Gardenya ve Atatürk çiçeği çelik ile çoğaltma yöntemi
Gardenya, Atatürk çiçeği ve çalı görünümlü birçok süs bitkileri hem olgunlaşmış yeşil dallarının hem yarı odunlaşmış (tam odunlaşmamış) dallarının köklendirilmesiyle kolayca çoğaltılabilir. Atatürk çiçeğinin tam odunlaşmış dalları da kullanılabilir.
Gardenya ayrıca suda köklendirilmekle çoğaltılmaya en uygun bitkilerdendir çünkü hem suda kolayca köklenir hem suda gelişen kökler toprağa dikildiği zaman uyum sorunu yaşamaz. 15 cm kadar uzunlukta dallarını suda kalacak kısmındaki yapraklarından arındırın suda bekletin. Nasıl yapacaksınız şu yazıma bakın: »Suda Köklendirme
Toprakta köklendirme yoluyla İlkbaharda sıcaklığın geceleri 18˚C derecenin altına pek düşmediği zamanlarda yapılmalı. Bu tür çoğaltma yöntemi evlerde yapılacaksa ve ev içi yeterince sıcak ise kış sonunda başlatılabilir.
1- Dışarda açık havada: Aslında ilkbahar başından ilkbahar ortasına kadar açık havada toprağa dallarını dikmekle köklendirip çoğaltabilirsiniz. Bu usul özellikle Atatürk çiçeğinde daha sorunsuz işe yarar.
Tepe çeliği olması gerekmiyor. Uygun olgunlukta uzun bir dal ikiye üçe bölünebilir, her biri köklendirilebilir. Her parçada en az üç yaprak gözü bulunmalı. Toprak altında kalacak kısımda yaprak bırakmayacaksınız. Tamamı yapraksız dallar da uygundur.
2- Köklenme ortamında aşırı nemli hava ile: Genelde köklendirme için perlit veya kum karıştırılmış torf tavsiye edilir. Torftan maksat doğal olarak steril olması ve asitli olmasıdır. Ama aslında hiç geremiyor. Kum, perlit ve torf kullanmadan da köklendirmeyi sağlayabilirsiniz. Kuma ve perlite ihtiyaç olmaması için ise çubukları dikince toprağı hiç sıkıştırmamanız, bastırmamanız yeterlidir. Toprak önceden yeterince nemli olmalı; sonradan sulamayın.
Nemli hava sağlamak için, çubukları diktiğiniz saksının üzerine alt tarafını kestiğiniz geniş bir pet şişe geçirebilirsiniz, yeterince büyük cam kap ya da tamamen şeffaf plastik kap geçirebilirsiniz veya renksiz naylon içine koyup naylonu bağlayabilirsiniz. Peynir ve pasta ambalajı olarak kullanılan kapaklı kaplar da çok uygundur yukarda resmini görüyorsunuz. Ayrıca saksıya filan ihtiyaç yok. Toprak yüksekliğinin 5 – 6 cm olması ile ve çeliklerin üç boğumlu (üç yaprak gözlü) olmaları şartı ile bu kaplar oldukça elverişlidir.
Direkt güneş almamalı yoksa pişip ölürler. Güneşin iyice filtrelendiği bir yerde mesela ağaç altında, pencere tülü ardında veya yarı şeffaf muşamba altında bir yerde bekleteceksiniz. Kısaca yeri çok iyi aydınlık olmalı ama pişiren güneş olmamalı.
Her gün açıp havalandırın, toprakta nem kaybı varsa hafifçe sulayın (torf kullanmışsanız hiç nem kaybetmemiştir dikkat edin). Filizler belirince günün serin saatlerinde bir iki saat açıkta tutun. Toprak nem kaybedince yine hafifçe sulayın. Yapraklar iyice büyüdüğünde açık bırakma saatini arttırın; yapraklarda pörsüme bozulma olmadıkça artık devamlı açıkta tutabilirsiniz ama şimdi artık toprağın susuz kalmamasına daha fazla dikkat etmelisiniz. Yeterince köklendikleri zaman (en az bir buçuk ay sürer) esas saksılara aktarabilirsiniz.
3) Daha profesyonelce bir yol: » Kamelya için yazdığım usul bu iki bitkide %100 işe yarar, deneyebilirsiniz.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen konuşma dilinde yazmayın zorluk çıkarmayın.LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM
Çok minik bir saksıda geçen yıl aldığım capcanlı gardenya çiçeğimin büyümesi durmuştu, yaprakları sararmaya başlamıştı, ben de saksısının küçük geldiğini düşünerek değiştirdim. Yaklaşık bir ay oldu, ama değişen hiçbir şey yok. Yukarıdaki açıklamalarınızı okudum, acaba köklendirme işlemindeki gibi naylon veya pet şişe mi geçirmeliyim? Ama kökleri zaten var, bu arada köklerine hiç dokunmadan saksını değiştirdim. Bir de evin neresine koyacağımı şaşırdım, hiçbir yeri beğenmiyor. Odadaydı önceden, ışık yetersiz olabilir diye balkona aldım, çok fazla güneş almıyor, lakin yine mutsuz, o mutsuz, ben de mutsuz. Yardımlarınızı bekliyorum.
***
Nemli hava, havadar ortam ve biraz da güneş ister. Balkonda kalsın. Çok sulamayın toprak kurusun eşelendirin havalandırın sonra sulayın. Yanında çok sayıda başka bitkiler olmasını da ayrıca sever. Birbirlerinin havaya saldıkları nemden hoşlanırlar.
Teşekkür ederim yanıtınız için. Nemli hava bulunduğum yerde yeterince var; baraj, dere vs yakınlarında ikâmet ediyorum. Yalnız rüzgâr da çok var, olumsuz etkilenir mi diye endişeleniyorum. Bir de sanıyorum başka bir yazınızda bahsediyordunuz, suyun içinde çakıltaşları yöntemiyle ayrıca nem takviyesine de başladım. Bakalım, işe yarayacak umarım.
***
istanbul havasının nemliliği gardenya için yeterli olabilir. Çakıltaşlı yöntem dış ortamda rüzgarlı yerde işe yaramaz, rüzgar nemliliği dağıtır ama istenbulda gardenya için pek gerekli olmayabilir.
Peki, teşekkür ederim. Ama zararı da olmaz diyorsunuz, yapmış bulundum şimdi, dediğiniz gibi dekoratif amaçlı durur öyleyse. Selamlar.
Ben de çok beğendim ve bu çiçeği aldım. Antalya’da yaşadığımdan nem ve güneş bol. Ancak nedense iki gün çiçekleri karardı ve tomurcuklar dökülmeye başladı. Ne yapmalıyım?
***
Yapmanız gereken şey, gardenyanızın bütün yıl dışarda açık havada tutmalısınız, bu bir. Güneşin fazlasından korumalısınız bu iki. Ya ağaç altınca alacalı gölge / güneş olan bir yerde bulunsun ya da sadece sabah erkenden iki üç saat güneş alabilsin ya da sadece akşamın son üç saat güneşini alabilsin. Bu şartlarda Antalya’da sorunsuz gelişecektir. Ayrıca toprak yazımda anlattığım gibi asitli olmak zorunda ve sulama suyu ise yağmur suyu gibi pH 7 yani nötr olmalı. Ayrıca yer yadırgamasında “yeni yerinin farklılık derecesine göre” çiçeklerin bozulup dökülmesi gayet normal bir şeydir. Zamanla adapte olacaktır.
Çiçek bakmayı pek beceremem ve evim de çok uygun değil sanırım. Aydınlık ama güneş ışığı yeteri kadar evin içine gelmiyor. Kokusunu çok beğendim ve aldım. Nem istediğini bildiğim için mutfakta masa üzerinde cam önüne koydum. Üzeri tomurcuk dolu ama açan çiçek ertesi gün sararıyor. Ne yapmalıyım?
***
Bir şey diyemiyorum. Gardenya yetiştirmeyi kimse beceremiyor. Çok havadar yer ister, güneş ister, kökleri havadar toprak ister.. İstediği şartları evlerde oluşturmak imkânsız gibi zor. Ben bile gardenya almadım ve almayı da düşünmüyorum.
***
Zerrin Hanım, lütfen en üstteki arama çubuğuna yazıp arayın. O bitki hakkında yazım vardı.
Merhaba, yaklasik iki hafta önce Girit´ten gelirken gardenya getirdim ve saksiya yerlestirdim. Uzerinde iki acmis cicegi ve bir tomurcugu vardi. Gardenya bakimi ile ilgili yazinizi okudum ve balkona koydum. Sabahlari direkt gunes isigi aliyor, ögleden sonra gunes isigi almiyor. Aydinlik ise saat 22´ye kadar suruyor (ne de olsa kuzeydeyiz). Cicekler önce sarardi sonra kurudu. Tomurcuk da acti ama sararip kurudu. Sonradan olusan bir tomurcuk da kendiliginden acmadan düstü/koptu. 10 saat ucak yolculugu da dahil kucagimda tasiyip getirdigim cicegimin ölmesini istemiyorum. Surekli yeni yesil yapraklari cikiyor ama tomurcuk yok. Bulundugu yer havadar, saksinin altinda toprakla temasi önleyen, suyun süzülüp biriktigi bölum var. Yani kökler suyla temas halinde degil, alttaki su topragin nemini korumasini sagliyor.Yapraklarda renk degisimi, dökulme vb. sorunlar yok. Yeni yesil yapraklar beni umutlandiriyor. Iki dal kesip suya, pencere önune koydum (ayri ayri bardaklara). Her gun suyunu degistiriyorum. Suyun icinde gördugum kadariyla köklenecek. Salyamsi, kilcal uclar var. Ama yapraklari kurudu. Normal mi yapraklarin kurumasi? Biraz önce köke yakin yerden bir dal koparip plastik kutuya diktim. Ustune de seffaf poset gecirip gunes almayacak yere, pencereye yakin koydum. Dalin uzerinde yapraklar var. Hic su dökmedim, toprak da nemliydi zaten. Ne zaman su vermem gerekiyor? Balkondaki gardenyayi, disardaki hava sicakligi kaca dusunce iceri alayim? Su anda gunduz 20-22, geceleri 17-15 civarinda sicaklik. Gunduz ve gece arasindaki fazla sicaklik degisimi zararli mi? Yaseminim de balkonda gunes almasi icin uygun yere koydum. Tomurcuklar aciyor, acan cicekler bir gun sonra dökuluyor. Normal mi?
***
Yer değişikliğinde, eğer bir de büyük iklim ve gün ışığı farklılığı varsa çiçeklerini dökmesi gayet normaldir. Oraya iyice uyum sağladıktan sonra yeni çıkan filizlerden sağlıklı çiçek açabilir. Gardenya dondurucu soğuklara biraz dayanıklıdır yalnız sizin orada kışın geceler çok fazla uzun oluyor bence ısı -5′e düştüğünde ve gündüz süresi 12 saatin altına düştüğü zaman içeri alın.Yasemininizin çiçekleri normal açıp ertesi gün dökülüyorsa cinsindendir. Bazı bitkilerin çiçekleri bir günde solar. Gardenya çoğaltılması hakkında, sudaki dalların kuruması pek nprmal değil ama eğer dallar çürümemişse köklenip filizlenebilir. Kapalı kutudakileri her gün havalandırın, toprağın nemi azaldıkça sulayın. Yazımda anlattığım gibi yapın.
20 senelik bir gardenyam var artık köşesine sığmıyor. Nasıl budayabilirim? Eşim çiçekçiydi ondan hatıra olduğu için yanlış bir şey yaparım diye korkuyorum.
***
Çiçekli olmadığı zamanlarda yapabilirsiniz bir tehlikesi yok. Zayıf kalmış dalları, güdük kalmış dalları ve şekilsiz, yanlış yöne gitmiş veya üst üste binmiş dallarda budama yapabilirsiniz. Budadığınız dallardan sağlığı iyi olanları suda kökleterek ayrıca çoğaltabilirsiniz.
Üç senelik gardenyam var. Aldığımda yeşil yapraklı,tomurcuklu güzel görünümlü yeşil yapraklı idi. Daha sonra yaprakları döküldü. Balkonumun güney havadar bir köşesine koydum üç dört aydır yaprak verdi. Hiç çiçek açmadı. Ne yapmalıyım?
***
Üç senelik de peki üç sene önce mi almıştınız? O zamandan beri mi hiç çiçek açmadı? Normalde gardenyalar istanbul iklimine kolay adapte oluyor bahçelerde yaz aylarında çiçek açıyor. Sorunuzdan net bir şey anlayamadığım için bu kadar cevap yazdım. Daima dışarda tutun. Yazın çiçek açması gerekir.
Gardenya hakkında yazım için tıklayın okuyun: http://www.bitkivecicek.com/gardenya
Bitki ve çiçekleri inanılmaz derecede sevenlerdenim. Yazlıktaki bahçemde hem yerde hem saksıda gardenyalarım var. Fakat bir türlü istediğim performansı elde edemiyorum. Yazlığımız İzmir Özdere’de. Yazın sıcak fakat kışın istisnalar hariç bitkileri üzmeyen bir iklimi var. Ben nerede yanlış yapıyorum? Bir de İzmirde yetişmiş çiçekli ağaç şakayığı bulamıyorum. Bildiğiniz bir yer varsa lütfen yazar mısınız..
***
Gardenya bahçelerde yaza doğru çiçek açar. Aşırı güneşli olmayan daha az güneşli olan yerde daha iyi gelişir. Aşırı sulanmayı devamlı çamur gibi kalan toprağı sevmez. Güllerin çok sevdiği coştuğu bahçelerin toprağı gardenyalara da uygundur. Değilse dikeceğiniz yerin toprağını boşaltıp kırmızı killi toprak + saf torf + ponza taşı eşit oranlarda karışımını çukura doldurun gardenyayı dikin. Ağaç şakayığı nerede satılır hiç bilmiyorum. Gerçekten çok güzel bir bitki.
Çok teşekkürler, toprağı değiştirmeye deniyeceğim. Peony’yi de bulursam size de yazarım. İyi günler.