Bol yapraklı zarif ve sık dallarından ötürü benjamin ağacı ev salonlarında ve ofislerde, güzel bir dekoratif unsur kabul edilir. Oysa bu bir canlıdır, nasıl yaşayacağına siz karar veremezsiniz. Aslında kapalı yerlerde pek sorun çıkarmaz ama yine de keyfinize göre bir süs olarak istediğiniz yere koyarsanız bir süre sonra ölebilme ihtimali yüksektir. Bu bitkiye “Benjamin Kavçuğu” diyenler de var.
Salonlarda bürolarda benjamin yetiştirilmesi ve bakımında düşülen hatalar:
Uyum sağlayacağı yerde değil, mekânın dekoruna göre uygun görülen yerde bulundurmak.
Gereğinden fazla sulamak. / Yazın susuz bırakmak. / Gerekmediği halde gıda takviyesi yapmak. / İhtiyacı olan nemi sağlamamak. / Hava cereyanına maruz bırakmak. / Kışın kalorifer ve soba yakınında bulundurmak. / Yaz veya kış klima önünde bulundurmak. / Kışın fazla soğuktan korumamak.
Benjamin nasıl ortam ister: Bol aydınlık, hava cereyanı olmayan ama havadar olan, az güneşli bir yerde bulundurulması en idealidir. Bulunduğu yere hiç güneş gelmese bile benjamin sağlıklı büyümeye devam eder. Işık açısından olmazsa olmaz şartı, bol aydınlık bir yerde yaşayabilmesidir. Bol aydınlık flüoresan ışıklandırma ile değil, normal gün ışığı ile olmalıdır. Saatlerce güneş alması ise iyi değildir. En fazla iki saat kadar sabah veya akşam güneşi daha iyidir. Bol aydınlık ortam varsa hiç güneş almaması sorun teşkil etmiyor. Aydınlığın yeterli olmasının ölçüsü: Eğer “gün ışığı” gelen mekânda cisimlerin belli belirsiz değil, kaydadeğer belirgin gölgeleri varsa o aydınlık yeterlidir, böylece güneş ışınları olmasa da olur.
Benjamini ilk aldığınızda, yeni yeri burada anlattığım uygun şartlarda olduğu halde ilk günlerde neredeyse bütün yapraklarını döküyorsa sebebi: Yetiştirildiği mekânda dengeli gece gündüz ısı ayarlamasına ve düzenli nemlendirmeye alışkın olmasıdır. Yeni ortamına zamanla alışacak ve yeniden yeşerecektir korkacak bir şey yok.
Toprak ihtiyacı: Suyu iyi süzdüren iyi ve kaliteli bir bahçe toprağı yeterlidir. Abartılı karışımlara ihtiyacı yoktur. Fazla killi, kireçli, çör çöplü toprak olmasın; bu tür topraklardan koruyun yeter. Altıda iki ponza taşı + altıda bir perlit + altıda üç iyi bahçe toprağı karışımı besin takviyesini bile gerektirmez. Ponza taşı ve perlit besin sağlamıyor, sadece toprağı havadar kılıyor, köklenmeyi arttırıyor. Unutmayın, bitkilerin iyi gelişimleri köklerinin bolca artmasına bağlıdır yoksa topraktan yeterince besin alamazlar. İyi bahçe toprağı ise birçok özel karışım hazır topraklardan daha kalitelidir, besinleri hem kalıcı hem zengin çeşittedir.
Sulamasında nelere dikkat edilmeli? Ara sıra tamamen susuz kalması, aşırı sulanmasından daha az tehlikelidir. Yani susuz bırakmaktan değil, aşırı sulamaktan, çamur gibi toprakta bulundurmaktan korkun. Yazın şu kadar sulayın kışın şu kadar sulayın tavsiyelerine kulak asmayın. Bunun yerine yeni yapraklar çıkarma ve hiçbir gelişme göstermeme dönemlerine göre sulama uygulayın: Gelişim gösterirken toprak “yüzeyi” yarıya yakın nemini kaybettiği zaman sulayın; dinlenme zamanlarında yani “hiçbir yeni yaprak açmıyorsa” toprak yüzeyi neredeyse tamamen kuruyuncaya kadar sulamayın. Bu arada toprak kuruduğu zaman vakit kaybetmeden sulamalısınız buna dikkat edin. Hazır karışım topraklar aşırı su tutuyor ve söylenenlerin aksine kökleri havasız bırakıyor. Köklerin su emdii yerde su azalırken, kökler su alamaz hale gelirken toprağın diğer yerleri ıslak görünmeye devam ediyor ve biz de kurumadı diye sulamıyoruz. Sulasak bir türlü sulamasak bir türlü… Bahçe toprağından şaşmayın derim, en sağlıklısı bu. Hem çabuk kurur hem kurudukça kökler hava alır. Yukardaki karışım tavsiyemi dikkate almalısınız. Buna sığır gübresi de ekleyebilirsiniz, iyi olur.
Özellikle yazın, yapraklarına her günsu püskürtün. Banyoya götürüp duşun altında yapraklarını yıkayın tozlarını giderin. Yoksa dünyanın her yerinde benjaminin en büyük düşmanı mikroskobik örümcekler yaprakları mahvederler.
Başlıca zararlıları: Minicik beyaz bitki bitleri ve çok küçük yapılı bir örümcek çeşidi benjamini çok sever. Bunların ortaya çıkması ve zararı yaz sıcaklarıyla braber başlıyor. Yaprakları alttan kemirerek beslenirler. Ayrıca mini örümcekler yapraklarda örümcek ağı gibi ipek benzeri tüller yaparlar. Sık yıkamayla bitleri ve ipeksi dokuları giderebilirsiniz ama aşırı çoklukta iseler esas çözüm bu zararlı parazitler için gerekli ilacı bulup bitkiyi kurtarmakla olur. Yoksa yaprakları alt tarafından içten içe kemiren bu parazitler bütün yaprakların bozulup dökülmesine sebep olur. O zaman benjamin yeniden filizlenmeye yeni yapraklar çıkarmaya gayret eder. Sonra aynı sorun yine tekrarlanır. Örümcek bitlerden sadece bitkiyi düzenli yıkamakla kolayca kurtulabilirsiniz. Banyoya götürüp duş ile yıkayacaksınız, yaprakların altına da su sıkmanız lazım.
Başka bir zararlısı bizim benjaminde görmediğim ama bizim balkonda sadece karanfile dadanan gözle görülmeyen bir parazit: Dallarda mercimek kadar kahverengi kabartılar oluşturuyor ve dalları, yaprakları yapış yapış ediyor. Bunun çözümü için şu önerilmiş: Anti bakteriyel olmayan bulaşık deterjanından, bir litre suya 20 damla ekleyip karıştırın. Bununla bütün dalları spreyleyin. Zararlılar yok oluncaya kadar haftada iki defa tekrarlayın. Sanıyorum bu tavsiye beyaz bitlerde ve mini örümceklerde de işe yarar.
Beslenmesi: Toprağını değiştirdiğiniz ilk yıl bir şey vermeyin. Sonraki yıllarda, özellikle kökler aşırı çoğalmışsa toprak değişimi yapmazsanız uygun sıvı gıdaları tarif edildiğinden biraz az dozda “ve sadece bitki gelişim gösterirken” kullanın. Büyüme gösterdiği zamanlarda (genelde nisan – eylül arası) 20 günde bir gıda takviyesi yeterlidir.
Budanması: Benjamin iç mekânlarda yaz kış büyüme gösterebiliyor. Bundan dolayı, yeni yapraklar çıkardıktan sonra, yaprakların gelişimi bitip yeniden filizlenmediği ve kısmi yaprak dökmesi yaptığı dinlenme günlerini kollayın o zaman budamasını yapın. Eğer aşırı dallanma budaklanma varsa ve sıkı bir yumak top gibi dallar iç içe geçmişse iç dallardan sadece birkaçını kesmekle hafif seyreltme yapın. Gerçi genelde budanma gerektirmez.
Toprak / saksı değiştirme: Yapraklarını bazen kısmen veya tamamen döker. O zaman yeni toprak takviyesiyle saksısını değiştirebilirsiniz. Aslında her zaman yapılabilir. İlkbaharda yanlış toprak kullanmıştım birkaç yaprak açtıktan sonra gelişimi durdu. Yaz başında tekrar toprak değiştirdim: Kökleri topraktan tamamen temizleyerek bol perlitli toprağa diktim. iki hafta içinde filizlendi.
Üretilmesi: Suda köklendirmeyle veya “» Havai Daldırma” daha işe yarar bir çoğaltma şeklidir, bu yöntemle büyük dallı budaklı bir yan dalını ayırabilirsiniz.
Merhaba,benimde benjamin bitkisinden var,onu cok seviyorum,bir yildir bakiyorum, cok kucuktu.bir yilda inanilmaz buyudu fakat toprak degisimi ve bakimlarini yaptigim halde son bir ayda yapraklarini asagidan yukariya dogru dokmeye basladi,cok uzuluyorum onlar benim yasam kaynaklarimdan,ne yapabilirim.Tesekkurler.
* * *
Cevap:
Sağlıklı büyümekte olan bitkilerde toprak değişimi yapmak çok gereksiz ve zararlı olabilecek bir şey. Saksısı küçük geldiyse olabilir, gerekebilir. Sizin yeni toprak anlaşılan yaramamış. İyi bahçe toprağı bile bu bitkiye birçok toprak çeşidinden daha sağlıklıdır.
Benim Benjaminim küçük ve 1 senede çok yavaş büyüme gösterdi. Boyunun upuzun olmasını istiyorum. Prospektüste belirtildiği gibi yeşil yapraklı bitkiler için vitamin kullanıyorum. Küçük küçük yapraklar çıkmaya başladı, sanırım vitaminin etkisi ama diğer bitkilere göre yine de yavaş büyüyor. Hızlı büyümesini nasıl sağlayabilirim?
*****
Cevap:
Bizimki de yavaş büyüyor. Önemli olan sağlıklı olmasıdır. Yaprakları yeşil ve canlı ise, üst dallarında kuruma olmuyorsa işler yolunda demektir. Acele etmeyin.
merhaba ben aslında benjamin yetirtirmekte çok kolay mesela ben yetiştieiyorum uç dallarından kesip perlit te köklendiriyorum daha sonra torfla saksılara alıyorum ama nedense istedigim gibi olmuyorlar mesela ben çok yogun dalları olsun istiyorum olmuyor vitamin olarak nutrlaif veriyorum dogrumu acaba sizin önerdiginiz vitamin varmı?
**************
Torf uygun değil. İyi bahçe toprağını deneyin daha iyi gelişim gösterecektir. Besine vitamine gerek kalmaz.
merhaba toprağını elimle havalandırırken bir sürü böceklerle karşılaştım bir sürü ayakları olan uzun antenleri olan birböcek hangi ilacı kullanmam gerekiyor toprağını değiştirmemmi gerekiyor?
********
Cevap:
Eğer gelişmesine zararı yoksa, bitki normal gelişimine devam ediyorsa, bu böcekler bitkinin kökleriyle değil topraktaki maddelerle ilgileniyorlar demektir.
Torak kurtları böcek larvaları ve larvalara benzeyen kurtlar olarak ikiye ayrılır. Böcek larvaları toprakta başkalaşım geçirerek dışarı çıkar, uçar gider. Diğerleri toprakta kalıcıdır. Küçük saksılarda fazlası bitkiye zarar verir. Köklerini yemeseler bile köklerin toprakla bağlantılı hassas mekanizmalarının toprakla ilişkilerine engel olurlar, bu da bitkiyi gıdasız bırakır, gerilemesine hatta ölmesine sebep olabilir. Dediğim gibi bitkinizin gelişimine dikkat edin, gerekirse çiçeçilerden ya da zirai ilaç satıcılarından gerekli ilacı öğrenin alın kullanın.
bunu hiçbir zaman unutmayın hızlı büyüyen bitkiler hızlı ölürler.
merhaba bizim benjaminin yaprakları eğildi sararıp dökülmeye başladı ama yakından bakınca küçük yaprak filizcikleri vardı fakat biz korkup, toprağı çok ıslak acaba fazlamı suladık diye toprağını değiştirdik acaba benjaminimiz kendi gelirmi?
*******************
Cevap:
Benjaminler bazen bütün yapraklarını dökebilir normaldir. Siz toprak ıslak diye toprak değiştirmişsiniz. Yapmanız gereken şey toprağı yüzeyden hafifçe kabartıp toprağın daha çabuk kurumasını sağlamaktı. Neyse, olan olmuş ama böyle bir şey yaptınız diye benjamin zarar görmez korkmayın. Bu arada, torf filan değil, iyi bahçe toprağı tavsiye ederim. Ponza taşı ve perlit de eklerseniz hem havadar olur hem fazla su tutmaz çabuk kurur. O zaman yaz boyunca her gün korkmadan sulayabilirsiniz. Bu sayede kökler çoğalır, bitki hızlı ve gür büyür.
bencamini çoğaltmak çok kolay belki işinize yarar şubat mart aylarında budama yapınca dallarını sudolu bir pet şişenin içine koyun kök kısımlarında pamuk şeklinde bişiler olusuyor sonra ister hemen saksıya dikin ister biraz daha bekledikten sonra nisanın sonuna doğru saksıya dikin benjamin tutup çoğalacaktır.
3 ay once oldukca gelismis bir benjamin sahibi oldum. yerini cok sevdi, gun asiri yapraklari spreyliyorum yeni yapraklar verdi. hersey yolundayken beyaz pamukcuklar olustu, aldigim cicekciyle gorustum ve ilac hazirladilar. onu yapraklarina puskurtmeye basladim ancak yapraklar sararlamaya basladi. 1 lt. kadar kullandim ki, ilaclamayi durdurmami soyledi cicekci.. ne yapmam gerektigini bilemiyorum hizla sararmaya devam ediyor. Ne onerirsiniz?
****************
Nasıl oluyor da bir litre ilaç harcıyabiliyorsunuz? Anlamadım. Çiçekçi mi öyle söyledi? Ben bir litreyi birkaç yıl kullanabilirim. :) Bence ilacı aşırı kullandınız.
Herneyse, şimdi zarar görmüş yapraklarını dökecek sonra yeni yapraklar çıkaracak. Üzülmeyin benjamin çok dayanıklı bir ağaçtır kolay kolay ölmez.
Belki de ilaçtan değil fazla suladığınız için yaprakları sararmıştır. Toprağın üst yüzeyi farkedilir derecede nem kaybedince bir çubukla iyice eşeleyin hava alsın, bir gün böyle dursun. Ertesi gün normal bir şekilde sulayın. Her zaman böyle yapın.
evet cicekcinin talimatlarina uyarak uyguladim. 2 litrelik hazirladi ilaci.. yari yariya sulandirmami ve yapraklara puskurtmemi soyledi. (bu arada benjaminim oldukca buyuk, 2m. uzunlukta – orgulu govdeli) pamukcukar kurudu zaten temizledim, yenileri de olusmadi cok sukur.
bir yandan sararirken bir yandan da onlarca yeni yaprak filizleri var uzerinde.
evim cok iyi isik aliyor, cicekci getirdiginde yerinin de uygun oldugunu soyledi. zaten en az 2-2.5 aydir keyfi yerindeydi. belki de sicaklarin bi anda gelmesiyle duzeni bozuldu. cok sulamaktan degil belki de ihtiyaci olan suyu tam veremedigimi dusunuyorum.
son bir sorum su sirada sivi besin onerir misiniz? acikcasi simdiye kadar hic vermedim.
ilginiz ve verdiginiz bilgiler icin cok tesekkurler..
*******************
Bol ışık değil de “eğer önceki yerinde güneşe alışık değilse” şimdi fazla güneş aldığı için o “zayıf” yapraklar dayanamayıp kurumuş olabilir. Ama şimdi yerini çok sevmiş, yerini değiştirmeyin buraya bu şartlara alışır evinize uyum sağlamış olur.
Gıda kullanmaya gelince: Şimdilik bekleyin. Yeni çıkan yaprakları gelişimini tamamladıktan sonra kısa sürede sararıyorsa veya yapraklar normalden çok küçükse o zaman uygun besin bulup sulama suyuna katarak ayda bir veya üç haftada bir verin. Yeni filizlenmeler olmadığı zamanlarda gıda takviyesi yapmayın.
benjaminim bitlendi. hangi ilacı kullanmalıyım isim verebilirmisiniz?
******************
Hiç ilaç kullanmadığım için isim veremiyorum. Bizimki bitlendiği zaman yapraklarını sık sık yıkamakla kurtarıyorum. Bizimkine mini örümcekler dadanıyor. Sizde de aynı sorun varsa:
Bunlar çok fazla zararlı ama yapraklardan temizlenmesi çok basit: Sadece düzenli aralıklarla banyoya götürüp duş ahizesi ile yapraklarının altına üstüne tazyikli su fışkırtacaksınız. bu yıkamada toprağa fazla su gitmesin hem düşen parazitler toprağa gitmesin diye saksıda naylon streç ile önlem alın. Ben her zaman böyle yapıyorum sonuç yüzde yüz olumlu. Sonbahar serinlerine kadar haftada en az bir defa banyo yaptırın.
Sorun bembeyaz kanatlı mini bitler ise durum çok vahim. Sayıları fazla ise hemen ilaç araştırın bulun kullanın. Az ise ve yapraklarda bozulmalar dökülmeler olmamışsa sık sık yıkamak zamanla etkili olabilir.
Ayrıca şu yazıma bakabilirsiniz:
http://www.bitkivecicek.com/mini-orumcek-ve-mini-beyaz-kelebek-benzeri-yaprak-bitleri
17 yıllık benjaminim var. Son bir kaç aydır yeni yapraklar çıktıkça büyümeden dökülüyor.Lütfen acilen cevap yazarsanız… Teşekkürler
*****************************
Benimkinde de oldu, düşen yaprağın mini örümcekler kurbanı olmasından şüphelendim. Baktım bir şey görünmüyor. Büyüteçle bakınca görebildim: O mini minnacık yaprakta çok sayıda mini örümceklerden vardı! Sebebi, bir ay kadar benjamini yıkamayı ihmal etmemdi. Şimdiye kadar kurtardım çok şükür.
Ama bazen normaldir. Uzun bir dinlenmeden sonra yeni çıkan yapraklardan ilkleri dökülebilir, bu kauçukta da görülebiliyor.
Benjamin hassas bir bitki. Aşağıda listelediklerimi dikkate alarak gerekenleri yapmalısınız:
1- Hiç güneşsizlik iyi olmadığı gibi fazla güneş de zararlı. Sabah güneşini “pencere tülü engeli ile filtrelenecek şekilde” almalı. Veya akşam güneşini yine aynı şekilde…
2- Fazla sulama çok zararlıdır. Sulaması toprağın 3 cm derinlikte yüzeyi tamamen kuruyunca, tabi eşeleyerek kontrol edeceksiniz, o zaman toprağı kabartın havalandırın sonra sulayın. Daha büyük bir saksıda bulunuyorsa toprağın dibi hâlâ fazlaca ıslak olabilir bu tehlikeye dikkat edin, sulamadan önce iyi kontrol yapmalısınız.
Fakat bununla beraber, “kökleri” nemi çok az toprakta uzun müddet kalırsa Benjamin yapraklarını sarartma ve dökme eğilimi gösterir.
3- Yaz boyunca on beş günde veya ayda bir suya karıştırılan besinden verin.
4- Gündüz süresinin etkisi büyüktür. Eğer ışık geçirmez kalın perdelerle pencereleri akşam örtüyor ve sabahları bir hayli geç açıyorsanız bunun Benjamin üzerinde birçok olumsuz etkisi olacaktır.
Eviniz dar bir sokakta ve alt katlarda ise, bir de pencerenizde yaz güneşliği kullanıyorsanız Benjamin istediği aydınlıktan mahrum kalır bu da kötü bir faktördür. Beyaz ince kumaştan olan güneşlikler bilhassa antoryumlar ve orkideleri için direkt güneşi çok sağlıklı halde filtreler bunlara faydalı hale getirir ama dediğim gibi evinizin alt katta olması hem bunlar için hem Benjamin ve kauçuk için kötü bir faktördür. Yani belki en fazla bir saat gelen güneş için güneşlik kullanmak iyi değildir.
5- Azot veya potasyum eksikliği olabilir, toprak birkaç yıldır değişmediyse bu kesindir. Bitki besini kullanın.
6- Yer değişikliği yapmışsanız benjaminler yer değişikliğine çok hassastır, yeni yerine alışması onbeş günü veya bir ayı alabilir.
7- Arada sırada yapraklarına bolca su sıkarak yıkamalısınız. Banyoya götürüp duşta yıkayabilirsiniz. Fakat taşırken dallarının bir yerlere takılmamasına dolayısıyla köklerinin toprakla olan bağlantılarının sarsılmamasına dikkat edin. Böyle şeylerde bir ay kadar küsebiliyor. Yeni yaprakların dökülmesinde bir sebep de budur.
8- Aşırı sıcaklarda ve 20 derece altı serinlerde hava cereyanı yeni yapraklara zarar verir, dökülmelerine sebep olur. yaşadığınız yerde geceleri ısı fazlaca düşüyorsa bu durumda özellikle geceleri hava cereyanından kesinlikle koruyun.
benjaminimin toprağında 1 solucan çok sayıda kırkayak vardı. toprağını değiştirdim. düzelmesini umuyordum ama daha da kötü oldu. neredeyse yaprak kalmadı. sadece üst taraflarda var. alt yaparakları tamamen döküldü. yapraklar kuruyup kahverengi oluyor. yeni yaprakalr çıkmaya çalışıyor ama pek sağılıklı değil. bir iki tane bit gördüm beyaz. onlarıda silerek temizledim. haftada bir suluyorum. aydınlık direkt güneş ışığı almayan bir yerde. yapraklarını ıslak bezle siliyorum spreyde sıkıyorum. ölmesini istemiyorum ne yapmalıyım ? diğer benjamin de bitlenmişti şimdi durumu iyi. yan yana koymadım hastalık geçer diye ama yine de hastalandı.
**************************
Bir solucan için toprak değiştirmeniz iyi olmamış. Hiç zamanı değil ama üç hafta içinde yeşermeye başlar üzülmeyin, bu arada bitkiyi yapraklarından ettiniz yazık oldu.
Bir daha yerini değiştirmeyin fazla sulamayın yazımdaki tavsiyelere uyun.
Solucan olursa saksıyı içi su dolu bir kovaya daldırıp bekleyin solucanlar yukarı hareket eder toprak dışına çıkar o zaman ayıklarsınız. Ayrıca toprakta küçük böcekler varsa zararı olmaz faydası olur. zararlı mantarları bakterileri yerler. Öften püften sebetlerle toprak değiştirmeyin hiç iyi değil.
benim benlamin bitkim küçük dallar halinde kurumaya başladı. pek fazla zamanım olmadığı için düzensiz su verdim. 3-2 hafta önce başladı bukuruma şimdi çiçeğin % 60 ı kurudu.çiçeğimin tekrar iyileşmesi için ne yapmam gerekiyor lütfen yardımcı olun…
*********************
Sebep susuzluk ise, sularsınız zamanla düzelir. Eğer kökler çürüdüyse hayatta kalan sağlam dallarından bir ikisini kesin suda bekletin köklendiği zaman dikin.
benim benjaminin önce yapış yapış oldu sonra bütün yaprklarını döktü çiçekçi bir karışım verdi ama hiç iyi gelmedi son birkaç yaprağı bile yapış yapış her gün elimle siliyorum yeniden yaprak çıkarmasın için ne yapmalıyım?
*******************
Yeniden yaprak çıkarması için yapacağınız bir şey yok. Sadece bekleyeceksiniz. Çiçekçinin karışımları işe yaramamışsa sebebi ya ilacın işe yaramamasıdır ya da sizin yanlış kullanmanızdır. Yaprakları yapış yapış yapan parazitler dallarda barınır. Dalların ilaçlanması gerek.
Şu yazımda tarifini verdiğim ev yapımı ilaç daha etkili olabilir:
http://www.bitkivecicek.com/yaprak-bitlerine-karsi-ev-yapimi-ilac