kolaydır. İlkbahar başında yeni filizlenmekte olan köklerini ayıracaksınız yeni yerlerine dikeceksiniz hepsi bu kadar. Bir saksıda, ilk yıl ne kadar yoğunlukta kasımpatınız varsa, sonraki yıl iki veya üç saksıya ayırarak her birinin geçen yılkinden farksız eksiksiz yoğunlukta gelişmesini sağlayabilirsiniz. Bu kadar bereketli çoğalan bir bitkidir kasımpatı. Her yıl sonbaharda kesinlikle çiçek açarlar.
Kasımpatına yazın çiçek açtırmak için: Eğer sabaha veya akşama doğru, aydınlık olan vaktin birkaç saatini kasımpatılarınızın bulunduğu ortamda gece gibi karanlık ederek gece karanlığı süresini 12 saata çıkarabilirseniz, sonbahar geldi sanarak çiçeklenmeye koyulur. Tomurcuklar ilk belirince karartma süresini günde 13 saat, ve bir iki hafta sonra günde 14 saat karanlık edin.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen konuşma dilinde yazmayın zorluk çıkarmayın.LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM
Katmerli krizanten hiç görmemiştim. Tek katlı açanları biliyordum bir tek. Katmerli olanları da çok şirinmiş.
Bizde de bir sürü kasımpatlar vardı çeşit çeşit fakat çeşitli sebeplerden dolayı yoklar artık. Çocukken öğretmene verdiğim çiçek kasım olurdu. Hiç hediye almak alışkanlığı yoktu bizim zamanımızda. Verilecek en güzel hediyelerden biri olsa gerek çiçekler bence. Günümüzde hocaların öğrencilerinden pahalı hediyeler bekler olması (böyle kişiler az tabii ki – şu an çevremde okuyan kuzenlerimden dolayı) bana tuhaf geliyor. Konu bu değil ama kasım deyince aklıma öğretmenler günü geldi. :)
Selam, verdiğiniz bilgiler için teşekkürler fakat üretimi hakkında bilgilerden ziyade bakımları ile ilgili bilgilere rastlayamadım. Benim yetişkin kasımpatlarım var. Çiçeklenme zamanı geldiğinde yaprakları sararıyor yani baya zayıf görünüyorlar çiçekleri çok güzel açsa da bir eksiklik oluyor sebebini ve ne yapmam gerektiği konusunda yardımcı olursanız sevinirim.
***
Bulunduğunuz şehrin soğuk havasına göre, kuzeye bakan bir yerde olmasına göre bu sonuçla karşılaşıyor olabilirsiniz. Veya: Toprağında bazı maddeler eksiktir.
İzmir’de yaşıyorum evimin terasında saksılarda yertiştirdiğim kasımpatlarıma sulandırılmış hayvan gübresini haftada bir kez verip diğer zamanlarda normal sulama yapıyorum. Kimyasal gübre ve ilaçları zaten bilmiyorum, onlara sadece su gübre ve aşırı sevgimi sunuyorum.
***
Toprakta sorun vardır. Anlaşılan hayvan gübresi her şeyi telafi edemiyor. Kırmızı killi toprak bitkilerin ihtiyaç duyduğu birçok elementleri ve mineralleri içerir. Toprağını değiştireceğiniz zaman ondan bularak su süzdürebilirliği iyi olan bir toprak karışımı yapmanızı tavsiye ederim.
Saksıda yetiştirdiğim çiçeklerin kışın da evin içinde yaşamasını istiyorum.. Bir yerde yılda 3 kez çiçek açabileceğini okumuştum. şimdi kış yaklaşmak üzere. ne yapmamı önerirsiniz?
***
Bir şey tavsiye edemiyorum. Birçok tür bitkiler ev ortamına uyum sağlayamaz. Evlere uygun bitkilerle uğraşın. Kış boyunca evde çiçek açabilecek bitkiler var. Örnekler için şu yazıma bakın:
http://www.bitkivecicek.com/hem-yaz-hem-kis-cicek-acan-sus-bitkileri
Ben üç değişik renkte kasımpatı aldım. Aldığımda mevcut olan tomurcuklar açtı ama şimdi yeni oluşan tomurcuklar açmıyor, açmadan kahverengi kurumuş bir hale dönüşüyorlar. Bunun sebebi ne olabilir? Tam gün güneş alan terasta duruyorlar kurudukça suluyorum. Rüzgar zararlı mıdır?
***
Bir sorun yok. Kasımpatların tipik özelliği budur, yani ne zaman çiçeklenirse, ilk açan çiçekerden sonra geç kalan tomurcukların bir kısmı açar, daha da gecikenler kurur. Tamamen normal bir şey. Şimdi artık yapraklar da kuruyunca dalları köke yakın kesmek gerekir ki kök yapısı yeni sürgünler için hazırlansın. İlkbaharda yepyeni dallar oluşturacak. Eviniz şehrin sürekli yoğun rüzgar alan bir yerindeyse ve terasını rüzgar akımlarına açık cephedeyse bunun zararı olabilir. Kuzeyli yönerin rüzgarlarını alıyorsa saksılar kesinlikle toprak saksı olmak zorunda.
Saksılardaki çiçekler ve yapraklar kurudu. Dalları kesecek miyiz şimdi? Ayrıca sulamaya da gerek var mı? Toprakları kurudu. Ben de balkonda yağmur almayan bir yere koyum onları. Ne yapmam gerekir?
***
Dalları kurumuşlarsa kesebilirsiniz. Susuz bırakmayın çünkü şimdi köklerde yeni filizlenme faaliyetleri zamanı. Kışın dallardaki canı çeker köklerde yeni faaliyetler için kullanır. İlkbaharda yepyeni dallar çıkarır.
Dediklerinizi yaptım. Saksılarım küçük. Onları daha büyk saksıya alsam daha mı çok dal çıkar?
***
Hayır, bunu gübre vererek sonbahar başında yapacaktınız. Şimdi rahatsız etmeyin ilkbaharda daha iyi toprakla daha geniş saksılara aktarabilirsiniz.
Yalnız bir tane saksımdaki kasımpatının hala yeşil yaprakları var.. ve alltan sanırım yeşil yeşil yeni filizler çıkmaya başlamış.. bu durumda ne yapmalıyım? ve neden şimdiye kadar diğerleri gibi bunun yaprakları kurumadı?
***
Olabiliyor ama o gibi dallardan hayır gelmez. Bence onu da kesin.
Tamam. Peki o topraktan çıkan yeşillikler yeni filizler midir? yeni filizlerin bu zamanda çıkması normal mi?
***
Kasımpatının dibinden çıkan şeylerin ne olduğunu anlamanız gerekir. Benimkiler çoktan filizlendi. Bunlar bahara kadar yavaşça çoğalır sonra yukarı uzarlar.
Siteden ogrendigim bilgilerle kasimpatilarimi ben de budadim. Hatta biraz da gec kalmisim budamak icin, cicekler kurur kurumaz yapmaliymisim. Su an 5 cm kadar boylari ve dipten cok guzel minik minik filizler vermisler. Mart gibi annem yeniden acacaklarini soyledi, merakla bekliyorum.
***
Çiçek açtıktan sonra budanmaz, bu bilgi yanlış. Dalların kendiliğinden kurumalarını beklemek daha kuvvetli olmalarını sağlar. Sizinki martta çiçek açıyorsa onlar kasımpatı değildir.
Almış olduğum kasımpatılardan bir tanesinin toprağı çok ilginç. henüz ondan filiz çıkmamış çıkar umarım. toprağı normal toprağa benzemiyor.. süngerimsi gibi.. toprak dağılmıyor. çok değişik ve köklerle içiçe geçmiş.. ayırmakta çok zor sanırım. bu toprağı değiştirmeli miyim?
***
Bence hiç uğraşmayın. Öyle toprak kasımpatı için zaten uygun değil kökler çürümüş olabilir. İlkbahara kadar bekleyin canlı mı ölmüş mü anlaşılır sonra toprak değiştirin.
Peki ben bunlardan bir kaçını çok fazla çiçekli ve çok geniş olan bir hale büyük boy hale getirmek için ne yapacağım? hem saksıyı değiştirmeli hemde budama yapmam gerekli sanırım? daha büyük ve çok çiçekli olması için?
***
Bu sayfada en güzel bilgiler var. Bu sorunuzun cevabı da yazımın kendisi zaten. Fazla hırsa kapılmayın yoksa çiçekleri öldürürsünüz.