Dua çiçeği – Maranta, Calathea, Stromanythe

Duaçiçeğigillere ait süs bitkilerinin yaprakları kuvvetli ışıkta çevreye yayılır, ışık zayıflayınca ve karanlık olunca yukarı doğru dikleşirler. Duaçiçeğigillerden şimdiye kadar halkımızın arasında yaygın cinsi yeşil, oval ve çizgili yapraklı olanıdır. Yapraklar çizgileriyle beraber açık ve koyu tonlarda kahverengimsi ve sarımsı çeşitli yeşil tonlarındadır. Bunun bilimsel adı: Maranta. Maranta’nın birkaç çeşidi vardır, birbirlerine benzerler.

Marantaceae (duaçiçeğigiller) – temel cinsleri:

1- Maranta..
2- Calathea (Galetya)..
3- Stromanythe..
Her temel cinsin kendi gurubunda birkaç türü, çeşitleri ve kültivarları vardır. Marantaceae familyasından süs bitkileri genellikle yaprak güzelliği için yetiştirilir. Bazı çeşitlerinde çiçekleri de güzeldir.

Duaçiçeğigillerden bitkilerin bakımı, istedikleri şartlar

Aşağıdaki bitkiler her tür her çeşit dua çiçekleri için ortaktır.

Güneş: Direkt güneş, yaprakları fazla ısıtıcı yakıcı olursa iyi değil. Yapraklar yanar bozulur. Ya çok aydınlık yerde tutacaksınız ya da filtrelenmiş güneş alacak. Koyu gölgede ise hiç gösterişli olmaz. En iyisi güneşin ısıtıcılığını büyük ölçüde azaltan filtreleyici örtülerin ardından güneş ışınlarını almasıdır. Böylece yaprak renkleri daha güzel gelişir.

Fazlaca hava nemliliği ister. Bu konuda çok hassas. Sıcak günlerde en az %70 oranında hava nemliliği olması gerekiyor. Saksının altında genişçe bir tepsi içinde çakıl taşlarının yarısına kadar su bulundurmak iyi bir hava nemlendirme oluşturur. Saksı suya değmemeli. Bununla da yetinmeyip sıcak saatlerde yapraklarına su fısfıslamalısınız. Haftada bir iki defa ıslak bezle silin temizleyin veya duşun altında iyice yıkayın (su hafif ılık olmalı).

26°C derece sıcağa kadar %50 – %70 arası oranlarda hava nemi yeterlidir. Daha fazla sıcakta daha fazla hava nemliliği gerekiyor yoksa yapraklar çok kötü etkilenir bozulur. Yardım konusu: » Havayı nemlendirme yolları

Yaprakları ıslatmak: 22 dereceden sıcak saatlerde öğleden sonra yapraklarına su fısfıslayın. Ama ortam esintisizse su damlacıklarının yapraklarda beklemesi zararlı olur buna dikkat edin. Sisleme gibi fısfıslamalarda yapraklar su zerrecikleriyle örtülse bu daha iyi. Kuruması çabuk olur. Daha sıcak günlerde sabahları ve akşamları da su püskürtülmeli. Serin günlerde ve saatlerde gerekmez, hava nemliliği yeter.

Havalandırma: Havası fazla nemli olmayan yerlerde rüzgar yaprakları kurutabilir. Evde – ofiste bitkilerin sağlığı için elbette ortamda hava sirkülasyonu çok iyi olmalı kuvvetli olmalı ama eğer hava nemliliği yetersizse dua çiçeği esintinin şiddetlisinden zarar görür yapraklarda kurumalar bozulmalar olur. Hava nemliliğine çok hassas olan dua çiçeğinin yaprakları kuru havada kıvrılır, nemsizlik devam ederse uçlar kenarlar kurumaya başlar.

Sıcaklık: 17 – 27°C dereceler arasında daha iyi gelişir. Aşırı sıcaklarda bir de ortam havası yeterince nemli değilse çabucak bozulur, hayatını kaybedebilir. Aşırı sıcak zamanlarda hem ortam havası daha yüksek nemli tutulmalı hem yapraklarına birkaç saat ara ile su püskürtülmelidir. 15°C dereceden daha serin, 26°C dereceden daha sıcak zamanlarda hava cereyanından titizlikle korunmalıdır. 10 derece ve daha serin havalarda yaprak uçlarında kurumalar, yeni gelişmekte olan filizlerde tam hayat kaybı görülebilir. Kışın  bulunduğu oda çok serinse birkaç saat ara ile geniş yayvan bir kap içinde bitkinin yakınına sıcak su koyun odanın nemlenmesini ve soğuğun biraz olsun kırılmasını sağlar.

Saksı değişimi: Ya yılda bir yapılır ya da kökler saksıda yumak oluşturmuşsa az farklı bir boy büyük saksıya aktarılır, böylece yılda iki veya üç kez saksı değiştirilebir, böylesi daha gür gelişim sağlar. Saksı eski tip suyu kolay emen basit toprak saksı olmalı. Her tür dua çiçeği için en iyisidir çünkü bu tip saksılar çevresinde daima nemli hava oluşturur.

Toprak: Hafif asitli, notr ve hafif alkalinli topraklardan organik besleyiciliği yüksek olanları sever. Perlitli topraklar dua çiçeğine zarar verir, alacağınız süs bitkisi topraklarında dikkatli olun. İki ayrı tavsiye:

1) Suyu haftalarca tutan kompost veya torf‘lu karışımlar iyi değildir. Organik besinleri zengin olan toprağı sever. En iyisi iyi bahçe toprağına yaprak çürüntüsü, eski sığır gübresi ve ponza taşı karışımıdır. Çok daha sağlıklı olur, hızlı büyür. Karışımda perlit kullanılmamalı. Toprağın havadarlığını ve süzekliğini arttırmak için ponza taşı şarttır.

2) Genelde çok nemli toprak istediği için ama sulu ortamda kökler kolayca çürüyebileceği için toprağın yapısı suyu çok iyi süzdürebilir ve çok iyi havadar olmak zorundadır. Hindistan cevizi lifli özel süs bitkisi toprağına 1/4 oranında ponza taşı ve braz da eski sığır gübresi karıştırmalısınız.

Aşağıdaki sulama şeklinden de anlaşılacağı üzere, toprağında kalker taşı (limestone) parçacıkları bulunması gerekiyor yoksa kalsiyum eksikliği bitkiye zarar verir (bahçe toprağı kullanmışsanız pek gerekmeyebilir).

Sulama: Su birkaç gün dinlendirilmiş, kloru uçmuş, tortusu dibe çökmüş olmalı. Aksi takdirde yaprak güzelliği bozulur, yapraklarda büyük sağlıksızlıklar yaralar lekeler oluşur. Yazın veya sıcak mekanlarda toprak ıslaklığını yitirince, nemini pek kaybetmeden tekrar sulayın. Serin zamanlarda toprağın üst yüzeyi biraz kuruduğu zaman sulayın. Hangisi olursa olsun, her sulama şöyle yapılacak: Gereğinden fazla su kullanacaksınız, alt deliklerden bol bol su akıp gidecek, toprak ve kökler güzelce yıkanmış olacak. Böyle sulama dua çiçeği için önemlidir yoksa toprakta biriken tuzlar bazler vesaire şeyler yaprakların güzelliğini bozar. Ayrıca suyun ısısı oda sıcaklığından daha serin olmamalı.

Aşırı sulamada kolayca çürüyebilir. Dua çiçeği fazla sulanmayı değil, fazlasıyla yüksek hava nemliliğini sever.

Besin: Her yeni gurup yaprakların gelişimi tamamlanmasına doğru azot (N) oranı hafif yüksek sıvı besinden tarif edilenden daha az dozda vermelisiniz.

Budama: Çiçek açan kısımlarında yapılır. Çiçek solduktan sonra o sürgün toprak seviyesinde dipten kesilmelidir. Fakat her dua çiçeği türünde gerekmeyebilir, yanlış olabilir. Yetiştirdiğiniz türü iyi bilin ona göre bakılını öğrenin.

Çoğaltılması: Kökten çoğalmış sürgünlerin sayısı arttıktan sonra onların ayrılmasıyla çoğaltılır. Guruplar halinde ayırmak tavsiye ediliyor. Tek bir sürgünün tutması zor olabilir. Ayırdığınız sürgünleri dikince ilk 15 gün boyunca daha fazla hava nemliliği sağlayın, yapraklarına çok daha fazla sıklıkta su fısfıslayın. En iyi çoğaltma zamanı ilkbaharda serin günlerin yerini daha sıcak günlerin aldığı zamandır (İstanbul mayıs sonuna doğru).

Dua çiçeğine zararı olan sorunlar: Aşırı sulamak, klorlu su, 10°C dereceden daha serin hava, ortam havasının kuruluğu, toprakta perlit kullanımı, yanlış (veya gereksiz yere kullanılan) bitki besinleri, uzun süre sırılsıklam ıslak kalan kompostlu torflu karışımlar ve içinde hava gözenekleri olmayan sıkı / ağır topraklar zarar verir. Bütün bunlardan kaçınılırsa ve saksının dibindeki delikler hava alacak şekilde saksı bir iki santim yüksekte olursa hemen hemen hiçbir sorun yaşanmaz.

Resimlere tıklarsanız daha büyük görebilirsiniz.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.