Bir eğreltiotu cinsi olan aşk merdiveni evlerde, bürolarda, çeşitli iş yerlerinde iç mekan süs bitkisi olarak kullanılır. Yurdumuzda fujer veya fougère nephrolepsis olarak da bilinir. Yabancı web sitelerinde adı Nephrolepsis Exaltata olarak geçer.
Aşk Merdiveni Bakımı ve Üretilmesi:
En kolay şekilde çoğaltılması kökten ayırma iledir. Bitkinin dibinden çıkıp toprak yüzeyinde uzayıp giden çok ince uzantılar, ana bitkinin benzeri yeni bireyler oluştururlar. Bunları ayırıp başka saksılara dikebilirsiniz. ilk diktiğinizde bir müddet güneşten koruyun ve bir hafta kadar naylon torbaya geçirin ağzını sıkıca kapayın. Kökler böylece yeni toprağa alışır. Bir hafta aşırı nemli kapalı ortamda bulunması diktiğiniz fidenin tutmasının garanti olması için gereklidir.
Aşk MerdiveniÇiçeksiz bitkilerdendir. Tohumu olmaz ama tohum vazifesini gören “spor”ları vardır. Spor denen tohum benzeri oluşumlar yaprakların altında gelişir. Bunlar tohum gibi kullanılabilir ama aşk merdivenini bu şekilde üretmek çok da kolay olmaz. Kökten ayırma metodu hem çok kolaydır hem büyümesi için fazla vakit gerektirmez.
Güneş: Eğrelti otları direkt güneşi hiç sevmese de aşk merdiveni direkt güneşi tolere edebiliyor. Yine de direkt güneşten korunması daha iyi olur. Ev içinde tül ile filtrelenen güneşin aşk merdivenine zararı olmaz.
Nem: Havası çok nemli ortamları sever. İstanbul’un havası aşk merdiveni için uygundur. Çoğu eğrelti otları çok daha fazla nemli hava istiyor. Geniş yayvan bir kap içine ortalama ceviz kadar büyük çakıl taşları doldurun, taşları aşmayacak derecede su koyun ve saksıyı bunun üstüne koyun. saksı dibi suya değmemeli. Bu şekilde yapraklara devamlı nemlilik sağlarsınız.
Toprak: çok gevşek, suyu çok iyi süzdüren topraklara ihtiyacı vardır. Bol yaprak çürüntülü topraklar aşk merdiveni için daha uygundur. Buradaki resimdeki örnek benim balkonda yetiştirdiğim aşk merdiveni. Kışın balkon çok soğuk olur, yazın ise aşırı sıcak, bol güneşli ve kurudur (ama istanbul havasının nemliliği bu bitkiye yetiyor). Özel bir toprak kullanmadım. Buna rağmen gayet sağlıklı yaşayıp gidiyor. Dokuz senededir bizim balkonda normal bahçe toprağında yaşıyor.
Sulama: Topraktan ziyade çevresi nemli olmalı. Toprağı fazlaca su geçirgen olmalı ve nemini biraz kaybedince bol bol sulanmalı, saksı dibinden çıkan suyun geri emilmesi önlenmelidir. Devamlı ıslak kalan ağır ve sıkı topraklarda aşk merdiveni sağlıklı gelişemez, her an çürüyebilir. Yaprak çürüntülü hafif ve gevşek toprak kurudukça veya nem kaybettikçe değil, ıslaklığı tamamen kaybolunca tekrar sulanmalı. Yani her zaman nemli olmalıdır. Toprağı inceleyin, elinizi hiç ıslatmıyorsa sulama vakti gelmiştir.
Yazın sık sık yaprakları yıkayıp temizlemelisiniz. Çünkü yaprakları ince ve çok sık olduğu için çok toz tutar. Yıkamak için banyoya götürüp duşun altına tutabilirsiniz.
Benim ask merdivenim kurumaya basladi, sizinkini gorunce iyice uzuldum. Ne yapmam egrekli?
*****
Cevap:
Bu bitki nemli ortamları sever. Tahmin ediyorum sizde bulunduğu ortam hem sıcak hem kuru havalıdır.
benim arkadaşta vardı çok büyüktü bana verdikten sonra banyoya götürüp yıkamış dallarını ondan sonra koca bitki kısa sürede kurudu.bende bana verdiği kökün büyük olmasına bağladım kurumasını çünkü bende başkasına verdikten sonra benimki kurudu.
aşk merdivenim kuruyor 5 6 yaprağı kaldı sadece çubuk besleyıcilerden kullandım ama işe yaramadı 20 gün oluyor sıvı olanlarından aldım şimdi onu deniyorum ama birşey değişmedi çok su vermem ama toprağı sürekli ıslak bırak toprağı kurusun diyorlar ama 20 gün oldu hala ıslak ne kadar bekleyeceğim daha ..bide toprağının üstü küf lü gibi oldu açıllı koyulu renklerde bu neden olur ne yapıcam ben yaaaaaa
***
Cevap:
Gereksiz yere veya mevsimsiz gıda verme sonucu çiçekler zehirlenip ölüyor. Muhtemelen sizinki de zehirlenmiştir. Artık yapılacak bir şey yok. Şimdi o topraktan sökün, köklerini yıkayın topraktan tamamen arındırın, normal bir bahçe toprağına ekin ve ilkbahara kadar serin bir yerde az sulayarak bekletin. bu ise, çiçeğin hayatını kurtarmada garanti değildir ama belki işe yarar.
çok güzel görünüyor çiçeğiniz maşallah. benim aşk merdivenim de çok çabuk büyüyor çok seviniyorum ama yaprakları uzadıkça kırılıyor ne yapmalıyım???
***********
Cevap:
Biraz güneş alabilen bir yerde olursa yaprak çubukları daha sağlam olur. Zaten güneş alabilen bir yerde diyorsanız potasyum eksikliğinden dolayı çubuklar sağlam olmuyordur. Bildiğim kadarıyla odun külünde potasyum var. toprağına biraz katın. Veya potasyum içeren hazır besinlerden kullanın.
bende var aşk merdiveni fakat kurumaya başladı suluyorum azar azar olmuyo dalları yarım yamalak oluverdi kestim bi kaç dalı ama kötü gözüküyo ya :S :( acep dalları kesmekle yanlış mı yaptım ne yapmalı?
********
Cevap:
Telaşlanmayın normaldir. Şimdi kış sonundayız. İlerde havalar ısınmaya başlayınca kökten çok sayıda yeni yapraklar çıkacaktır hızla büyüyeceklerdir. Yazın biraz serince, nemli ve yarı güneşli bir ortamda bulundurun.
içimi rahatlattınız çok teşekkür ederim :) çok güzel ve yararlı bi site.. emeğinize ve elinize sağlık …
Benimde var nemli ortamda ama biri kurudu. Aceba sulamayımı yanlış yapıyorum anlatırsanız sevinirim :)
********
Cevap:
Yeri nemli olsa bile ev içinde havasız yerlerde yaşayamaz. Havadar ve aydınlık ortam ister. Çiçekçilerin poşet içinde sattığı toprak kullanırsanız bunlar genelde bozuk çıkıyor dikkat edin. Güvenilir seralardan toprak almalısınız ya da ormanların kuytu yerlerinden yaprak çürüntüsü siyah toprak bulun aşk merdiveni için onu kullanın.
benım cıceğim çok yavas buyuyo.ikı yıldır 10 15 yaprağı var hala.cok cansız.balkon oğleden sonra asırı gunes alıyo.çıcegımı balkona koyarsam zarar gorurmu.bırde ben yaprak curuntusu toprağı anlamadım nasıl anlıcam curuntulu olduğunu?
bırde çıceğin dalları çok ınce kalınlasması ıçın farklı bısey vermelımıyım.sızın cıceğinız cok guzel masallah.
*******************
Hülya hanım, iki yıldır hiç büyümemiş ama halen yaşıyorsa yeri iyidir ama gıdasız kalmıştır sanıyorum. Hiç güneş almıyorsa bu da sebep olabilir.
Ev içinde biraz güneş alabileceği bir yerde bulunması şart.
Sonra ya toprağını değiştirin ya da sıvı gıda alın üzerinde tarif edildiği gibi ama ölçüden hafifçe daha az kullanın. Çünkü esas ihtiyacı güneş. Aşırı güneş değil tabi. Aşırı güneşten koruyun.
toprak çiçekçilerde bulabilirsiniz çürüntü yoksa torf alın, aynı şey sayılır. veya iyi bir bahçe toprağı da yeter. Toprak suyu süzdürmekte çok iyi olmalı. ağır veya killi olmamalı.
aşk merdiveni hakkında kansere yol açtığını duydum acaba doğru mu?
*******************
Sadece yenildiği zaman ve belki, yani her yiyen kanser olmaz. Bu söylentileri niçin yayarlar anlamıyorum. Çok saçma. Kim evindeki süs bitkilerini yer ki? Birileri herhalde süs bitkilerinin evlerde yemeklik olarak yetiştirildiğini sanıyor. :))
Benim de bir aşk merdivenim var, bir arkadaşım taşınacağı için bana vermişti. Aldığımda çoğu yaprağı kurumuştu ve canlı yaprakları da kaverengi beneklerle kaplıydı. Önce kurumuş dalları kestim ve dediğiniz er şeyi yaptım. Oysa ki hala çok zayıf ve cansız görünüyor. Yapraklarının bazıları çok güzel bir şekilde büyür ve yeni filizler verirken, bazıları sararmaya devam ediyor. Sizce bitkinin daha sağlıklı olması için başka ne yapmalıyım?
*******************
O halde acele etmeyin zamanla büyür çoğalır. Şimdi bazılarının gelişmemesini önemsemeyin. Onlar belki ömrünü tamamlamıştır, belki tamamen kuruyacaklar. Yeni gelişenler madem sağlıklı bir şekilde büyüyorlar öyleyse zamanla saksının içinde çoğalırlar. Kuruyanları sökmeyin.