Kana – Tespih çiçeği

Bahçenize tropikal bir görünüm kazandıracak yetiştirilmesi basit dev yapraklı süs bitkisi istiyorsanız kana arayın bulun. Yapraklarıyla da çiçekleriyle de oldukça güzeldir. Bakımı çok kolay olup susuzluğa dayanıklılığı yüksektir.

İri ve dokaratif yapraklarıyla çok şık bir bahçe bitkisi olan kananın çiçekleri yaz başında açar. Büyük yaprakları ilkbahardan sonbahar sonuna kadar bulunduğu yere egzotik ve tropik bir güzellik kazandırır. Bahçenize tropikal bir görünüm kazandıracak dev yapraklı süs bitkisi istiyorsanız kana arayın bulun. Yapraklarıyla da çiçekleriyle de oldukça güzeldir. Hatta kanaya bahçe difenbahyası bile diyebilirsiniz. Benzer bir dekoratifliği var.

Bitkiler âlemindeki bilimsel sınıflandırmaya göre tüm tespih çiçeği (kana) çeşitleri tek bir türdür ve “Cannaceae” yani kanagilleri oluştururlar. Familyasının tek türü olarak bilimsel adı “canna”dır. Kana, muz, dua çiçeği, zencefil vesaire bitkiler “Zingiberales” gurubundan kabul edilir.

Cinsleri / çeşitleri
Tüm kana cinsleri dondurucu soğuklar baş gösterdiğinde toprak üstü kısmını tamamen kaybeder, ilkbaharda rizomları yeniden filizlenerek kuvvetlice hızla yeniden büyür. Tespih çiçeği veya kana bitkisinin kocaman yaprakları cinsine göre yeşil, koyu bordo, çizgili vesaire olabiliyor. Kana çiçekleri genelde sarı ve kırmızı renklerin çeşitli tonlarındadır. Daha farklı renklerde, ebruli ve daha iri çiçek açan ve hatta ilkbahardan sonbahar kadar devamlı çiçeklenen birçok çeşitleri geliştirilmiş. Çeşitli hibritleri türetilmiş. Cüceleri de var. Cüce kanalar fazla yapraklanmıyor ve boylanmıyor, böylece çiçekleri daha göz önünde olabiliyor. Daha büyük yapraklı ve 3 metreyi aşan dev kanalar da geliştirilmiş.
En sık rastlanılan kana tespih çiçeği çeşitleri:
Canna australis: Yaprakları koyu kızıl veya bordo renkli.
Canna durban / Canna tropicana: Yapraklarında kırmızımsı tonlar, tatlı kahverengi ve yeşil tonlar karışık çizgili.
Canna indica: Düz yeşil yapraklı.

Kana tohumları tespih yapılmaya uygun büyüklükte, yuvarlak olur. Herhalde bunun için tespih çiçeği denmiş olsa gerek. Tohumlar sertleşmeden toplayıp delmelisiniz. Yoksa taş gibi sert oluyor delemezsiniz. Çocukken uğraşmıştım yapamamıştım.

Kana bakımı yetiştirilmesi çoğaltılması

Bahçelere kana dikme zamanı: İstanbul’da nisanın ilk haftasından itibaren kana dikilebilir. Şimdi çiçekçilerde rizomlarının satılıyor olması gerekir. Daha geç kalırsanız ziyanı yok çünkü hava ne kadar sıcaksa o kadar hızlı büyür, çiçeklenmesi de kesindir.

Nasıl toprak ister? Normal bahçe toprağı tek başına yeterlidir. Fakat toprak ne kadar besleyici olursa yaprak güzelliği de o derecede muhteşem olur. Azot miktarı hafif yüksel besin yapraklarının daha fazla büyük olmasını sağlar. Killi topraklarda da olur fakat kana fazla su sevmediği için böyle topraklarda fazla sulanırsa yapraklarında hastalıklar oluşur. Ayrıca amacınız rizomları vasıtasıyla çoğaltmak ise çiçek açtığı zaman toprağı eski sığır gübresi ile gübrelemelisiniz. İstanbul’da kana yaprakları sonbahar sonuna kadar ya da kışın dondurucu soğuklar görülene kadar canlı kalabiliyor. Böylece rizomlar yeterince kuvvet toplarlar.

Kana rizomu (yumrusu) ilkbaharda satın alıp kolayca yetiştirebilirsiniz.

Tüm tespih çiçeği resimlerini görmek için resme tıklayın.

Kana rizomlarını (yumrularını) nasıl dikeceğiz? Yurdumuzda deniz iklimi etkisindeki her yerde bahçelere çekinmeden dikebilirsiniz. 7 – 8 cm derinlikte olmalı. Diğer yerlerde büyük ve geniş toprak saksılara ekilmelidir ki kışın korunmalı yerlere alınabilsin. Fazla sayıda kana aynı yere dikecekseniz en az 30 cm ara ile dikmelisiniz. Diktiğiniz her rizom birden fazla sayıda sürgün çıkarır onun için bu mesafe önemli. Cüce cins kanalar 20 cm ara ile dikilmeli.

Sulama: Toprak biraz kurudukça sulamalısınız. Aşırı sulamak ve su tutan fazla killi topraklar yapraklarda mantar hastalıklarına sebep olur.

Işık ihtiyacı: Çok güneş ister. Gölgeli yerlere dikmeyin.

Rizomları: İlkbaharda havalar ısınınca rizomlarından filizler çıkararak hızla büyümeye başlar. Çiçek açtıktan sonra sıra rizomların gelecek yıl için gelişmesine gelir. Artık yapraklar fotosentez yaparak rizomları güçlendirecektir. Onun için sonbahar sonuna kadar kanalara iyi bakmalısınız ki yaprak güzelliği bozulmasın. Kışın tamamen kuruyup yok olurlar. Rizomlar ilkbaharda yeşerir. Her iki veya üç yılda bir ilkbahar başında sökerek rizomları ayırmalısınız yoksa güzelliği azalır.

Çoğaltılması: Kana en çok toprak altı rizomlarının ilkbaharda bölünmesiyle çoğaltılır.
Tohumla da üretilir. Tohumları bir iki gün sıcağa yakın ılık suda bekletin. Sonra dikin. Tohumdan yetiştirilen kanalar genelde ilk yıl çiçek açacak kadar büyürler. Tohumla kolay yetiştirilebilmesi özelliğinden dolayı, birkaç cins kanadan kendi özel melez cinslerinizi elde edebilirsiniz.

Kışa dayanıklılık: Yurdumuzda tüm kıyı kesimleri kana için uygundur. Kışları -12’den daha soğuk olan yerlerde toprak saksılarda yetiştirmelisiniz. Kışın saksılardan sökmeden, olduğu gibi dondan korunmalı serin yerlere alın.
İstanbul’da bahçeye bir defa ekince yıllarca yaşar gider. Kışın korumak gerektirmez. Kış soğuklarında yaprakları da gövdesi de yok olur gider. Toprak eğer fazlaca kumlu ise veya yeri kuzeye bakan yamaçlarda ise kışın toprak yüzeyi beş – on santim yüksekliğinde kuru yaprak + toprak karışımı ile örtülmeli ki rizomlar dondan zarar görmesin.

Hastalıkları: Aşırı sulamaktan kaynaklanan hastalıklardan başka hastalığı olmaz. Gerekmediği halde sulamayın. Zaten susuzluğa bir hayli dayanıklıdır.
Kapalı ortamlarda kırmızı mini örümcek türünden akarlar musallat olur. Çaresi yaprakları daima yıkamaktır.

Kategori: Bahçe Balkon Tarih: 10 Nisan 2011

Etiketler: | | |

'Kana – Tespih çiçeği' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Filiz, Aydın dedi ki:

    Benim açık yeşil üzerine sarı çizgili yaprakları olan ve turuncu açan kana çiçeğim aralık başında yapraklarını kurutmuştu. Ben de kuru yaprakları kesmiştim boş bir saksı kalmıştı. ancak geçen hafta balkondaki çiçeklerimi yıkarken kana saksısını kenara almayı unutmuşum. Bugün gördüm kana çiçeğim filizlenmeye başlamış. ama hava soğuk. çıkan filizler tekrar kuruyacak. Bitki bahar geldi sanıp gücünü yaprak çıkarmaya vermesin diye onları hiç büyümeden şimdi tekrar keseyim mi?
    ***
    Hayır kesmeyin çok yanlış olur. Hava soğuyunca geri adım atar kendi kendisine çözüm sağlamaya çalışır. Ama kesseniz bu zamanda bu durumda belki tamamen ölmesine yol açabilirsiniz.

  2. Filiz, Aydın dedi ki:

    Merhaba, bir önceki mesajımda bahsettiğim, ocak ayında bir kez filizlenip kuruyan kana çiçeğim 2 tane yeni filiz çıkarıyor:) Bugün gördüm:) Demek ki kışın kurumamış, ancak bir sorun var; yeni çıkan filizlerin uçları kuru gibi. Sebebi ne olabilir?
    ***
    İlk sürgünlerdeki yapraklar, sonraki yaprakların kılıfı gibi olacak yanlış hatırlamıyorsam. Bu ilkler önemli değil. Daha sonra esas yapraklar çıkınca onlara dikkat edin onlarda da aynı sorun olacak mı.. Ben unutmuşum. Aradan çok yıllar geçti.

  3. Sema Ercan, İstanbul dedi ki:

    Geçen seneki kanalarımın yaprakları solunca Ocak gibi hepsini diplerden kesmiş idik. Fakat henüz hiçbir yeşerme, çimlenme yok.
    ***
    Önümüzdeki bir iki hafta içinde eğer daha soğuk olmazsa yeni filizleri görürsünüz. İstanbulda henüz kanalar için yeterli sıcak yok. Sizin oralar ise daha yüksek, daha bir kuzey rüzgarlarına açık.. Belki filizlenmeleri nisan sonuna kadar uzayabilir.

  4. Mehmet Öztürk, Kırklareli dedi ki:

    Kanna çiçeği muhtelif renklerini nasıl temin edebilirim?
    ***
    Bildiğim kadarıyla sizin oralarda çiçek meraklıları çok. Eşte dostta gördükçe isteyeceksiniz. Piyasada bulmak zor. Bugünlerde Bauhaus, Koçtaş vb. yerlerde ithal yumrular özel ambalajlarında satılıyor olmalı. Ama pek çeşitlilik olacağını sanmıyorum. Ayrıca şimdikiler genelde cüce kültüvarları. Eskiden kanaların yaprakları koskocaman olurdu. Şimdi ne yazık ki bunlardan bulunmuyor, ancak tanıdıkların bahçelerinde varsa isteyebiliriz.

  5. CelalS. -İzmir dedi ki:

    Kana’nın çiçekler kuruyunca nasıl kesyim ki çiçeklenmeye devam etsinler? Boyları çok uzamasın diye ne yapmalıyım?
    ***
    Yılda bir defa çiçek açarlar. Yumruların gelişmişliğine bağlı bir şey. Boyları uzuyorsa yapılacak bir şey yok. Yeni cüce kanalar var onlardan edinmelisiniz.

  6. Asker, Şırnak dedi ki:

    İsmini bilmediğim çiçeği aldım. Bir aydır suluyordum. yapraklarını dökmeye başladı. meraklandım netten baktım. KANA ÇİÇEĞİ olduğunu öğrendim. sulamak iyi deyilmiş. toprağı hala ıslak ne yapmalıyım?
    ***
    Yukarda bakım bilgileri var. Kışın yapraklarının kuruması lazım. Çok serin bir yerde tutun. Toprak adamakıllı kurudukça az miktarda su dökün. Bahara kadar bu şekilde devam edin.

  7. Sıla B. -Ankara dedi ki:

    Geçtiğimiz yaz Anamur’da görüp vurulduğum kana çiçeğini dalı, kökündeki soğanları ve nemli toprağıyla alıp Ankara’ya getirmiştim. Hemen büyük bir toprak saksıya bahçeden gerçek toprak alıp ektim. Çok da güzel tuttu. Kasımın sonuna doğru toprağın dışında kalan kısmı kesip attım ve saksıyı o şekilde saklamaya başladım. Bundan sekiz gün önce de yine büyük toprak saksılara kanaların soğanlarını ektim. Yine dışarıdan gerçek toprak alıp koydum. Yalnız hiç hareket yok. Acaba erken mi ektim soğanları? Yoksa biraz beklemem mi gerekiyor? Bu arada ekerken soğanların durumu gayet iyiydi sağlıklıydı. Hatta bir tanesi durduğu yerde filiz çıkarmıştı. Ama şu an hiç hareket yok. Kanalarla birlikte aynı gün başka saksılara ektiğim cosmos’lar, akşam sefaları hep filizlendi. Hatta çoğalttığım sardunyalar da tuttu. Ama dört gözle beklediğim kanalardan hareket yok.
    ***
    Biraz daha fazla sıcak istiyor. Acele etmeyin. Belki bir ay bile gecikebilir. Toprak güneşten ısınmalı. Hem Ankarada nisandan önce yeşermeleri riskli. Gece fazla soğuk olursa o filizler donabilir. Sonbaharda (eğer ölmemişlerse) kesmeniz yanlış. Bırakacaksınız kendiliğinden yavaş yavaş kurusun. Böylece yumrular çok iyi güç toplar.

  8. Celal S. -İzmir dedi ki:

    İki ade çiçekli bodur kana aldım. Onları Ağustos ayından ilkbahara kadar doğu-güney cepheli cam balkonda saksıda yetiştirebilir miyim? Yumrularının daha çabuk çoğalması için ne tür toprak kullanmalıyım?
    ***
    Biz eskiden normal büüyük kanaları (İstanbulda) normal açık bahçede, bahçe toprağında yetiştirirdik. Kışın tamamen yok olurlar ilkbaharda tekrar hızla büyümeye başlarlardı. Bahçemizin toprağı biraz humuslu, süzek iyi bir topraktı. gübrelemesek bile sorunsuz gelişirlerdi. Elinizden geldiğince iyi bakarsanız ve yaz sonuna kadar susuz bırakmazsanız yumrular yeterince güçlenir. Yumruların bünyelerini güçlendirmiş olarak çoğalmasında en önemli püf noktası yaz boyunca yaprakların sağlıklı kalabilmesidir.

  9. Sıla B. -Ankara dedi ki:

    İlkbaharda büyük toprak saksıya ektiğim kana çoğaldı ve şu an altı adet oldu. Gelişimi gayet güzel. Yaprakları yemyeşil. Boyu bir metreyi geçti. Camları sürekli açık olduğu için bol hava alan, esintili ve tüm gün bol güneşli olan pimapenli balkonumda duruyor. Sulaması konusunda da dikkatli davranıyorum. Aşırı sulama yapmıyorum. Ama bir türlü çiçek açmadı. Baharda babam için ekip verdiğim kana hem çoğaldı hem de kapalı odada perde arkasından az güneş aldığı halde haziran ayından beri çiçek açıyor. Ankara’da her yerde çiçek açmış kanaları görmek mümkün. Benim yanlış yaptığım ne olabilir acaba? Toprağı Anamur’dan getirdiğim kendi toprağı ile Ankara’da topladığım gerçek toprak karışımı.
    ***
    Sizinkinin şartlarında bir kusur yok. Belki az mı suladınız acaba? Ama öyle bile olsa çiçek açması gerekirdi. Çoğaldı diyorsunuz. O halde bu yıl köklerini yumrularını güçlendiriyor. Gelecek yıl hepsi kesinlikle çiçeklenir diye düşünüyorum. Eğer çoğalmayıp bütün gücünü tek gövdeye verse idi çiçek açardı.

  10. Sıla B. -Ankara dedi ki:

    Kasım veya aralık ayında ben bu gövdeleri diplerinden keseyim mi? Yoksa hepsi mutlaka kendi kendine çürüyecek mi? Kendi hallerine bırakırsam soğan zarar görüyor mu?
    ***
    Hiçbir şey yapmayın. Kurumadan, çürümeden keserseniz yumrular zayıflamaya başlayabilir. Kış sonuna kadar kurumazlarsa o zaman diplerinden kesmelisiniz.

  11. Hasan Ç. -Antalya dedi ki:

    Bu yıl kanalarım 3.5myi geçti. Çok hızlı büyüdüğünü biliyorum. Kıştan bu güne kadar hiç su vermememe rağmen artık ayakta duramaz hale geldi. Budayarak boyunu küçültmeyi, tekrar çieklerini görmek istiyorum. Acaba nasıl bir kesim önerirsiniz?
    ***
    Şimdi çiçeklenme zamanı. Hatta bir aydır çiçek açıyorlar. 3,5 metre hiç normal değil. Galiba fazla gölge yerdeler. Bu durumda yapılacak bir şey yok. İyi derecede güneş alan bir yere dikmeniz gerekirdi.

  12. Yusuf B. -Van dedi ki:

    Geçen yıl diktiğim kana bu yıl baya çoğaldı ancak fazla boy vermedi ve çiçek de açmadı. Boy vermesi ve çiçek açması için ne yapmalıyım?
    ***
    Oranın iklimine ne derece uygun bilmiyorum. Didim’de ben ilkbaharda bahçenin en güneşli yerlerine diktim. Bu yaz hep 35 – 40 derece sıcak oldu. Günde en az bir defa suluyorum. Suyu ve sıcağı çok seviyor. Neredeyse hiç çiçeksiz kalmadılar. Yaz ortasında çıkardığı dip sürgünler bile uzadı çiçek açtı. Van’da bundan sonra soğuklar başlayacağı için artık yapacağınız bir şey yok. Gelecek yılı bekleyin. Yeri çok fazla güneşli olmalı ve bol bol sulayacaksınız.

  13. Sıla GB. - Ankara dedi ki:

    Yeşil yapraklı kanalarım var. Büyük bir saksıda bakıyorum. Pencere önünde, bol ışık alan bir yerde duruyor. Camlarım tüm gün açıktır bu yüzden gün boyu hava alıyorlar. Yalnız geçen yaz yaşadığım bit sorunu şimdi yine çıktı. O zaman baş edememiştim ve bitkileri kökten kesip toprağı değiştirmiştim. Şimdi yine nokta gibi beyaz bitler çıktı. Bir tane de tomurcuk verdi çiçek açıyor. Evde hayvanlarım da olduğu için zirai ilaçlar kullanmak istemiyorum. Kendim yapabileceğim bir ilaç tarifi var mı? Ne yapabilirim?
    ***
    Evet kendiniz yapabilirsiniz. Şu sayfaya bakın: http://azbitki.com/bitler

  14. Hasan, İstanbul dedi ki:

    Ben kanna çiçeğimi kış sonu gibi felan tohumdan ekmiştim. Yaklaşık bir veya bir buçuk ayda çıktı ama şu anda biraz yapraklarının ucu sararıyor. Acaba çok mu güneşte kalıyorlar ya da çok mu su veriyorum?
    ***
    Problem sadece yaprak uçları ile sınırlı ise bunu normal karşılamalısınız. Güneşi ve suyu sever. En iyi açık havada yetişir evde tutmanız iyi olmaz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)