Böğürtlen (Rubus) ve Ahududu (Rubus idaeus)

Uzun ömürlü dikenli çalı şeklinde gelişirler. Birçok türü içine alan bitkilere böğürtlen diyoruz. 375’ten fazla iyi tanınan türe sahip olarak genel cins adı Rubus’tur. Ahududu da böğürtlen türlerinden biridir (Rubus idaeus).

Böğürtlen Rosaceae (Gülgiller) familyasından bir cins bitkiler topluluğudur. Uzun ömürlü dikenli çalı şeklinde gelişirler. Birçok türü içine alan bitkilere böğürtlen diyoruz. 375’ten fazla iyi tanınan türe sahip olarak genel anlamda bilimsel cins adı Rubus’tur. Ahududu da böğürtlen türlerinden biridir (Rubus idaeus).

İngilizce isimleri: Böğürtlen (Blackberry).. Ahududu (Red Raspberry)..

İstanbulda çok yerde kendiliğinden yetişen böğürtlenler görüyorum. Buranın ikliminde susuzluğa dayanıklı olup hiçbir bakım istemeden gür yetişerek yaşarlar. Aslında tüm kuzey yarımküresinde dünyanın her yerinde doğal olarak bulunur.

Ticari önemi: Meyveleri değerlidir. Yüksek besleyici, şifalı olduğu kadar lezzeti ve farklı aromasıyla da çok beğenilir. Böğürtlen meyvelerinden tatlılar, reçeller, likör, şurup, meyve suyu, şekerleme vs. yapılır. Türkiyede böğürtlen gelişmiş batılı ülkelerde olduğu kadar tutulmuyor nedense.

Böğürtlenlerin dalları iki yıllıktır. Birinci yıl tek başına dik duramayıp başka bitkilere veya kendi diğer dallarına yaslanarak uzanan dallar ikinci yıl çiçek açıp meyve verir. Sonra kurur giderler. Kökten daima yeni sürgün dallar çıkar.

Böğürtlen

Böğürtlen yaprakları ve meyveleri

Böğürtlen (ve ahududu) budanması: Bu yıl çiçek açmış meyve vermiş dalları kışın ilk don olaylarından sonra veya don olmazsa şubat ayı içinde dipten kesmelisiniz. Budanması böyle yapılır. Ayrıca yeni sürgünlerden cılızlar ve fazla bir arada gelişenler arasında seyrekleştirme budaması yapılmalıdır. Buna pek budama denemez. Sürgün azaltılması demek daha doğru.

Bakımı: Yaz sonuna kadar iyi sulamalısınız. Yaz sonundan sonra sulamayı tamamen bırakın. Ticari amaçla yetiştiricilik yapacaksanız başka kaynaklardan gübreleme vesaire bilgiler bulabilirsiniz. Hobi olarak yetiştirilenlerin gübreye ihtiyacı olmaz. Güneş ve su yeterlidir. Böğürtlenler fakir topraklarda bile kuvvetli yetişebiliyor. Güneşe çok ihtiyaç duyarlar.

İstilacılığına önlem: Havası nemli memleketlerde sulak arazilerde bulunan ya da sık sulanarak iyi bakılan böğürtlenler, ahududular toprak altından sürgünler uzatarak her yere yayılırlar. Buna dikkat etmelisiniz. Böğürtlenlerinizin yanısıra 20cm kadar derinlikte boydan boya bir hendek oluşturup toprak altı sürgünlerin her yere dağılmasını önleyebilirsiniz.

Kış soğuklarına dayanıklılıkları: Böğürtlenlerin türüne göre kışa dayanıklılıkları -17°C ile -40°C arasında değişir. Ahududunun kışa dayanıklılığı ise -40°C dereceye kadardır.

Son yıllarda ABD’de yeni bir hibrit böğürtlen türetilmiş: Yeni kök sürgünler ilk yıl çiçek açıyor meyve veriyor. Sonraki yılı beklemiyor. Ayrıca Amerikalılar böğürtlenin birçok hibritlerini ve kültivarlarını geliştirmiştir. Aromasıyla, büyüklüğüyle, rengiyle her birinin meyve kalitesi farklıdır. Herkesin damak zevkine göre bir böğürtlen türü vardır. En yaygın yetiştirileni: Marionberry hibritidir. Bu yüksek kaliteli meyveler veren hibrit böğürtlen, Chehalem blackberry ve Olallieberry hibrit böğürtlenlerinden türetilmiş.

Kategori: Bahçe Balkon Tarih: 24 Nisan 2012

Etiketler: | | |

'Böğürtlen (Rubus) ve Ahududu (Rubus idaeus)' hakkında sorular, açıklamalar

  1. İsmail Tezyürek, Çorlu dedi ki:

    Burayı incelerken böğürtlenle ilgili yaptığım yanlış daha doğrusu bilmemekten kaynaklı budamama olayı çıktı karşıma. Bahçemdeki meyve ağaçlarını budadım. Bordo bulamacı ile ilaçladım iki kez Kasım ayında ve Mart ayında Ama böğürtlenleri budamadım. Yeni çıkanların çoğu çiçekli. Eskiler çiçeksiz. Şu anda onları seyrekleştime adına dipten kesmemde bir mahsur olur mu karar veremedim. Çünkü kurumadılar yeşil bir şekilde duruyolar.
    ***
    Onları şimdi kesmek pek bir şey fark ettirmez. Kışa bırakırsanız onların yaprakları kökleri beslemeye devam eder. Kışın kesersiniz. Gelecek yıl daha gür gelişim olur diye düşünüyorum.

  2. Uğur, Bursa dedi ki:

    Saksıda balkonda olur mu?
    ***
    geniş büyük saksıda olur elbette ama fazlaca dikenli dallar her yöne düzensizce uzar durur. Tavsiye edilmez. Çok rahatsız eder.

  3. Caglayan Ugur, Bukres dedi ki:

    Balkonda bogurtlen yetistiriyorum. orta buyuk bir saksida bayagi uzadilar. Bu sene diktim ilkbahar civari. simdi bayagi uzadilar ve yapraklari kurumaya basladi. sanirim yaz bittiginden dolayi. Bundan sonraki safhalarda neler yapmaliyim? nasil bir budama onerirsiniz? gubre vermeli miyim?
    ***
    Normalde bu bir bahçe, açık arazi bitkisidir. Mesela bahçelerde yaz sonundan itibaren sulamamak lazım. Ama saksıda fazlaca susuz kalıp ölebilir. Bahçede gübre istemez ama saksıda sadece sınırlı bir alanda olduğu için kökler istediği gibi besin arayamaz bulamaz. Siz bu sayfada verdiğim bilgilere göre ortalama bir yol izleyin. Benim de burada yazdıklarımdan başka bilgim yok zaten. İlkbahardan itibaren güllere uygun bitki besini bulup verebilirsiniz iyi olur sanıyorum.

  4. Nuri, Mudanya-Bursa dedi ki:

    Mayısta 30 cm olarak ektiğim ahududu 2.5 metre oldu. meyva veya çiçek vermedi. İlk 1 metresinin yaprakları sararıp döküldü. Oralardan tekrar patlayacak gibi. Meyva vermeye 2. yılda başlar mı acaba? Güneş görüyor. 20 litrelik plastik saksıda ve hergün sulanıyor. 2 kezde bitki besini ve hayvan gübresi kullandım.
    ***
    Şimdi sulamayı büyük ölçüde azaltmalısınız. Artık bitki besini filan vermeyin. Dallar ikinci yıl çiçek ve meyve verir.

  5. Efsun, Çanakkale dedi ki:

    Bahçemde iri taneli dikensiz böğürtlenim var. geçen yıl bakımsızdı hiç meyve vermedi kuruyup gitti yaz sonunda. fakat bu yıl duvar boyunca uzayıp çiçek ve meyve verdi. aynı anda kararmadıkları için çok az toplayabildim. bugün baktım meyveleri sanki sıcak suda haşlanmış gibi daha olmadan yumuşamaya başlamış. bu yumuşama çoğunlukla alacalı görünümlülerde olmuş. olma evresine geçenlerde. sebebi ne olabilir acaba? 20-25 salkım var. ben bu salkımlarım olduğu filizlerimi budamalıyım? ve ne kadar kesmeliyim?
    ***
    Normaldir sanıyorum. Meyvelerin durumları hakkında pek fazla bilgim yok henüz. Budama konusu yukarda. Lütfen oradan okuyun.

  6. Esma, Aydın dedi ki:

    Böğürtlen dalından dikilir mi?
    ***
    Aslında kökten ayırmayla çoğaltılır. Dalından köklendirmek için ilkbaharda, yaz başında veya yaz sonunda genç dallarından deneyebilirsiniz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)