Çöl gülü adenyum

Adenium obesum ‘çöl gülü’ kodeks yapılı gövdesi ve çok güzel çiçekleriyle bambaşka güzelliği olan bir çöl bitkisidir. Kodeks gövde ancak tohumdan yetiştirilenlerde olur deniyor ama yanlıştır. Çelikle üretilen adenyumlar 3 – 4 yıl sonra gayet güzel bir kodeks oluşturmuş olur. Özsuyu çok zehirlidir, çocuklara ve hayvanlara dokundurulmamalıdır.

Değeri, fiyatı: 10 cm kadar küçük (gösterişli bir kodeks gövdeye sahip ve çiçekli) bir çöl gülü ortalama 20 TL civarında satılır. İki metre kadar büyüyebiliyorlar. Büyüdükçe de çok sayıda dal budak salarlar. Ademyumunuz büyüdükçe değeri kat kat artar. Yaşlı ademyumların değerine paha biçilmez. Bonsaicilikte kullanılma özelliği de var. Kodeks gövdenin ve köklerin zamanla tuhaf şekil alması, biraz özel tekniklerle o şekilleri yönlendirmek mümkün.

Adenium Obesum çöl gülü
Familya: Apocynaceae
Cins: Adenium
Tür: Adenium obesum
Kışa dayanıklılık: -1 °C
Güneş ihtiyacı: Direkt güneş tam gün.
Toprak: Nötr, hafif alkalinli (pH 6.6 ila 7.8)Çöl gülü bakımında dikkat edilecek hususlar: Suyu ve soğuğu sevmez. 10 derece altında yaprakları çiçekleri bozulur dökülür. Ev ortamını sevmez (çok havadar, esintili, güneşli evlerde pencere önünde olabilir, yerini severse kışın da çiçek açar). Sıfır ve altındaki soğuklara uzun süreli dayanamaz tamamen donar ölür.

Toprak: Aşağıdaki tarifim çöl gülüne gereken en sağlıklı toprak karışımıdır.

3 ölçü ponza taşı + 3 ölçü perlit + 3 ölçü humuslu bahçe toprağı + 2 ölçü kırmızı killi toprak.

‘Topraksız karışım’ denen diğer özel topraklar kök ortamına sağlıklı ortam sağlasa da zamanla besin yetersizliğine ve savunma mekanizmasının çökmesine sebep olurlar. Besin verme bir çözüm değildir, zira adenyumun gerçek topraktan alabileceği, ticari besinlerde bulunması mümkün olmayan birçok maddelere ihtiyacı var. Doğada hiçbir ademyum topraksız ortamda veya sırf kumda yaşamıyor bunu bilelim.

Saksı değiştirmede püf noktaları: Suyu emen eski usul basit toprak saksı kullansanız daha iyi. Saksı büyüklüğünü daima köklerinin zar zor sığabileceği kadar tutun. Her yıl az farkla bir büyük boy saksıya aktarın toprak tazeleyin. Çöl gülü saksı / toprak değişimi her yıl ilkbahar başında yapılmalı. Kodeks gövdenin veya çok kalın köklerin toprak altındaki gelişiminin fazlalığına göre, yeni saksıya dikerken o kısmın bir iki santim kadarlık kısmının toprak dışında kalmasını sağlayın. Her yıl böyle devam edin.

Besin: Sadece hızlı büyüme zamanlarında suya karıştırılan sıvı besinden uygun aralıklarla verin. Fazla vermeyin, gereğinden biraz az tutun.

Işık: Aşırı sıcak memleketlerde hafif filtrelenmiş güneş, diğer memleketlerde direkt güneş, günde en az 5 saat. Ayrıca çiçeklendiği zaman güneşi filtrelemek iyi olur.

Sulama: Çöl gülü adenyumun suya pek ihtiyacı yok. Gece ısısı 18 derecenin altına düşmediği, gündüz de 26 derecenin altına düşmediği zamanlarda toprak tamamen kuruduğu gün saksının altından bol bol su akıp gideceği bollukta sulayacaksınız. Diğer zamanlarda ise yine toprak kupkuru olduğu zaman birkaç gün daha bekledikten sonra; su saksının en altına ulaşamayacak kadar az olmalı.

Bit problemleri: Örümcek bitler ve pamuklu bitler ademyumlara en fazla dadanan zararlılardır. Örümcek bitleri çıplak gözle kolay kolay göremezsiniz bu yüzden daha fazla tehlikelidir. Pamuklu bitler kolayca görülür. Her ikisi için aynı çözümü kullanın: Henüz hiçbir zararlı yokken haftada bir iki defa yaprak altlarını ve dalları ıslak bezle silin. Sıcak günlerde en az haftada bir defa kuvvetli su püskürterek yıkayın (bunu yaparken toprağı ıslatmayın). Yıkamadan sonra yapraklarda su damlacıkları kalmamalı.

Gıdasızlık: Yanlış, kof, topraksız karışımlar toprak diye kullanılmışsa adenyumların hayatları büyük tehlikededir. Her an her türlü sorunlar ortaya çıkabilir. Çünkü hem bitki temel gıdalardan mahrumdur, hayatına sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi mümkün değildir, hem de bağışıklık sistemi tamamen iflas etmiştir hiçbir bakteriye virüse en küçük bir direnci kalmamıştır. Yukarda tarif ettiğim toprak karışımı en iyisidir. Aksi takdirde içinde şu temel maddeler ve daha birçok elementler, mineraller içeren besinden vermeniz kesinlikle şarttır: N, P, K, Mg, Ca, B, Cu,Zn, Fe..

Budama: Adenium çöl gülünün sağlığı için budama şekli çok önemlidir. Dallarını biraz uzunca bırakarak ve birbirinden uzak olacak şekilde yetiştirmenizi tavsiye ederim. Resimlerde gördüklerinize aldanmayın: sık – kısa dallı ademyumların parazitlerden ve hastalıklardan korunması çok zordur. Kış sonunda istediğiniz şekilde budayabilirsiniz. Nasıl bir şekil vermek istiyorsanız ona göre budarsınız. Yaz boyunca da ufak tefek budamalar yapılabilir. Özsuyu fena halde zehirlidir dikkat etmelisiniz.

Çoğaltılması: Ticari açıdan en akıllıcası, tohumla üretip yaşlı adenyumlardan aşılamaktır. Böylece çok kısa boylu oldukları halde çiçeklenirler. Hem de çok sayıda ve daha sıklıkla çiçek açarlar. İkinci avantajlı metod çelikle çoğaltmaktır.

Çelikle üretim: İlkbahar sonuna doğru bir dalını kesip alın. Keseceğiniz dalı ana gövdeye birleştiği yerden değil, 5 cm yukarsından kesin çünkü kesik yerde çürüme bozulma olabiliyor, o bozulma ana gövdeye sirayet etmemeli. Çeliği iki gün açıkta bekletin kesik yer iyice kurusun. Sonra yukardaki gibi toprak karışımına dikin sulayın. Açık havada güneşli bir yerde tutun. Toprak yarı yarıya nem kaybedince üstüne naylon geçirin içersi yüzde yüz nemli hava olunca köklenmesi daha garantidir. her gün sabah erken saatlerde veya geceleri bir iki saat açıp havalandırın. Toprak iyice kurumadıkça sulamayın. Kuruduğu zaman ise az niktarda su ile sulayın. 3 – 8 hafta içinde yeterince köklenmiş olur. Çelikle üretilen ademyumların gelişmesinde çiçeklenmesinde sorun yoktur ama kodeks gövde sahibi olmaları birkaç yıl sürer.

Tohumla Adenium obesum çöl gülü çolatılması: Tohumlar yarım santim kadar derine gömülür. Toprak olarak, örneğin hindistan cevizi lifleri, temiz bahçe toprağı ve perlit eşit ölçülerde karıştırılabilir. Direkt güneş alan yerde tutulacaklar. Çimlenme olduktan sonra sulama yavaş yavaş azaltılır. Biraz daha geliştikten sonra toprak iyice kurumadıkça sulanmaz. Yaprak sayısı 6′yı geçince yukarda tarif ettiğim gibi toprak karışımına başka saksılara alınmalılar. Çiçek açma olgunluğuna 6 ay sonra ulaşırlar. Ama çiçekleri hem uzun dallarda olur hem küçük ve az sayıda çiçek açar, üstelik daha az sıklıkta. İri, dolgun kodeks üstünde kısacık dallarda kaliteli ve devamlı çiçek açması, yaşlı çöl güllerinden alınan parçaları aşılamakla mümkün oluyor. Hobi olarak yetiştirenlere gerekmez çünkü nasılsa iki – üç yıl içinde daha iyi olacaktır. Amacı ticaret olan kişilerin aşı yapması gerekir.

Aşı ile çoğaltma: Tohumdan üretilen çöl gülü adenyumlar yeterince büyüyüp (9 aylık, 12 aylık gibi) iyi bir kodekse sahip olunca güzel çiçekli yaşlı hibrit ya da kültivar türlerden adenyum dallarıyla aşılanır. Aşılanan dallara şeffaf naylon poşetçikler geçirilip bağlanır. Eğer amacınız daha gösterişli, daha fazla çiçekli çöl gülleri üretmekse, yavruların en az 6 dal geliştirmiş olmalarını beklemelisiniz. Dalların her birini aşılayacaksınız. Bunlar tek dallılardan çok daha yüksek fiyata kolayca satılır.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.