Ermeni (üzüm) sümbülü – Muscari armeniacum
‘Üzüm sümbülü’ bir adı. Bu adla ilgili iki ayrı bilgi buldum. 1- Çiçek açmış haliyle sap üstünde çiçekler üzüm salkımı görüntüsünü hatırlatıyor, onun için üzüm sümbülü demişler. 2- Çiçekleri üzüm aromalıdır onun için üzüm sümbülü demişler. Ne kadar doğru, bilmiyorum.
Bir diğer adı ‘Ermeni sümbülü’dür. Anavatanı Kafkaslar, Anadolu ve Yunanistandır. Muhtemelen esas yeri Kafkaslar ve Doğu Anadolu olup insanlar başka yerlere dağıtmıştır. Ermeniler gibi bu bitki de Kafkaslar ve Doğu Anadolu’ya özgü olduğu için Ermeni sümbülü denir.
Ermeni sümbülü
Bilimsel adı Muscari armeniacum’dur. Asparagaceae familyasının Muscari cinsinin örnek türü. Bazı kaynaklarda Liliaceae familyasından olduğu iddia edilir. Oysa sümbül de Muscari de Asparagaceae familyasındandır. Benzer özellikli gördüğümüz lale, nergis vb. bitkilerle değil de yucca, dracaena vb. ağaç türü bitkilerle aynı familyadan olmaları ilginç. Ermeni sümbülünün kış soğuklarına dayanıklılığı -35°C derecedir.Soğanların dikilmesi: Soğanlarını sonbaharda ekeceksiniz. Geç kalmanın bir mahsuru yok. Ne zaman elinize geçerse hiç vakit kaybetmeden dikin. Soğanlar kışın hafif don olayları yaşanan yerlerde kendi hacminin bir misli derinliğine, orta ve ağır don olayları yaşanan yerlerde kendi hacminin iki – üç misli derinliğine gömülmelidir. Yavru soğanları da yetişkin boyuttaymış gibi düşünüp ona göre derine gömmelisiniz.
Sonbaharda havalar iyice soğuyunca yaprak uçları toprak dışına çıkar. Çiçek açması ilkbahar başında olur.
Saksıda yetiştirilmesi: Kışın ve yazın daima dışarda kalması gerektiği için eski usul toprak saksı kullanmalısınız. En sağlıklı gelişimi devamlı dışarda açık havada tutmakla mümkündür. Kış soğuklarına -35°C dereceye kadar dayanır; hiç endişelenmeyin donmaz soğuktan zarar görmez.
Toprak: Asitli veya nötr toprak istiyor (pH 7,5 üzeri alkalinli toprakları sevmez). Ayrıca fazla su tutan topraklarda kolayca çürüyebilir özellikte olduğu için toprağına 1/3 oranında ponza taşı (bulamazsanız rendelenmiş strafor) karıştırmalısınız.
Sulama: Sonbaharda soğanları dikince güzelce sulayın. Bundan itibaren, taa ilkbaharda sıcaklar bastırıp yapraklar sararmaya başlayıncaya kadar çok az sıklıkta sulayacaksınız: Toprak elinize yapışmayacak derecede ıslaklığını yitirdikçe birkaç gün daha bekleyip sonra sulayın.
Besin vermek: Amacınız çoğaltmaksa çiçek tomurcukları açmaya yakın günlerde başlayarak yapraklar sararmaya yüz tutana kadar 15 günde bir suya karıştırılan besinden uygun dozajda verin. Çiçekler solduğunda hemen kesin ki kuvvet tohum oluşturmaya gitmesin. Mümkün olduğunca çok güneş almasını sağlayın. Böylece kökteki yavrular daha iyi gelişir.
Yazın yapraksız döneminde bakımı: İlkbaharın ortasına kadar çiçekler yapraklar her şey kurur gider. Bundan sonra, yaz boyunca toprak kupkuru kaldıktan sonra az miktarda su ile sulayın. Böylece yavru körpe soğanlar zarar görmez. Ekim ayında sökün, yavru soğanlardan kendiliğinden ayrılmışlar varsa onları ayırın. Sonra yeniden dikin. Saksıda yetiştiriyorsanız toprak değiştirin ve devamlı dışarda tutmanız gerektiğini unutmayın – sadece çiçek açtığı zaman çiçekleri solana kadar evde misafir edebilirsiniz.
Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.
Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:
Sorunuzu veya Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
LÜTFEN YAZI DİLİ KURALLARINA SAYGILI OLALIM.Yoksa boşuna yazmayın sorularınız silinecektir.
Ellerinize sağlık; bu bitkiyi sitenizde gördüğüme sevindim. Geçen sene Emirganda vardı bunlardan bir alan dolusu. Çok güzel bir görüntü sergilemişler idi. Daha sonra gittiğim bir yerde boş arazide gördüm açmışlardı. Dedim alayım birkaç tane ama üzerlerinde çiçekleri olduğu için cesaret edemedim. Bu sene pazar günü yine oraya gideceğim nasipse; sökmeyi düşünüyorum oradan. Soğanlara zarar vermediğim sürece birşey olmazlar umarım.
***
Sadece soğanlarına değil, köklerine zarar vermeden sökmeye çalışın. Yanınızda uygun bir alet olmalı ki toprağı eşeleyebilesiniz. soğanlar fazlaca derinde olabilir.
Bugün bir sürü üzüm sümbülü söktüm getirdim ve diktim. Büyük kürekle etrafındaki topraklarla getirdim özellikle. Çünkü oranın toprağı da çok güzel, bir sürü de solucanım oldu. Sümbüllerle birlikte onlarda toprağa girdiler. Sizinle paylaşayım istedim.
Bu tür kesilen çiçeklerin saplarını iyice kökünden mi kesmeliyiz yoksa az biraz sap kalmalı mı?
***
Saplar kalsa daha iyi olur. Ermeni sümbülü diğer sümbüllere benzemez. Bulundukları yerde aşırı çoğalırlar. Birçok kişi bahçeye diktiğine pişman olduğunu söylüyor. Bakalım iki üç yıl sonra siz de onlar gibi pişman olacak mısınız? :) Söküp yok etmek istiyorlarmış ama mini soğanlar toprağa o kadar fazla yayılmış dağılmış oluyormuş ki tamamen temizlemek imkansızmış. Bu pişman kişiler bahçelerinde büyük düzen sağlamaya meraklı kişiler. Yoksa bence ilkbahardan ilkbahara varlıklarının hiçbir zararı yok. Yaz boyunca ortada görünmezler toprak altında uslu uslu uyurlar.
Anneannem Ermeni sümbülünü yumurta haşlarken cezvenin içine atardı. Yumurtanın kabukları mor olunca daha bir hevesle yerdim çocukken. Böyle bir kullanım da çocuklar için kahvaltıyı ilgi çekici kılmanın kesinlikle güzel bir yolu.
Geçen hafta migrostan aldığım üzüm sümbülü /muscari küçük plastik saksıda 5 kök.çiçek vermek üzere,saksıya ne zaman ekmeliyim? Pencere önü ve güneşte duruyor. Toprağı kurumadan sulamıyorum. Ne yapmalıyım?
***
Dışarda esintili ve güneşli bir yerde tutmalısınız. Birkaç hafta içinde kupkuru olacaklar. İşiniz yoksa kuru soğanlarla uğraşıp duracaksınız. Bahçeniz yoksa böyle şeyler almayın. Bahçeniz varsa uzun yıllar boyunca kalacakları daimi yerlerine hemen şimdi dikin.
Marketten üzüm sümbülü aldım evde hazır toprak alıp saksıya diktim. Sizce yetişir mi? Bir de çok derin dikmedim.
***
Bu sabah ben de Bim markette gördüm. Haftalarca karanlıkta tutmuşlar: Tüm gelişimler kof, çok sağlıksız ve renkleri sapsarı. Bunlar yaşar mı bilmem. Almadım zaten. Siz bekleyin bakalım size herhangi bir cevap veremiyorum. Bu sayfada Ermeni sümbülünün nasıl yetiştirileceğini anlatmıştım. Fazla bilgi gerektirmiyor. Baharlık bitkilerdir. Yakında yapraklar kuruyup gidecek. Soğanlar kışın tekrar yeşerecek ilkbaharda tekrar açacak. Bahçeniz varsa iyi. Yoksa baharlık soğanlı bitkilerle saksılarda uğraşmak zor.