Euphorbia Trigona
Euphorbiaceae (Sütleğengiller) familyasıdan, Euphorbioideae alt ailesine mensup tür guruplarından kaktüs benzeri bitkiler
Sütleğengiller yani “Euphorbiaceae” familyasının alt guruplarından bazı türler çöl kaktüslerine çok benzemeleriyle kaktüs sanılmaktadır. Aslında hiçbir alakaları yok ama çöl kaktüslerine neredeyse ayırt edilemeyecek kadar benzerler.
Aslında bu yazımın konusu sadece Euphorbia Trigona — En az 10 yıldır bizimle yaşıyor. Fotoğrafı yanda. Bu Euphorbia türünün bir özelliği, dalları ne kadar kalın olursa olsun hep üç köşelidir. Onun için “Trigona” demişler. Bazı dalları, özellikle yeni sürgünler yapyassı olur, sadece iki kenarı vardır. Daha sonra gelişime üç kenarlı olarak devam eder.
Fotoğrafta bizim salonda on yıldır büyüye büyüye sonunda iki metreyi aşan Euphorbia Trigona bitkisini görüyosunuz. Gördüğünüz bütün cüssesinin sadece bir kısmı. Toprağı iyice kuruyunca bol su ile suluyorum. Kışın pencereyi fazla açık tuttuğumuz için bütün yaprakları kurudu döküldü. Haziran ayında yeniden yapraklanmaya başladı. Fotoğraf zaten geçen haziran ayına ait, yaprakları yeni çıkıyordu. Şimdi daha bol yapraklı, biraz da uzamış durumda. Kışa kadar tavana değecek.Kaktüslerden nasıl ayırt edilirler?
Bir yerine hafif bir çizik atsanız oradan bembeyaz süt gibi bir sıvı çıkar. Bu özellik kaktüsgillerde hiç yoktur. Bu yolla çöl kaktüslerine benzeyen bir bitkinin kaktüsgillerden mi yoksa sütleğengillerden mi olduğunu kolayca anlayabilirsiniz.
Ayırt etmek niçin önemli?
Önemli çünkü çöl kaktüsleri dondurucu soğuğa müthiş dayanıklıdır. Euphorbia Trigona’nın ise kış soğuğuna dayanıklılığı yoktur, soğuğun derecesine göre hemen ölür. Böyle tehlikelere düşmemek için bitkilerinizi iyi tanımalısınız.
Yetiştirme şartları açısından farklar:
1- Işık: Her ikisi de aşırı sıcağa, yakıcı güneşe dayanıklıdır. Çöl kaktüsleri en iyi gelişimi bol ve direkt güneş altında gösteriler. Euphorbia Trigona güneşi filtreli olarak alsa fark etmez, az güneşi tolere edebilir hatta daha iyi gelişir. Çöl kaktüsleri için kesinlikle direkt güneş gerekir. Aksi takdirde şekilleri deforme olur. Şekli yumru ise ince uzantılar çıkararak gelişir, düz uzun ise ince ve sağlıksız gelişir, dik duramaz. Euphorbia trigona’da böyle sorunlar olmaz. Yalnız çiçek de açmaz. Bizimki şimdiye kadar hiç çiçek açmadı çünkü doğuya bakan pencere önünde, ayrıca pencere çift camlı. Sabah güneşi bir iki saat geç geliyor. Yaklaşık öğleye yarım saat kalaya kadar güneş geliyor (toplam 4 saat gibi). Bütün bu şartlar altında bizim Euphorbia trigona güneşin hem ültraviyole ışınlarından hem kırmızı ışınlarından hiç nasibini alamıyor onun için çiçek açmıyor.
2- Isı: Euphorbiaceae familyasından türleri kışın mümkün olduğunca 10 derecede daha soğuk ortamda bulundurmamaya gayret etmelisiniz. Çöl kaktüsleri kışın kar altında kalsalar bile zarar görmezler.
3- Toprak ve sulama: Aynıdır.
4- Çiçekler: Kaktüs çiçekleri genelde çok alımlı olur. Euphorbia trigona’nın ve diğer akrabalarının çiçekleri güzel olsalar bile oldukça sadedirler (zaten çoğu türü çiçeği için yetiştirilmez, egzotik görünümleri için tercih edilir).
5- Çoğaltılmaları: Kaktüslerin çoğaltılması kolay ve basittir. Çoğu kaktüs cinsleri bol yavru verir, bunları kolayca ayırıp çoğaltabilirsiniz. Bazen yavrular kendiliğinden ayrılır, toprağa kök salar hayatına devam eder. Uzun bir kaktüsün gövdesini birkaç parçaya ayırıp dikseniz her biri köklenir filizlenirler. Sadece köklenene kadar sulamayı yok denecek kadar az tutmalısınız. Euphorbia Trigona’nın çoğaltılması ise daha zordur.
Euphorbia Trigona ve yakın cinsleri süs bitkilerinin çoğaltılması
Dallı budaklı olurlar. Daldırmayla veya tepe çeliği ile çoğaltılabilir ama kolay kolay tutmaz, çürür gider. Önemli detaylara ve “özellikle hijyene” titizlikle uymak gerekir çünkü bakterilere, virüslere kaktüsler kadar dayanıklı değildirler. Bunları çoğaltmada bilgisiz insanlar daha şanslı oluyor. Garip ama gerçek!
Çoğaltmada başarılı olmanın detayları
1- Çoğaltmayı yazın yapacaksınız. Soğuk günlerde uyku modunda olur. Dikseniz bile köklenmesi filizlenmesi yazın sıcak günlerinde başlayacaktır. Tabi o zamana kadar çürümezse.
2- Gecenin en serin saatlerinde keseceksiniz ki fazla süt akmasın. Sütü çok zehirlidir dikkat edin. Keserken gözlerinize süt fışkırmasın diye önlem alın yoksa çok zarar verir, göz sağlığınız elden gider. Kestiğiniz parçaya su dökün, süt akıtması hemen durur.
3- Sonra birkaç gün açıkta bekletmek “kesinlikle” şarttır (en azından 48 saat). Biraz su kaybetmeli, bu arada kesik yer kendi kendisini tedavi etmiş olmalı. Böylece yaralı yer olmayacağından dolayı diktiğiniz zaman nem karşısında mikrop kapma / çürüme olmaz.
4- Hafifçe nemli, perlitle havadarlığı arttırılmış toprak karışımına dikecekseniz. Direkt güneş almayan sıcak bir yerde tutacaksınız. Sulamayacaksınız. Toprak nemli olacak ama ıslak olmayacak. İyice kurudukça hafifçe sulayacaksınız.
5- Bir ayın sonunda köklenme ve filizlenme gerçekleşir. Tuttuğundan emin olunca uygun bir toprağa dikeceksiniz.
Toprak ihtiyacı
Yarı yarıya iyi bahçe toprağı ve ponza taşı karışımı Euphorbia türünden bitkiler için en iyi, en sağlıklı, en besinli topraktır. Bizimki normal bahçe toprağında yaşıyor. 10 yıl içinde birkaç defa toprağını değiştirdim, asla özel karışım kullanmadım, ponza taşı veya perlit bile karıştırmadım. Toprak ağır, sert, beton gibi fazla katı. Normalde iyi değil sağlıklı değil elbette ama o cüssenin ayakta durması için ayağını sağlam yere basması da şart. :) İki metreyi geçti. En son geçtiğimiz ilkbaharda toprağını değiştirdim. Çok çok zor oldu.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen konuşma dilinde yazmayın zorluk çıkarmayın.LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM
bende tutturacağım özellikle aşırı büyüdüğü için seviyorum doğuya bakan pencere önüne koysam hızlı büyürmü bide bütün salon bitkileri hakkında yazıları çoğaltırsanız çok güzel olur.
***************
Bizimki doğuya bakan pencere önünde. 10 yıl filan oluyor. Çok büyüdü. Ama güneş yetersizliğinden çiçek açmıyor. Gerçi sorun değil çünkü çiçeği için yetiştirilmiyor, dekoratifliği önemli.
Salon ve ofis bitkileri hakkında elbette devam ediyorum. Bu site sabit değil. Hemen her gün yeni bir konu eklerim. Daha yazılacak binlerce bitki var. Ömür yetmez. Ama dediğiniz gibi öncelikle insanların evlerde ofislerde yetiştirdikleri türlere ağırlık vermeli. Bunların sayısı sınırlı zaten.
merhaba benim suda ıslanılı olan trıgonom çeliğim yapraklarını tamamen döktü ama govdesi yeşil ve canlı acaba bu normalmi? birde hala çillenmedi ne zaman çillenir
***
Kışın yapraklarını dökmesi hiçbir gelişme göstermemesi normal.
ben bugün bir sitede trigona çeliğininin suda köklendirmek için beklediğini yazmıştım. bana suda köklenmeyeceğini yarası kuruduktan sonra toprağa dikmem gerektiğini yazmışlar ama bir aydır suda duruyor çürümedi. acaba çillenene kadar suda dursa birşey olurmu yoksa hemen toprağa mı alayım?
***
Suda bekletmek yanlış ama bu cinslerde suda bekletmede çürüme pek görülmüyor. Köklenmesi toprakta daha çabuk olur. Suda boşuna bekletmeyin. Gerçi köklenmesi soğukta olmaz ama yine de toprağa dikin toprak nemini kaybetmedikçe sulamayın. Ayrıca küçük bir ricam var lütfen yazılarınızda cümle sonlarına nokta işaretleri koyun.
Euphorbia Trigona bitkisini yeni aldım. Toprağı hazır toprak (gevşek olandan) değiştirmem gerekiyor mu ve kaç günde su vermem gerekiyor?
***
Madem yeni aldınız, saksı çok küçük değilse toprağı şimdi değiştirmeyin gelecek yıl değiştirin. Toprak iyice kurudukça sulayın.
Bitkinin uç kısımı kahverengi bir renk almaya başladı ve yine uç kısımları incelmeye ve yumusamaya başladı. Çok mu su veriyorum acaba?
***
Bu bitki şu an hâlâ uyku devresinde. Havalar yeterince ısınana kadar böyle şeyler normaldir. Belki hiç sulamasanız daha iyi. Bizimki her yıl kışın ortasında yapraklarını döker ve uçları kahverengileşir. Normaldir. Havalar iyice ısınınca yeniden yeşerir.
Euphorbia Trigona bitkimin toprağın hemen üstündeki gövde kısımının ortası, hemen hemen 5 cm kadar kahverengimsi bir renkte. Çiceğim pncere kenarında ve güney cephede bulunuyor. Çiçeğin yaprakları, yeni çıkanlar da dahil sararmaya başladı. Bir yerinde de dikeninin dibinden süt salgısı var. Hafta da bir su veriyorum neden sararmış olabilir acaba?
***
Bizimki her yıl kışın ortasında yapraklarını döker ilkbaharda havalar iyice ısınana kadar yapraklanmaz. Siz fazla suluyorsunuz çürüteceksiniz.
Çiceğimin üst kısımlar kahvarengi oldu ve üst kısımlarda süt yok oldu bunun sebesi suyunu az verdiğimden olabilir mi? Yaz geldi ve hala aynı.
***
Herhalde hiç sulamıyorsunuz ve hiç güneş almıyor. Yazık. Ben istanbuldayım. Benimki haziranın ortasından sonra yapraklanmaya başladı. Şimdi hızlı bir gelişim için. Bu zamanlarda bol bol sulamak lazım. Güneş ise kesinlikle şart.
Benim euphorbiam daha farklı.yaprakları tıpkı sizinki gibi ama kaktüsümsü gövde yok. Ağaç formunda bir gövdesi var. Geçen yıl Mersin’de kahvaltı yaptığım bir cafe de görüp 1 dal istemiştim. Ne olduğunu bilmiyordum. Hatta ilginç bir anım vardır, dönüşte adana havaalanında x-ray den geçerken polis memuru beni durdurup ”o ne?” demişti, ben de ”geçirelim bakalım makinadan böylece ben de ismini öğrenirim” demiştim. çok gülmüştük. Şimdi 1 m boyu geçti ama euphorbianın hangi türü olduğunu hala bilmiyorum. Yapraklar sizinkinin aynısı. teşekkür ederim.
***
Filiz Hanız, hem gövdesi yok demişsiniz hem ağaç formunda gövdesi var demişsiniz. Yani dalları ağaç dalları gibi mi? Özür dilerim tarifinizi anlamadım. Ayrıca çiçeği için yetiştirilen cinsinden mi, yazarsanız belki daha iyi yardımcı olabilirim.
Arkadaşımdan üç defa Euphorbia trigona istedim; sakınan göze çöp batarmış, talihsizlikler sonucu üçünde de olmadı, çürüdü. Şimdi bir daha istemeye yüzüm yok, ama bu çiçeği yetiştirmeyi çok istiyorum. Çevremdeki her yeri araştırdım bulamadım. Nasıl ve nereden satın alabilirim? Yardımcı olursanız çok sevinirim. Teşekkürler.
***
Ben bir iki parça dal ücretsiz gönderebilirim ama şimdi zamanı değil. Baharda havalar ısındığı zaman dikerseniz kısa sürede köklenip hemen büyümeye başlıyor. İsterseniz şimdi de gönderebilirim ama dediğim gibi, en iyisi ilkbaharda çok serin günlerin geride kaldığı zaman dikmektir.
İlgi ve alakanıza için çok teşekkür ederim. Siz nasıl uygun görürseniz. Gerçi İzmir şu anda bahar havası yaşıyor, zaten diksem bile evin içinde muhafaza edicem, evin içi de çok soğuk değil 22-25 derece arası, ama siz daha iyi bilirsiniz. Ben size bahar aylarında hatırlatmak için bir kez daha mı yazayım. Nasıl yapalım. Adres bilgilerimi size nasıl ulaştırayım. Çok heyecanlandım, çok sevindim, herşeyi bir anda sesli düşündüğüm için lütfen kusuruma bakmayın. İnanın bu kaktüs türünü o kadar istiyorum ki beni çok mutlu ettiniz. Herşey için birkez daha teşekkür ederim.
***
En yukarda iletişim linki var, oradan email adresime yazın. Ev içinde, esinti de sağlarsanız belki tutarlar kesin bir şey diyemem. Ben haziran ortasında güneşli esintili yerde güneşten ısınan yerde köklendiriyorum. İstanbulda hava ancak haziran ortasında doğru dürüst ısınabiliyor. Bu bitki sıcağı çok sever. salonda tam pencere önünde öğlene kadar bol bol güneş alabildiği halde yıllardır haziran ayının sonuna doğru yeniden yapraklanır. Sonbaharda gelişimi tamamen durur, kış ortasında yapraklarını döker. Sıcağa çok fazla ihtiyaç duyan bir bitki.
merhaba, eğer izniniz olursa bir önceki msj ı yazan gülgün hanım’a yanıt vermek istiyorum. umarım dönüp tekrar bakar.
ben euphorbia trigona çiçeğimi geçen nisanda Bayındır Çiçek Festivalinden satın almıştım. küçük naylon poşette, büyüğü en hazla 15 cm boyda, 2 kardeşti. 3 tl ye satın almıştım.. yazın 3 kardeş oldular. 30-40 cm boya yakınlar şimdi. diyeceğim şu; bayındır tire’ye çok yakın bir ilçe. oradaki birkaç serada euphorbia trigona gördüm ben. haberiniz olsun:)) saygılarımla.
Tekrar merhaba, ben kararımı verdim. İletişim link’inden size adresimi yollayacağım ve dikmeyi, yetiştirmeyi deneyeceğim. Eğer sizin de izniniz olursa Filiz hanımın ilgisine çok teşekkür ediyorum. Festival Nisan ayındaymış ben Tire’ye, Ankara dan yeni taşındım. Dolayısı ile çiçek festivalini gezme şansım henüz olmadı. Ama biran önce dikmek istiyorum, gönderilenler tutmaz ise fuarı karış karış gezip oradan da satın alacağım. Beni bilgilendirdiğiniz için her ikinize de şükranlarımı sunuyorum.
***
Tamam gönderirim. Olmazsa İzmirde havalar ısındığı zaman nisanda veya mayısta tekrar istersiniz.