Bonsai (minyatür canlı ağaç sanatı) nasıl yapıyorlar?

Bonsai, gerçek ağaçların yine gerçek ve canlı ama minyatürlerini yetiştirme sanatıdır. Büyük ağaçların doğadaki muhteşem güzelliklerini kendi doğallığında verebilmek önemlidir. İnsan elinden çıkmış bir eser gibi görünmemeli. Eğer bonsai ağaç yetiştirmek istiyorsanız bizzat ehlinden öğrenmeye çalışın.

Bu yazımda bonsai sanatını öğretmeye çalışmıyorum. Bonsai nasıl yapılır diye merak edip soranlar olduğu için çok kısa bilgi vermek zorunda kaldım. Amaç hiç bilmeyenlere kısaca, üstünkörün bilgi vermek. Ben de zaten o kadar biliyorum.

Önce, hiç bilmiyenlere “bonsai nedir” kısa bir açıklama:
Gerçek ağaçların yine gerçek ve canlı ama minyatürlerini yetiştirme sanatı. Büyük ağaçların doğadaki muhteşem güzelliklerini kendi doğallığında verebilmek önemlidir. İnsan elinden çıkmış bir eser gibi görünmemeli. Eğer bonsai ağaç yetiştirmek istiyorsanız bizzat ehlinden öğrenmeye çalışın. Bir bonsai sanatçısı bulmak da pek mümkün değil ya, o ayrı mesele. Ayrıca doğayı yakınen bilmek, doğanın güzelliklerini ruh ile hissederek gözlemleyen gözlere sahip olmak gerek. Ordan burdan okumakla bonsai değil ancak eciş bücüş cüce / minyatür ağaçlar yetiştirebilirsiniz.

Gereken olmazsa olmaz şartlar:
Havadar ortam, uygun hava nemliliği, uygun aydınlatma, uygun toprak, uygun sulama.. Yani bonsai sanatı her şeyiyle çok zor bir iş. Üstelik her ağacın gereksinimleri farklıdır. Ağaçlar hakkında ve bonsai hakkında bir hayli bilgi ve tecrübe gerekiyor. Şunu da bilelim: Piyasada bonsai diye satılan her minyatürleştirilmiş ağaç bonsai sanatının inceliklerini taşımıyor. Yaşatmaktan başka önemli bir şart da gereken sanatsallığı yerine getirebilmektir. Hele piyasada ucuza satılan çoğu şeyler bonsai bile değil, bazı succulent tür bitkilerdir. Gerçek bonsailer minyatür ağaç görünümlü bitkiler değildir. Gerçek bonsai sanatı, dev ağaçların gerçek minyatürleştirilmiş hallerinin bütün doğallığıyla oluşturulabilmesidir – bu bağlamda, o doğallık, o vahşilik, o kusursuz etkileyicilik verilebiliyorsa büyük ağaç türünden olmayan bitkilerde de bonsai sanatı geçerli olabilir (açelya, begonvil ve bazı succulent bitkilerde bile).

1- Uzun yoldan bonsai:
Tohumdan yetiştirmeyle veya çelikle çoğaltmayla yeni bir fidan oluşturulur, büyürken üzerinde birçok çalışmalar yapılır.

2- Bir iki yıl gibi çok kısa sürede bonsai ağaç oluşturmak için:
Olgun bir ağacın dallarından başlanır: Büyük ağaç üzerindeki bir iki karışlık hali ile tek başına minyatür bir ağaç görünümlü olan dallanmış budaklanmış bir yan dal seçilir. Bazı ağaçlarda zirve kısım seçilir. Havai daldırma ile o kısım ağaç üzerinde köklendirilir, sonra kesilerek alınır ve özel bonsai toprağına dikilir.

Burada en büyük sorun, o dalı ağaçta iken köklendirebilmektir. Avrupa’da, Amerika’da çok işe yarayan özel köklendirme hormonları, köklendirme tozları var. Bizde yok. Onlardan elde etmelisiniz. Hangi ağaçta hangi tür / marka köklendirme hormonu gerekiyor bir de bunu öğrenmelisiniz.

Yalnız, sadece köklendirmekle de iş bitmiyor. Bonsailer için özel toprak gerekiyor. İşte bu başka bir zorluk. Her ağaç başka karışım istiyor. Kum, humus vesaire karışımları. Bunu da bir şekilde öğrenmeniz şart. Bazen küçük taneler halindeki fırınlanmış kil ile hazırlanan karışımlar kullanılır.

Bütün mesele bundan sonra başlıyor. Bonsainizin yeni yapraklar çıkarmasını bekleyeceksiniz. O yaprakların bile minyatür olması gerekiyor. Bunu da becerebilirseniz işte o zaman bu sanatı “biraz olsun” kaptınız demektir. Artık zaman zaman gerekenleri yapacaksınız ağaç her şeyiyle vahşi doğadaki dev ağaçların görünümünü alsın diye.. Bir de bekleyeceksiniz sizde o sanatçı ruh, o özel göz oluşabilsin. Bonsai sanatında işin esas püf noktası burada.

Kategori: Püf Noktaları Tarih: 18 Aralık 2010

Etiketler: | | | |

'Bonsai (minyatür canlı ağaç sanatı) nasıl yapıyorlar?' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Yalçın A.Yazıcıoğlu dedi ki:

    bonzainin kelime manası nedir?
    ********
    Cevap: Japoncada bonsai, yayvan çanak veya tepsi (bon) ve bitki (sai) kelimelerinden oluşan birleşik bir kelimedir.

  2. Dün bir bonzai aldım. Bakımını nasıl yapacağım?
    ***
    Nilüfer Hanım, ne olduğunu bilmediğiniz bitkileri almamanızı, alacaksanız haklarında satıcılardan değil bilgili kişilerden iyi bilgi edinmenizi tavsiye ederim. Bonzai diyorsunuz fakat bonzai diye satılan çok farklı türlerde bitkiler var. Her biri farklı şartlar ister. Sadece sulama ve besin değil, ışık derecesi, hava ve nem ihtiyacı gibi. Yoksa bonzai veya herhangi bir süs bitkisi alıp yaşatabilmek tamamen şansa tesadüflere kalmış bir şey.

  3. Hüseyin Zümrüt dedi ki:

    Merhaba! Ben bu gün İKEA(izmir) den süs bitkileri dikkatimi çekti. 1 adet D.Marginata 1 adet. Pachira Aquatica aldım. Ve orada ki görevli bu bonzai dedi oda ilgimi çekti ve ondan da bir tane aldım. yani size almış olduğum yani bana bonsai dedikleri çiçeğin resmini göndersem ve sizde beni doğru bakıma yönlendirmiş olsanız nasıl olur?
    ***
    Bonsailer hakkında bilgim yok. Sadece bakımının çok zor olduğunu söyleyebilirim. Bazen bonsai olmayan ama görünüşü benzeyen bitkileri de bonsai diye satıyorlar. Onlar hakkında da henüz bilgi edinmedim.

  4. Taner, İstanbul dedi ki:

    Merhaba bir den fazla çiçek yetiştirmekteyim. Son zamanlarda bonsai gerçekden ilgimi çekmeye başladı. bu işi gerçekden ustaca başlayamasam da güzel bir başlangıç yapmak istiyorum ve bu konuda fikir ve bilgilerinizi paylaşırsanız eğer çok sevinirim.
    ***
    Hem kolay basit bir iş değil hem bonsai aslında bitkilere hiç durmadan usanmadan çok fazla eziyet etme sanatıdır. Krasula cinslerinden (Crassulaceae familyasından) birçok tür kendiliğinden bonsai görünümlü olur. Eğer benim fikrim önemliyse ben onları yetiştirmenizi tavsiye ederim. En başta yeşim ağacı bu konuda çok elverişlidir.

  5. Nur, Adana dedi ki:

    Bonsai yetiştirmek istiyorum. Ağaçlar bitkiler benim için gerçekten bir tutku. Birkaç tür tohumu buldum. Ne derece güvenlidir ne yapmam gerekir bilemedim. Bonsaileri nereden temin edebilirim? İnternette satılan tohumlara itimat edilebilir mi?
    ***
    Bunlar belirli bir bitki türü değil ki tohumu olsun! Siz bonsai meselesini çok yanlış anlamışsınız. Bonsai hakkında önce çok şeyler okuyun. Sadece görüntülerine bakmayın. İnternetten de bir şey almayın. Her taraf dolandırıcı sahtekar dolu. Bonsai diye bir bitki yoktur, dolayısıyla tohumu da olmaz.

  6. Çağrı, İstanbul dedi ki:

    Benim ginseng bonzai ağacım var. Nasıl bakabilirim? 23cm daha. Çok tatlı nasıl bakabilirim budama işlemini nasıl yapabilirim? Düzanli nasıl sularım?
    ***
    Bana sorarsanız aynen benjamin gibi bakımını yapın. Nisandan itibaren açık havada tutun. Güneş ve rüzgarda kolayca serpilir güçlenir. Bonsai bir sanattır. Hazır alınıp yetiştirilecek bir bitki değildir. Sizin aldığınız bitki ise sadece amatör bonsaicilerin el becerisi geliştirecekleri bir bitkidir. Veya şu sayfaya bakın: http://www.bitkivecicek.com/ficus-ginseng-kolay-bonsai-agaci

  7. Eskişehir, Emre dedi ki:

    Acaba çam ağacından ya da çam cinsinden bonzai olur mu ya da yapılabilir mi?
    ***
    Her çeşit ağaçtan yapıyorlar da biz yapamayız çok zor. Bu iş hobi işi değil. Başlıbaşına bir meslek ve sanat. Üstelik büyük sabır işi. Kolay bitkilerden yapanların sanatla ilgisi yok sadece para için abuk sabık şeyler yapıyorlar. Onlara bonsai bile denmez. Bonsai sanatına hakaret olur.

  8. Tuba, Konya dedi ki:

    Bonsai büyütülmesi hakkında bilgileri detaylı öğrenmek istiyorum. Nereden öğrenebilirim. Ayrıca bu öğrenme ve bonsainin büyümesi ne kadar zaman alır?
    ***
    Zor iş. Ben de bilmiyorum ve ilgi alanımda değil. Bitkilerle ilgili çok daha güzel uğraşılar var. Bonsaiciliği doğru bulmuyorum. Onun yerine yeşim ağacı, kalanchoe gibi bitkiler kendiliğinden bonsai görünümlü olabiliyor o türleri yetiştirin derim.

  9. Teslime, Mersin dedi ki:

    Sedir ağacı bonsaisi bulabilirmiyim ki?
    ***
    Türkiyede hiç sanmıyorum.

  10. Özge, İstanbul dedi ki:

    merhabalar. Ben de Leptospermum ve japon ayvası denen türleri görüp bonsaiye merak saldım. internetten tohum alıp geçtiğimiz baharda tohumları ektim. Ümidi kesmişken tohumdan 2 Leptospermum 1 tanecik de japon ayvası çimlendi çıktı. Leptospermum 10cm kadar var. Şu an yaprakları da oldukça uzun ve gür. Japon ayvası henüz 4-5cm kadar ama kökü sürekli dışarı çıkıyor. Azıcık toprakla örtüyorum. Bir kaç gün sonra tekrar uzamış- çıkmış oluyor ( yana doğru uzuyor). Çok fazla tohum ektiğim için (uzun çiçek saksılarına ekmiştim) kocaman saksıda 2-3 tane fide olunca endişeleniyorum. Toprağıyla birlikte dikkatlice alıp daha uygun bir saksıya yerleştirsem bu fidelerime zarar verir miyim? Yarı gölge balkondalar. Sabah ayazları başladı. İçeriye almalı mıyım? Soğuk dokunur mu? bir sürü vesvesem var.
    https://imageshack.com/i/exZCqe6aj
    japon ayvası : https://imageshack.com/i/exLqcJaAj
    https://imageshack.com/i/exVCUwyIj
    ***
    Bu iki tür hakkında şimdilik herhangi bir bilgim yok. Çok detaylı ve derince araştırmalar yapmam lazım (ilerde inşallah). Tohumları ilkbaharda ekmişsiniz ve yaz sonunda çimlenmişler. Peki o bitkilerin o tohumlardan oluştuğundan emin misiniz? Benim bitkilerimin diplerinden de nasıl gelmişse gelmiş, birtakım bitki tohumları çimlenmiş. Sizinkilere benziyor ama bunlar yabani otlar. Yani siz sizinkilerin yabani ot olmadıklarından emin misiniz? Eminseniz sorun yok. Sabah ayazları diyorsunuz. İstanbulda kasımdan önce olmaz. Bu serinler önemsiz serinlikler. Bitkilere hiç zararı yok. Ancak, kışın eve almanız gerekiyorsa eylül sonu gelmeden içeri almanız gerekir. Yoksa serin havaya adapte olmaya başlarlar ve mevsim serinleri iyice kendini gösterdiğinde içeri alırsanız sıcak ve havasız ortama girince ölümcül şok yaşarlar. Bu riske düşmemek için, yaz sıcaklarının sonuna doğru eve almak lazım. Böylece ani serin-sıcak şoku yaşamazlar. Bitkilerinizin blunduğunuz yer hakkında kışa dayanıklılıklarını öğrenin. Buna göre ya şimdi derhal içeri alın ya da bırakın devamlı dışarda dursunlar.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)