Aspidistra elatior

Aspidistraya eskiden ‘salon yaprağı’ derlerdi. Şimdi çoktan modası geçti. Hiçbir yerde kolay kolay bulamazsınız.

Modası geçmiş bitkilerdendir. Hiçbir yerde kolay kolay bulamazsınız.
Familya: Asparagaceae… Cins: Aspidistra.. Burada bahsettiğim klasik tür: Aspidistra elatior..
Eskiden ‘salon yaprağı’ derlermiş (bizim eski kitaplarda yazdığına göre).. ama ben çocukluğumda sadece bahçelerde gördüğümü hatırlıyorum.

İngiltere’de Victoria Devri’nde oldukça gözde bir süs bitkisiymiş (1800’lü yılların ikinci yarısında). İngilizcede aspidistraya ‘Cast iron plant’ denir. Sebep aspidistranın her kötü koşula çok dayanıklı olmasından dolayı. Cast iron dökme demir anlamına gelir fakat bu bitkiye denmesi sebebi açısından, Türkçemizdeki ‘çelik gibi’ deyimindeki sağlam ve dayanıklı manasını ifade eder.

Aspidistranın başlıca özellikleri: Yaprak güzelliği için yetiştirilir. Dallanmayan bitkilerdendir. Toprak altındaki rizomlarından uzun saplı yapraklar çıkarır. Koyu gölgede ve sulak yerde saplar uzun, güneşli yerlerde kısa olur. Toprağı, suyu iyi ise yapraklar iri olup boyları 1 metreye yaklaşabilir. Gerçi biraz zor. 40 – 75 cm civarlarında kalırlar genelde.

Çiçek açması: Çiçekleri köklerden uzanan çok kısa saplar ucunda olup hemen toprak yüzeyinde belirir – aynen nilüfer çiçeklerinin su yüzeyinde olmaları gibi. Gazoz kapağı kadar, mor gibi kahverengiye yakın tatlı bir renk. Çiçeklerde polenleşme sümüklüböceklerin, bahçe salyangozlarının yardımıyla olur. Yıllardır yetiştiriyorum çiçek açmadı diyorsanız: Mutlaka açmıştır siz görmemişsinizdir. Çiçekler en fazla iki gün dayanır. Toprak yüzeyinde olduğundan dolayı göremeyebilirsiniz. Ayrıca koyu gölgede çiçek açmayabilir.

Aspidistra elatior

Aspidistra elatior

Kışa dayanıklılık: -15°C derece civarında.

Güneş ihtiyacı: Öğle civarı güneşini hiç sevmez. Yapraklar bozulur. Yarı gölgeli, hafif gölgeli ve koyu gölgeli bahçelere uygun bitkilerdendir.

Yaprak bakımı: Üstündeki tozları ıslak bezle silip temizleyin. Yaprak parlatıcı kullanmayın zarar verir. Çok iyi baktığınız halde gelişimi yavaşlamışsa 3 yılda bir defa kış sonunda tüm yaprakları dipten kesin. Daha yüksek kaliteli yapraklar çıkaracaktır.

Toprak: Asitli olacak. Çok ağır asitli topraklarda bile olur deniyor. Toprağın pH derecesi nötr altında herhangi bir asitlilik derecesi uygundur (aslında pH 5.5 ve daha aşağısı tavsiye ediliyor). Değilse dibine demli çay, kahve, sirke filan aşırıya kaçmadan dökebilirsiniz.

Saksıda yetiştirecekseniz şöyle bir toprak tavsiye ederim: Poşetlerde satılan süs bitkisi toprağını (bulabilirseniz yüksek asitli olsun) genişçe bir leğende ıslaklığı azalana kadar bekletin. Sonra eleyerek ince tozunu giderin. Bulabilirseniz ponza taşı karıştırın. Saksıda en iyisi böyle toprakta yetiştirmektir.

Saksı değiştirme: Her yıl veya en azından üç yılda bir defa saksı ve toprak değiştirmelisiniz.

Sulama: İlkbahardan yaz sonuna kadar toprak yarıya yakın kurudukça sulayın. Diğer zamanlarda toprak daha fazla kurudukça sulayın. Eğer suda çeşitli tuzlar varsa yaprak uçları kuruyabilir. Özel içme suyu tavsiye edenler çok.
Susuzluğa çok iyi dayanır. Haftalarca, iki üç ay tamamen susuzluğa dayanabilir.

Besin vermek: Saksılarda yetiştiriyorsanız, fazla gevşek toprak istediğinden dolayı besin vermek gerekiyor. Nisan sonundan haziran sonuna kadar düşük dozajlarda 20 – 30 günde bir defa verin. Sonra ağustos sonunda bir defa verin. Yıllık besin verme böyle devam edilmeli.

Çoğaltılması: İlkbahar başında kökten ayırma ile çoğaltılır.

* * *

Aspidistra ben çocukken Rum komşularımızın bahçelerinde vardı. Son birkaç yılda aspidistraya merak sardım ama hiçbir yerde yok. Eski ahşap Rum evleri yıkılırken aspidistralar da o evlerin bahçeleriyle birlikte yok olmuş gitmiş. Yerlerinde kocaman apartmanlar var şimdi.

Geçenlerde Sema Hanım çiçeklerinin fotoğraflarını göndermişti. Baktım aralarında aspidistra da var (yukarda gördüğünüz fotoğraf).. Hemen mail yazdım istedim. Kargo ile üç kök gönderdi. Çok teşekkür ederim. Mükemmelen sökmüş.. kökler çok sağlıklıydı. Yapraklar çok uzun olduğu için yaprakları ikiye katlamış paket yapmış. Ben paketten çıkarıp yaprakları düzeltince sanki hiç katlanmamış gibi dümdüz oldular! Böyle bir şey görmedim. İngilizler boşuna cast iron plant dememiş..

Kategori: Salon Ofis Dekor Tarih: 15 Mayıs 2012

Etiketler: | |

'Aspidistra elatior' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Sema Ercan, İstanbul dedi ki:

    Rica ediyorum güle güle büyütün inşallah, başarabilmiş isem ne mutlu bana.
    ***
    Çok iyi paket yapmışsınız. Yeni filizler kökler her şey çok sağlıklıydı. İki büyük yaprak katlıydı düzeltince hiç katlanmamış gibi oldu. Sapasağlam dimdik oldular. Buna şaşırdım. Çok teşekkür ederim. Salonda iyi esinti alan köşeye koydum. Tutmaması için bir sebep yok. İnşallah tutacaktır. Yaza doğru yeni yaprakların çıkması lazım.

  2. Nur G, İzmir dedi ki:

    Aspidistra sadece bana değil, çiçek delisi tüm gönüllere fenomen olmuş bir bitki. Bunu şimdi daha iyi anlıyorum. Aspidistra’nın bir de starlight olarak tanımlayabileceğimiz beyaz şeritleri olan bir türü mevcut. Ben bulamadım. Ama umudum var. En azından bu yazımı okuyup, aspidistraya sahip olan bir çiçekseverin yardımcı olacağına inanıyorum. Sevgiler…
    ***
    Buradan yardımlaşma hiç olmuyor. Sadece bilgi sayfaları. Eğer bende olsaydı size mutlaka gönderirim. Düz aspidistrayı istanbulda nadiren de olsa bazı bahçelerde görüyorum. Çizgilisine hiç rastlamadım. Belki Türkiyede bulunmayabilir.

  3. Şükrü, İzmir dedi ki:

    Ben bu bitkiyi İzmir’de otomobil park etmemeleri için hazırlanmış bir varilde buldum. İstemekle alabileceğim bir şey değil. Gece yarısı gidip bir iki kök alıcam kısmetse. Umarım karakolda bitmez. :) Hava akımı istiyor mu? Loş sayılacak bir odada pencereye 7-8 metre mesafede yaşar mı?
    ***
    Hava akımı ve özellikle de güneş yeni gelişimler götermesi için şart. Bunlar olmazsa evlerde yine de çok dayanıklıdır ama yeni gelişim beklemeyin. İki yılda bir gibi ve cılız olur.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)