Fesleğen nane ve kekik türleri ile yakın akrabadır. Hatta büyük yapraklı fesleğenleri yanlışlıkla reyhan sananlar var. Şimdi her yerde yetişmiş fesleğenler bulabilirsiniz. Yakında çiçek açacaklar. Tomurcuklandıkları zaman ihtiyacınız kadarını kesip kurutun. Annem böyle kurutur sonra fesleğenli makarna yapmak için kullanır. İtalyanlar da fesleğenli makarna yapıyor ama fesleğen baharat olarak hiç de güzel bir şey değil. Canlı iken güzel kokuyor görüntüsü de güzel; en güzel şekli budur. Yani bir süs bitkisi olarak çok sevimli bir şeydir.
1- Çelik ile çoğaltmak
Hemen şimdi yapabilirsiniz. Herhangi bir yan dalını veya orta dalını kesin. Yandaki resimdeki benim yeni denememdir. Çok yıllar önce bir fesleğenden böyle 15 kadar dal ayırıp dikmiştim hepsi büyümüştü top top fesleğenler olmuşlardı. Evet, ilkbaharda ve yaz başlangıcında fesleğen bu şekilde çelik ile çoğaltılabilir. Dalı kesip aldıktan sonra toprağa dikeceksiniz. Toprak altında kalacak kısmı yapraksız olsun. Yapraklı ise o kısmın yapraklarını ince bir makasla diplerinden kesin. Dal çok ince olduğu için böyle ayıklayacaksınız. Koparmaya çalışsanız dal zarar görür.
Diktikten sonra sulayın. Toprak olarak orta kalite bir toprak olabilir. Güneşli bir yerde ise birkaç gün içinde yaprakları pörsüyüp kuruyacak gibi görünebilir ama bir yandan kökleniyordur. En kısa zamanda filizlenip büyüyecektir.
Yandaki resimde yukarda gördüğünüz dalın toprağa dikilmiş halini görüyorsunuz. »
2- Tohum ile çoğaltmak
Fesleğenler genelde yazın ortasında küçük beyaz çiçekler açar. Fesleğen bitkisi fazlaca dallanıp budaklandığı gibi çiçekleri de çok bol olur. Sonbahara kadar tekrar tekrar çiçeklenebilirler. Oluşan tohumları alıp bahara kadar saklayın veya bulundukları yerde toprağa karışmasını sağlayın. Bahar gelince o tohumlar çimlenip büyür. Tohumları alıp sakladı iseniz mart sonunda veya nisan başında ekin.
Fesleğenler kış gelince kurur. Ömürleri ilkbahardan sonbahar sonuna kadardır. Veya insan bakımı olmayan yerde iseler yazın ilk çiçeklerini açıp tohum verdikten sonra susuzluktan aşırı sıcaktan ölüp giderler. Toprağa dökülen tohumlar sonraki yıl yeni fesleğen bireylerini oluşturur.
çok severim kokusunu…
yaprakları kurumaya yüz tutunca…
makarnada değil ama domates salatasında kullanıyorum bir kez deneyin belki beğenirsiniz :)
ama bunca çabama hiç üretememiştim fesleğeni…
sayenizde hatamı anladım…
çelik yapınca…
ben yapraklarını elimle koparıyordum demek dalı zedeliyormuşum…
bu bilgi ışığında küpe çeliklerimde aynı nedenle tutmuyormuş demekki…
çok teşekkür ederim…
sağlıcakla…
Kokusunu çok severim, yakındaki çiçekçimde bulamamıştım. Fesleğen bulup çoğaltmayı deneyeceğim çok sağol
peki bakımı nasıl olacak ? sulamasını nasıl ve ne sıklıkla yapmamız gerekir?
bilgilendirirseniz çok sevinirim.. şimdiden teşekkürler.
***
Cevap:
Açık havayı, güneşi sever. Toprağı biraz kuruyunca sulayın.
size birkaç sorum olcak.. balkonda sebze yetiştirmeye karar verdim .maydanoz tereroka biber domates gibi sebzeleri ne kadar büyüklükte bir saksıda yetiştirmeliyim özelikkle maydanozu
********
Cevap:
Maydanoz, tere, roka için farketmez. Biber ve domatesi gibi bitkiler ise fideleri birbirine 25 santim uzaklıkta olacak şekilde ekilmeli. Bu ölçülere göre siz düşünün. Ayrıca domates kuvvetli toprak ister.
örneğin 2.5 kglık yoğurt kovaları maydanoz için uygunmudur
********
Cevap:
Uygundur ama plastik ve metal saksılar kullanmayın çünkü güneş bu tür kaplardaki toprağı fazlaca ısıtır, toprağın kalitesini bozar.
peki bu plastik saksıların (yoğurt kovalarının ) dışını alüminyum folyo ile kaplasak olurmu yani güneş yinede toprağı bozarmı
*****
Cevap:
Parlak yüzeyi güneşin ışık ve ısısını geri yansıtacağı için biraz avantaj sağlar hem içeri ışık geçirmez yosunlaşmayı önleyebilir. Yine de en sağlıklısı cilasız boyasız eski usul toprak saksılardır. çünkü bunlar sıcakta devamlı buharlaşma ile su kaybeder, su buharı saksı yanlarından uzaklaşırken ısıyı da beraberinde götürür, iç kısmı serin tutar. Başka bir çözüm yolu da kenarlara geniş tahta levhalar uzatarak gölge sağlamak, plastik veya metal saksılara güneşin yanlardan ulaşmasını engellemektir.
maydanozları acaba çelikleme yöntemiyle çoğaltmak mümkün mü?
*******
Cevap:
Hayır, sadece tohumla yetiştirebilirsiniz. Kökü fazla gelişmiş olanlar belki kökten filiz ayırmayla çoğaltılabilir fakat bu ancak süs bitkisi yetiştirir gibi bir iştir. Ancak hatıra olan, manevi değeri olan maydanozlarda denenebilir. :)
fesleğenim var yapraklarının rengi çok açık çoğu yerde gödüklerimin rengi daha koyu acaba cinsimi farklı bilde gördüklerim daha derli toplu benim fesleğenimin dallarının araları çok açık daha derli toplu olması için ne yapabilirim,
************************
toprağına ve yetiştirildiği yerin güneş alıp almamasına göre şekli de rengi de değişir. Aşırı güneş fesleğene iyi değildir. Hiç güneş olmasa o daha kötü. Orta karar güneşli bir yerde bulunmalı. Toprağını eşeleyin köklerine zarar vermeden sadece üst kısmı boşaltıp başka toprakla doldurun. Fesleğenleri genelde çok kötü topraklara dikip satıyorlar. Normal bir bahçe toprağında bile gür yetişebilir. Gübreye gerek yok.
Ben topraklar hakkında bilgi alacaktım. En iyi toprak karışımı nasıldır? Bilgi verirseniz sevinirim. Teşekkürler.
******************
Suyu iyi süzdüren iyi bir bahçe toprağı tek başına yeterli olabilir.
Uzun yıllardır bol ağaçlı bol bitkili bahçelerin toprağı ıslakken siyaha yakın koyu renkli olup çok iyi besleyici özelliğe sahiptir.
Saksı bitkileri için şu genel karışım birçok bitki için çok iyidir:
% 60 iyi bahçe toprağı + %30 ponza taşı + %10 yanmış sığır gübresi
Bu karışım toprak suyu iyi süzdürür, çok havalıdır, kökler çürümez. Özellikle ev içi bitkilerine uygundur.
Dışarda saksıda tutulan bitkilerde daha az ponza taşı kullanılmalı hatta suyu çok seven bitkiler için karışımda torf da kullanılabilir.
Tropikal ev içi süs bitkileri için kapalı poşette satılan hazır karışım toprak alsanız daha iyi. Ama bunlara da ponza taşı ekleseniz iyi edersiniz. Ponza taşı fidanlıklarda bulunur fiyatı çok ucuzdur.