Bonsai (minyatür canlı ağaç sanatı) nasıl yapıyorlar?

Bu yazımda bonsai sanatını öğretmeye çalışmıyorum. Bonsai nasıl yapılır diye merak edip soranlar olduğu için çok kısa bilgi vermek zorunda kaldım. Amaç hiç bilmeyenlere kısaca, üstünkörün bilgi vermek. Ben de zaten o kadar biliyorum.

Önce, hiç bilmiyenlere “bonsai nedir” kısa bir açıklama:
Gerçek ağaçların yine gerçek ve canlı ama minyatürlerini yetiştirme sanatı. Büyük ağaçların doğadaki muhteşem güzelliklerini kendi doğallığında verebilmek önemlidir. İnsan elinden çıkmış bir eser gibi görünmemeli. Eğer bonsai ağaç yetiştirmek istiyorsanız bizzat ehlinden öğrenmeye çalışın. Bir bonsai sanatçısı bulmak da pek mümkün değil ya, o ayrı mesele. Ayrıca doğayı yakınen bilmek, doğanın güzelliklerini ruh ile hissederek gözlemleyen gözlere sahip olmak gerek. Ordan burdan okumakla bonsai değil ancak eciş bücüş cüce / minyatür ağaçlar yetiştirebilirsiniz.

Gereken olmazsa olmaz şartlar:
Havadar ortam, uygun hava nemliliği, uygun aydınlatma, uygun toprak, uygun sulama.. Yani bonsai sanatı her şeyiyle çok zor bir iş. Üstelik her ağacın gereksinimleri farklıdır. Ağaçlar hakkında ve bonsai hakkında bir hayli bilgi ve tecrübe gerekiyor. Şunu da bilelim: Piyasada bonsai diye satılan her minyatürleştirilmiş ağaç bonsai sanatının inceliklerini taşımıyor. Yaşatmaktan başka önemli bir şart da gereken sanatsallığı yerine getirebilmektir. Hele piyasada ucuza satılan çoğu şeyler bonsai bile değil, bazı succulent tür bitkilerdir. Gerçek bonsailer minyatür ağaç görünümlü bitkiler değildir. Gerçek bonsai sanatı, dev ağaçların gerçek minyatürleştirilmiş hallerinin bütün doğallığıyla oluşturulabilmesidir – bu bağlamda, o doğallık, o vahşilik, o kusursuz etkileyicilik verilebiliyorsa büyük ağaç türünden olmayan bitkilerde de bonsai sanatı geçerli olabilir (açelya, begonvil ve bazı succulent bitkilerde bile).

1- Uzun yoldan bonsai:
Tohumdan yetiştirmeyle veya çelikle çoğaltmayla yeni bir fidan oluşturulur, büyürken üzerinde birçok çalışmalar yapılır.

2- Bir iki yıl gibi çok kısa sürede bonsai ağaç oluşturmak için:
Olgun bir ağacın dallarından başlanır: Büyük ağaç üzerindeki bir iki karışlık hali ile tek başına minyatür bir ağaç görünümlü olan dallanmış budaklanmış bir yan dal seçilir. Bazı ağaçlarda zirve kısım seçilir. Havai daldırma ile o kısım ağaç üzerinde köklendirilir, sonra kesilerek alınır ve özel bonsai toprağına dikilir.

Burada en büyük sorun, o dalı ağaçta iken köklendirebilmektir. Avrupa’da, Amerika’da çok işe yarayan özel köklendirme hormonları, köklendirme tozları var. Bizde yok. Onlardan elde etmelisiniz. Hangi ağaçta hangi tür / marka köklendirme hormonu gerekiyor bir de bunu öğrenmelisiniz.

Yalnız, sadece köklendirmekle de iş bitmiyor. Bonsailer için özel toprak gerekiyor. İşte bu başka bir zorluk. Her ağaç başka karışım istiyor. Kum, humus vesaire karışımları. Bunu da bir şekilde öğrenmeniz şart. Bazen küçük taneler halindeki fırınlanmış kil ile hazırlanan karışımlar kullanılır.

Bütün mesele bundan sonra başlıyor. Bonsainizin yeni yapraklar çıkarmasını bekleyeceksiniz. O yaprakların bile minyatür olması gerekiyor. Bunu da becerebilirseniz işte o zaman bu sanatı “biraz olsun” kaptınız demektir. Artık zaman zaman gerekenleri yapacaksınız ağaç her şeyiyle vahşi doğadaki dev ağaçların görünümünü alsın diye.. Bir de bekleyeceksiniz sizde o sanatçı ruh, o özel göz oluşabilsin. Bonsai sanatında işin esas püf noktası burada.

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.