Forsythia, altın çanlar, sarıçiçek ağacı

Altın çan – forsitya çalılarının dalları ilkbahar başında tamamıyla sarı çiçeklerle bezenir, çevreyi adeta ışıklandırır. Forsythia’nın birkaç türü süs ağaçları olarak ticari değer taşıyor.

Altın çan – forsitya çalılarının dalları ilkbahar başında tamamıyla sarı çiçeklerle bezenir, çevreyi adeta ışıklandırır. Forsythia’nın birkaç türü süs ağaçları olarak ticari değer taşıyor. Aslında çalı şeklindedirler ağaç denemez.

Forsityanın çiçekleriOleaceae (Zeytingiller) familyasının çalı şeklinde gelişen Forsythia cinsi bitkiler topluluğu. Tüm Forsythia türlerine İngilizcede ‘golden bells’ yani altın çanlar denir. Türkçeye altın çanak diye tercüme edilmiş. Çan denmesinin sebebi çiçeklerinin aşağı bakar şekilde olmasındandır.

Kışın yapraklarını döken çalı formunda bitkilerdir. Türkiyenin hemen her yerinde karasal iklimde kışa dayanıklıdırlar. Birçok meyve ağaçları gibi Forsythia’lar da baharda yapraklanmadan önce çiçeklenirler. Yaprak rengi ve yaprak şekilleri türüne, kültivarına göre değişir. Düz yeşil, sarımsı yeşil, yeşil-sarı karışık, gümüşi açık yeşil – koyu yeşil alacalı gibi desenli yapraklı vesaire. Yaprak kenarlarının düz ya da dişli olması da türüne / kültivarına göre değişir.

Forsythia x intermedia

Bahçe kenarı çit fortsiya çalıları

Bahçe kenarı çit fortsiya çalıları

Border (sınır, kenar) çalıları olarak geliştirilmiş hibrit bir türdür. Yeşil dallı Forsythia viridissima ile salkım söğüt gibi sarkık dallı Forsythia suspensa arasında melezleme ile türetilmiş. Dik ve yay şeklinde gelişim göstererek hızlı büyürler. en meşhur üç kültivarı:

1- Forsythia x intermedia ‘Sunrise’ – Diğer türlere göre kompakt (daha küçük ve derli toplu) kalabiliyor. Ortalama 1,5 metre yükselebilirler. Bir birey 1m² kadar alan kaplar.
2- Forsythia x intermedia ‘Meadowlark’ – 3 metre yükselebilir.
3- Forsythia x intermedia ‘Northern Gold’ – 2 – 2,5 metre kadar uzayabilir.

Bunlar bahçe ve parkların kenarlarında çit çalıları şeklinde yetiştirileceği gibi, tek başlarına küçük birer süs ağacı olarak da kullanılabilir.

Forsythia çalılarının bakımı

Güneş ihtiyacı: Fazlaca güneş istediklerinden dolayı dikeceğiniz yer açıklık bir yer olmalı.

Toprak gevşek, suyu iyi süzdürür olmalı. Değilse forsitya çalılarını dikeceğiniz yeri bir metre derinliğine kadar kazıp perlit ve ponza taşı ile terbiye etmelisiniz. Toprağın pH derecesi pek önem taşımaz, sadece az da olsa besleyici kalitede olmalıdır.

İlkbaharda forsitya

İlkbaharda forsitya

Sulama: Susuzluğa dayanıklıdır. Sadece kurak sıcak yaz aylarında toprak şiddetle kuruyorsa ara sıra sulamak gerekir.

Kışa dayanıklılık: -35°C soğuklara dayanır.

Budama: Çiçekleri geçtiği zaman budayacaksınız. Dikkat edeceğiniz şey, geri kalan dallardan aynen kestiğiniz dallar gibi yeni dallar gelişebilmesidir ki gelecek yıl yine aynı şekilde çiçek açabilsin. Eğer yanlış zamanda mesela sonbaharda budama yaparsanız yan dalları budarsanız önünüzdeki baharda çiçek açmaz. Kök sürgün dalları bu yıl yaz boyunca yan dallar geliştirmeli ki gelecek baharda çiçek açabilsin. Bu yüzden budama zamanı çiçekleri solduğu zamandır. Bu şekilde, bazı eski dalları tam dipten kesmelisiniz ki yeni sürgünler kuvvetli gelişsin. İşte böylece bir programlamayla budama yaptığınızda fortsiya çalılarınız hem asla yaşlanmaz hem asla çiçeksiz bahar geçirmez. Duruma göre, bu ilkbaharda hızla boylanan yeni bir sürgün bu yaz dallanıp budaklanırsa gelecek baharda çiçeklenir. Resimde gördüğünüz gibi ana dallardan yanlara uzayan ince dallar toprak yüzeyinde bile olsa baharda çiçekleniyor.

Çoğaltılması: En kolay çoğaltma yöntemi ilkbahar başında basit daldırma yöntemidir. Bir dalını kırmadan eğersiniz, dalın bir kısmını hafifçe toprağa gömerek üstüne ağır bir taş koyarsınız. O kısım bir ay içinde iyice köklenmiş olur. Sonra köklere zarar vermeden söker, ana bitkiden keserek istediğiniz yere dikersiniz.

Seri üretimi: kış aylarında (bitki kesin bir uyku dönemindeyken) tam olgun dal çelikleriyle yapılır. Çelik alma zamanı için en erken zaman yapraklarının tamamıyla dökülmüş olduğu zaman olmalıdır. Tam olgunlaşmış dallar, uç kısımlardan 12- 15 santim parçalar halinde kesilip alınır (uzunluk değil, yaprak gözü sayısı önemlidir – her çelik en az 4 boğumlu olmalı). Çok süzek bir toprağa üçte ikisi gömülü olacak şekilde dikilir. Daima açık havada tutulur. Bunlar ilkbaharda iyice köklenip yapraklandıktan sonra başka yerlere dikilir. Ayrıca, ilkbaharda çiçekleri solduğu zaman budanan dallarından da çelikle çoğaltmak kolaydır. İlk bir iki ay hiç susuz bırakılmamalıdır. Kışın çelikle üretmek zamanlama açısından daha iyi bir yoldur.

Kategori: Bahçe Balkon Tarih: 16 Şubat 2012

Etiketler: | | |

'Forsythia, altın çanlar, sarıçiçek ağacı' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sema Ercan dedi ki:

    Sarı çiçek ağacı çok beğendiğim sevdiğim bir çalı türü. Bizim burada anaokulunun bahçesinde var bir tane, geçen gün baktım budamışlar kalmış etrafında birkaç budanmış dalı. Tabi hemen aldım getirdim toprağa öylesine diktim. Sanırım başka da yapabileceğim birşey yok, inşallah köklenirler.
    Tarlalarımın fotoğraflarını mailinize attım (Özür diliyorum, çekimler iyi değil ama artık ne kadar ne görebilirsiniz.) Gördüğünüz kadarı ile yanıtınız ne olacak merak ediyorum. Şimdiden teşekkürler.
    ***
    Uzmanların tariflerine göre, uyku döneminde çelik alınmalı, toprağa dikilmeli daima açık havada tutulmalı. Sizin yaptığınız da aynen bu. O halde köklenmeleri gerekiyor.
    Resimleri gördüm. Gördüğüm şeyler kış halleri. :) Ama çuhalar açmış en azından. Mavi yapraklı mini fideleri merak ettim bir papatya türü mü gelincik benzeri bir şey mi?

  2. Sema Ercan dedi ki:

    Onlar yaz ortasında sarı sarı açacak papatya cinsi. :) Onların ilginizi çekeceğini biliyor idim.
    ***
    Tahmin etmiştim – fotoğraflardan pek anlayamamıştım.

  3. Sema Ercan, İstanbul dedi ki:

    28 Şubat ta yazmışım; budanan dalları alıp toprağa direk öylesine sokmuş idim. Şimdi o dalların üzerinde sadece 3-4 yerinden sarı sarı açmış çiçekleri var. Yani bu durumda sizce tutmuş mu oluyorlar? Bulundukları yer şu an sadece sabah güneşi alıyor o kadar. Bu sene sizce orada kalmalı mı?
    ***
    Bir ay daha bekleyin. O zamana kadar yapraklanmaları lazım. Sonra dikmek istediğiniz yerlere dikin.

  4. Mehmet , Kocaeli dedi ki:

    Çok güzel, çalı formlu bir süs bitkisi. Benim bahçemde de mevcut ve çelikle üretmişliğim var. Bana göre bu bitkinin tek dezavantajı çiçeklerinin çabuk geçmesi. Bu bitkiyi bahçe uygulamalarında değerlendirecek arkadaşlara nacizane tavsiyem bahar daliyla beraber uygulamaları. Aynı fotoğraf içinde güzel bir görüntü sergiliyorlar.

    Ayrıca sizi site için gösterdiğiniz özveriden ve paylaımınızdan dolayı tebrik ediyorum. İyi çalışmalar.

  5. Tekin Albayrak dedi ki:

    Nisan ayında budama olur mu? Üstten yani fazlalık var. Balkonda yer kaplamasın. Sarı çiçeği ve yaprak var.
    ***
    Budama kısmını okumuşsunuzdur. Oradaki tavsiye gelecek yıl çiçeklenmede azalma olmamasına yönelik. Ama her zaman istediğiniz gibi fazlalıkları kesebilirsiniz bir sakıncası yok.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)