Gloksinya (bardak menekşesi)

Gloksinya Brezilya ormanlarında keşfedilmiştir. Sinningia speciosa ve Sinningia maxima adlı iki Sinningia cinsinden oluşturulmuş hibrit cinsleri Gloxinia (gloksinya) adılya evlerde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Çiçekleri beyaz, pembe, kırmızı, eflatun ve mor renklerinin çeşitli tonlarında renklerde, yalınkat ve katmerli, benekli, ebruli, kenarları nakışlı gibi büzgülü gibi ve çan şeklinde olur. Yumrulu bitkilerdendir. Hem yemyeşil yapraklarıyla hem son derece şık kadife görünümlü güzel çiçekleriyle çok sevimli bir ev içi süs bitkisidir.

Güneşe ihtiyaç: Akrabası olan Afrika menekşesi güneşsiz ama bol aydınlık yerde olabiliyorken, gloksinya filtrelenmiş güneş ışınlarına ihtiyaç duyar. Orkide ve kroton gibi, gloksinya da ağaç yapraklarından süzülerek geliyor gibi desenli tül arkasından gelen güneş ışınlarını gün içinde ortalama 3 – 4 saat kadar alması iyidir. Bütün gün içinde aydınlık 12 saatten az olmamalı.

Yüksek hava nemliliği önemlidir: Yapraklarına su püskürtmeyin. Bunun yerine yüksek nemli ortam istiyor. » Ortam havası nemlendirmek konusunu okuyun. Yapraklar tozlanırsa günün en sıcak saatinde oda sıcaklığında su püskürterek yıkayın sonra üzerinde ve yaprak saplarında, diplerde su damlaları varsa hepsini kâğıt havlu ile giderin. Yoksa bunlar çürümeye yol açar.

Toprak nemi: Geşişim süresince devamlı nemli toprak ister ve kış mevsimi dışında toprak nemini asla yüzde yüz kaybetmemelidir. Bununla beraber aşırı sulanmamalıdır yoksa çürür; toprak elinizi ıslatıcılığını kaybetmedikçe sulamayın. Ayrıca su saf olmalıdır, minerallerden kireçten vesaire arı olmalıdır. Dolayısıyla en uygunu yağmur suyudur. Sulama suyunun oda sıcaklığında olması şart.

Gloksinya için toprak: Tropikal bitkilerin ortak toprağı da olabilir ama daha iyisi yaprak çürüntüsü (veya bol humuslu iyi bahçe toprağı ya da kestane toprağı) + torf + dere kumu + perlit + çürümüş sığır gübresi karışımıdır (gloksinya için en mükemmel karışım budur). Bu toprak yine de gıda açısından tek başına yeterli değildir. Gloksinya gıda takviyesine fazlaca ihtiyaç duyduğu için, ilk yapraklarının iyice gelişmesinden itibaren “her sulamada” suyuna bitki besini katmalısınız. Elbette az katın ve uygun gıdayı bulun. Hem yaprakları hem çiçekleri için yetiştirilen süs bitkileri için hazırlanmış sıvı bitki gıdası gloksinya için uygundur. Sonbaharda çiçeklenme dönemi de bitince gıda takviyesini bırakın. Yaprakları sararacak ve dinlenme dönemine girecektir. Gloksinya çok küçük saksılarda olmamalı, kökleri biraz özgürce hareket edebilmelidir.

Gloksinyaların dinlenme dönemi: Normalde eylül sonlarından kasım başına kadar olan dönemde gloksinyalarda önce çiçeklenmenin durması ve peşinden yapraklarda bozulma olması gerekir. Olmazsa önce gıda takviyesini bırakın. Onbeş gün sonra sulamayı bırakın kurusun. Ya da (özellikle yeni büyüyen fideler için) normal bakıma devam edin çünkü gloksinyalar orkidelere uygun şartlara sahip bir ortamda birkaç yıl hiç aralıksız gelişir çiçek açar. Fakat bu iyi değildir. Yeni fideler hariç, gloksinyanız dinlenmek istemese bile kasım sonuna doğru sulamayı kesin, serin ve az ışıklı bir yerde tamamen kurusun. Sökmeyin; yumru kuru toprağın içinde kalsın, 10 – 13º C derece serin ve karanlık bir yerde en az iki ay en fazla 4 ay dinlenmesi lazım.

Yumruları yeniden dikmek: Dinlenme sürecinin hiç olmazsa aralık başından ocak sonlarına kadar olması için elinizden geleni yapın (çok serin ve tam karanlık bir yerde olması gerekli). Biraz sıcakta filizlenebilir, dikkat edin. Filizlenmeyip uyumaya devam ediyorsa şubat sonuna kadar bekleseniz daha iyi olur. Sonra yeni bir toprak hazırlayarak yumruyu yaprak çıkaracağı yer hafifçe toprak dışında kalacak şekilde dikin ve sulamayın, toprağın nemliliği bir süre yeter. Çabuk yeşermesi için sıcak ve biraz güneşli bir yerde olmalıdır. Yeni yaprakların filizlenmesi başlayana kadar az sulayın, toprak neminin çok az olmasına dikkat edin. Filizler yaprak şeklini almaya başlayınca sulamayı yavaş yavaş normale çevirin.

Üretilmesi çoğaltılması nasıl yapılır? Üretilmesi tek yaprak çeliği ile ve yan sürgünleri ile yapılabilir. Biraz dikkatli olursanız tohumla ve hatta yumru bölmekle de çoğaltabilirsiniz.

Yaprak çeliği ile üretmek: Evinizde kışın ortam elverişli değilse, mesela kışın evinizde orkide ve gardenya gelişimine sağlıklı devam etmiyorsa, gloksinya yaprak çeliği ile üretme işini mayıs – haziran aylarında yapmalısınız ki sonbahara kadar yeterli olgunlukta yumru oluşturabilsin böylece uzun yıllar yaşayabilsin. Kışın ev ortamınız gloksinyaların gelişimine müsait derecede uygunsa bu takdirde gloksinyaları yaprak çeliği ile her zaman çoğaltabilirsiniz. Nasıl yapacağınızı öğrenmek için » Yaprak çeliği konulu yazıma bakmalısınız.

Kökten sürgün ayırmayla üretmek için, yukarda dediğim gibi sonbahara kadar yumru oluşturabilmesi için en geç haziran ayı ortalarına kadar yapmalısınız. Ama eğer kışın sıcak bir odada bol güneşli bir pencere önünde bulundurabilecekseniz zaman farketmez. Herhangi bir sürgün biraz uzayıp yapraklanınca dipten kesilerek veya bağlantı yerinden dikkatle ayrılarak alınır, başka saksıya dikilir. Toprak yeterince nemli ise sulanmaz zira kapalı tutacağız; köklenebilmesi için yüzde yüz nemli hava gerekir. Saksıya tam şeffaf bir torba geçirin, bağlayın. Direkt güneş almayan, çok aydınlık bir yerde bekletin. Bir ay içinde bu dalın güzel bir şekilde geliştiğini göreceksiniz. O zaman torbanın üst kısmını açın. Bir hafta daha bekletin, torbadan çıkarın. Birkaç gün içinde canlılığında bir gerileme olmazsa az güneşli esas yerine alın.

Yumru kesmekle üretmek: Bu biraz risklidir. Yumrunun hem çok küçük olmaması gerekiyor hem yaprak çıkarma yerini iyi bilmeniz gerekiyor. Ayrıca, bitki uyku dönemine sokulmuş, kurutulmuş olmalı. Ocak ayının ortası uyku halindeki yumruları bölmeye uygun bir zaman. Keskin bir bıçakla yapraklanma kısmının tam ortasından dümdüz keserek ikiye ayıracaksınız. Yumrunun ayrılan her iki tarafında da yapraklanma kısmının olması gerekiyor. Sonra kesik yüzeylere sülfür süreceksiniz ki mikrop kapmasın. Bir saat kadar açıkta beklettikten sonra yukarda “yumruları yeniden dikmek” paragrafındaki gibi dikip bakımını ona göre yapın.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.