Aka Tillandsia saksısız açıkta ve köksüz yetişen bitkiler

Henüz çiçek meraklılarımızın tanımadığı çok ilginç, çok şirin Tillandsia türleri var. Türkçe isim vermek gerekirse belki hava çiçeği, hava otu gibi bir isim verilebilir. İngilizcede bu türlere “air plant” deniyor. Koleksiyoncu meraklıları çok. Bakımı zor.

Henüz çiçek meraklılarımızın tanımadığı çok ilginç, çok şirin Tillandsia türleri var. Türkçe isim vermek gerekirse belki hava çiçeği, hava otu gibi bir isim verilebilir. İngilizcede bu türlere “air plant” deniyor.

TillandsiaBunun da özel meraklıları çok. Aka tilantsiya türlerinin koleksiyonunu yaparlar. Tilantsiya merakı çiçek yetiştirmeden ziyade böcek beslemeye benziyor. Veya canlı biblo gibi şeyler. Bakımı zor. Aşağıda gereken her şeyi anlattım.

Bitkiler alemindeki yeri: Bromeliaceae familyasının Tillandsia cinsi bitkileri.
Tillandsia’nın guzmanya gibi saksıda yetiştirilen türleri de var (örneğin Tillandsia cyanea) fakat bu yazımın konusu onlar değil. Burada konu ettiğim tip tilantsiyalara Aka Tillandsia denir. En çok tanınan türlerinden ikisi: Tillandsia ionantha ve Tillandsia recurvata..

Başlıca özellikleri açısından Aka Tillandsia bitkileri: Epifitik bitkiler doğada kökleri toprakta değil de ağaç üzerlerinde açıkta yaşayan bitkilere deniyor. Aka tilantsiyalar ise onlardan çok daha ileri derecede epifitiktir. Kökleri besin ve su almaya değil, sadece bir yerlere tutunmak için işe yarar. Besinini suyunu yapraklarıyla alırlar.

Elektrik tellerinde tilantsiyalar

Elektrik tellerinde tilantsiyalar.

Havayı, esintiyi, kuvvetli ışığı çok seviyorlar. Bu uğurda köklerini tutunma organı etmiş, yüksekleri mekan bellemişler. Tillandsia türlerinin pekçoğu anavatanında ağaç dallarında ve elektrik tellerinde yaşarlar. Yaprakları havadaki tozlardan, üstüne konan kuşların, böceklerin kakalarından bile azot, fosfor, potasyum, kalsiyum vs. gerekli elementleri alabilecek özelliktedir. Kökleriyse sadece bir yerlere tutunmak içindir.

Normal evlerimizde, kökleri tamamıyla açıkta yetişebiliyor. Zaten başka türlü yaşatamazsınız.

Tillandsia ionantha

Tillandsia ionantha, çiçek açacağı zaman renkleniyor.

Bakımında en önemli şey, en önemli püf noktası: Esintisiz yaşayamaz. Salonların kuytu yerlerinde ne kadar iyi bakarsanız bakın ölüp gidecektir. Her gün mutlaka sık sık esintiye maruz kalması kesin olarak şarttır. Koyu gölgeyi de hiç sevmezler.

Hava nemliliği: Kuru havada süratle sıvı kaybına uğrarlar. Yaprak uçları kurur. En az İstanbul havası kadar nemli hava istiyorlar. Daha fazla olsa daha iyi. Aka tilantsiyalarınız için bir şekilde » havayı nemlendirme imkanı oluşturmalısınız.

Tillandsia recurvata

Tillandsia recurvata

Güneş / aydınlık ihtiyacı: Temiz hava ve çok kuvvetli ışık isterler. Ama direkt güneşten ancak anavatanlarında pek zarar görmezler. Başka yerlerde özellikle öğle civarı güneşinden iyi korunmalıdır yoksa yanar kavrulurlar.

Nasıl güneş?
—Yazın: Sabahın ilk iki saatinin güneşini ya da günün son iki saat güneşini direkt alabilmeli. Bu mümkün değilse, öğle civarı ve öğle civarına yakın güneş pencere tülü gibi filtreleyicilerden geçerek yapraklarına ulaşmalıdır. Yaprakları çok hafifçe ısıtacak kadar şiddette olmalı. Odaya güneş gelmediği saatlerde pencere tülünü tamen açmalısınız ki ortam kuvvetli aydınlık olabilsin. Odaya saatlerce güneş geliyorsa tilantsiyalarınızı pencereye 3 metre uzağa koymalısınız: böylece ısıtıcı güneş ışınları zararlı olacağı saatlerde tilantsiyaya ulaşamaz ve güneşi filtrelemek de gerekmez.
—Kışın: Kasım ortasından şubat sonuna kadar kış güneşini günün her saatinde direkt alabilir; kışın sadece tam öğle güneşinin zararı olabilir buna dikkat etmelisiniz.

Sulama: Hava ne kadar yüksek nemli olursa olsun aka tilantsiyalarının su ihtiyacını karşılayamaz. Üstüne ikide birde su fısfıslamak da pek bir şey ifade etmez.

Suya ihtiyacı olduğunu şöyle anlarsınız: Yapraklarına dokunun. Yumuşamışsa (rengi de solmuştur) sulama vakti geldiğini gösterir.

Tillandsia streptophylla

Tillandsia streptophylla

Nasıl sulanır? Bitkinin tamamını, yapraklarını tümüyle bir iki saat kadar suyun içinde bekletin. Böylece yeterince su içer. Sonra yaprak arası diplerinde su damlacıkları birikmemesi için önce silkeleyip sonra baş aşağı çamaşır ipine asın bir saat kadar bekletin. Sonra normal olarak her zamanki yerine koyun.
Çiçek tomurcuğu çıkarıp açmaya yaklaşmışsa o zaman su içinde bekletirken çiçeğin su dışında kalması gerekiyor.

Sulamadan sonra, yani su içinde iki saat kadar beklettikten sonra 4 saat kadar esintide tutmak ayrıca şart.

Ne sıklıkta sulayacağız? Yapraklarının yumuşamasını beklemeseniz daha iyi olur (yoksa gelişime ara verip uykuya çekilme riski var). Önce haftada 1 defa deneyin. Yeterli değilse haftada iki, o da yetmiyorsa haftada üç defa.. Duruma göre ne sıklıkta su istiyor anladıktan sonra sulama sıklığını siz belirlersiniz.

Suyun niteliği: Üç gün kadar dinlendirilmiş, tortusu dibe çökmüş belediye şehir suyunun (musluk suyunun) üst tarafını alıp onunla sulayın. Arıtılmış su, yağmur suyu filan istemez. Musluk suyu dinlendirilmiş tortusundan arındırılmışsa tilantsiyaya diğer sulardan daha faydalı olur.

Besin vermek: Çok az miktarda bitki besini eklenmiş suyu sis gibi ince püskürterek besleyin. Beslemeyi onbeş günde bir defa yapabilirsiniz.
Besinin niteliği: Azot oranı düşük, fosfor oranı yüksek, potasyum oranı ise fosfor ile eşit veya biraz yüksek olacak. Elbette diğer elementleri mineralleri de içermeli. Çiçek coşturan marka besin gibi içinde asit çeşitleri de olan besin tavsiye ediliyor.

Üstüne su fısfıslayalım mı? Çok iyi olur. Yapraklarda damlalar birikmeyecek şekilde sis gibi ince fısfıslama yapın. Su fısfısladıktan sonra ortam esintili olmalı. Ya da günün en sıcak saatinden bir iki saat önce su fısfıslayın. Çünkü saatlerce ıslak kalması ev ortamlarında tehlikelidir.

Tillandsia bulbosa

Tillandsia bulbosa: Bir volkanik kayanın üstüne yosun yapıştırılmış. Onun da üstüne bir tilantsiya yapıştırılmış. Hafif yapıştırmanın bitkiye zararı olmaz. Zaten zamanla kökler geliştirerek bulunduğu yere kendi kökleriyle kendisi sıkı sıkı yapışır.

Çiçek açması için: Kış boyunca ortalama 10 derece gibi serin günler yaşaması gerekir. Veya en azından bu kadar serin geceler. Buna rağmen çiçek açmıyorsa ya yeterince olgunlaşmamıştır ya da güneş yetersizdir. Bir tilantsiya yaklaşık 5 yıl yaşar. Çiçek açacağı zaman birkaç yavru oluşturur. Bazen merkez gelişim yeri tahrip olursa o zaman elbette çiçek açamayıp yine yanlardan yavru oluşturur kendisi zamanla ölür.

Çoğaltılması: Diğer bromeliad türleri gibi bu da çiçek açarsa ömrünün sonuna gelmiştir. O dönemde kökten yavrular oluşturur. Onlar ana bitkinin yarısı kadar geliştiklerinde ayırın. Fazla bekletmeyin. Belki zamanında ayırırsanız ana bitki daha yavru oluşturabilir. En nihayetinde ana bitki tüm vazifelerini bitirmiş olarak ölecektir.

Yavruları ayırmak şart mı? Değil. Eğer ayırmazsanız küçük bir koloni halinde yaşarlar. Doğal ortamında zaten böyle oluyor. Ana bitki ölüp gider, yavrular bir arada hayatlarına devam eder.

Evlerde Aka Tillandsia yetiştirme usulleri

Doğada bunlar bir yere kökleriyle sıkı sıkı tutunmuş olarak yaşıyor. Siz dekoratif kuru bir kütüğün üstüne tilantsiyaları istediğiniz gibi (ama küçük bir noktadan) yapıştırabilirsiniz. Yapıştırıcı zararlı kimyasallar içermemeli: Mesela silikon kullanabilirsiniz. Böyle yaptığınız taktirde sulama işleminde o kütüğün de sığabileceği bir leğen kullanmanız gerekecek.

Kuru dal, kuru kütük kullanmak istemiyorum diyorsanız istediğiniz gibi istediğiniz şeylere koyun. Minicik boş bir saksı, deniz kabuğu, mumluk veya haşlanmış yumurta ayaklığı. İsterseniz iple bir yere asabilirsiniz.

Kategori: Salon Ofis Dekor Tarih: 18 Nisan 2012

Etiketler: | | |

'Aka Tillandsia saksısız açıkta ve köksüz yetişen bitkiler' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Deniz dedi ki:

    Muhteşem bir çiçek. Görsellik açısından çok zengin. Yakından görmek lazım. Ve dokunmak…

  2. Hakan, Bursa dedi ki:

    Çok farklı bir bitki buna sahip olmak isterdim.

  3. Hakan, Bursa dedi ki:

    Bunu elde etmenin bir yolu var mı?
    ***
    Dışardan getirtebilirsiniz. İingilizceniz varsa, İnternetten güvenilir bir yer bulabilirseniz sipariş verirsiniz gönderirler. Koçtaşta bazen sinek yiyen tuhaf bitkilerden görüyorum. Öyle abuk sapık şeyleri ithal ediyorlar satıyorlar böyle güzel şeyleri ithal etmezler. Belki yakında ithal edenler olursa çiçekçilerde görürüz.

  4. Hakan, Bursa dedi ki:

    Etçil bitkiler piyasada kaça satılıyor, onun hakkında da bir yazı yazar mısınız?
    ***
    O türlere hiç merakım olmadı. Ama onlar hakkında da sitede yazı olması lazım elbette. İlerde inşallah. Fiyatına gelince, mini fincan saksılarda minicik fidelerinin 20 lira gibi fiyattan satıldığını görmüştüm. Bedava verseler asla almam. Zaten kimse almıyor satanların dükkanlarında çürüyüp gidiyor. Böyle çok gördüm. Özellikle Koçtaş’ta. Hiç kimsenin rağbeti yok bari üç beş liradan satın da elinizde kalmasın bre paragöz kapitalistler!

  5. İlkay, İstanbul dedi ki:

    Şu sayfada çok güzel hava çiçeği örnekleri var: http://remodelista.com/posts/air-plant
    ***
    Cam kaplardaki hallerine hiç aldanmayın. Bu bitkiler hava akımları sürekli ve kuvvetli değilse yaşayamaz. Onlar satışları arttırmak için, cazip görünümlü olmaları için öyle gösterilir öyle satılır. Sonuçta zararlı aksesuarlarla birlikte üç beş misli pahalıya satılmış oluyor.

  6. İlkay, İstanbul dedi ki:

    İki hafta kadar önce internetten bir Venus Flytrap (Sinekkapan) siparişi verdim. Dediğiniz gibi tam 20 liraya satıyorlar. Bitkinin anaç olduğu yazıyordu, bunun çiçek açıp tohum verecek anlamına geldiğini sonra anladım. Meğerse çiçek açması bitkinin tüm enerjisini harcıyormuş. Bu da bitkinin sersemlemesine hatta ölmesine bile neden olabiliyormuş. Şu anda benimki çiçek açmak üzere. Umarım bir zarar görmez. Ama mutlaka tohumlarını da alıp ekeceğim. Dionaea muscipula ilginç bir tür.

  7. Seher, İstanbul dedi ki:

    Bu çiçeği bahausta aldım. çok güzel çiçek. inşallah bakabilirim.
    ***
    Saksıda topraklı satılanlar topraksız yetişen tlandsia türlerinden değildir ama hemen hemen aynı bakımı isterler.

  8. İnci, İstanbul dedi ki:

    Toprakta yetişen iki adet thillandsiam var. Çok güzel çiçekler açtılar ve artık çiçekler bitti. Yandan yavrular verdi ama bilmeden ayırmaya korktum doğrusu. Bazı yerlerde akvaryuma asın vs demişler. Yalnız her ikisi de çok küçük birer saksıda. Yavruları ayırıp yine toprağa eksem diyorum. Acaba küçük saksı mı yoksa hepsini alabilecek büyük saksı mı kullanmalıyım?
    ***
    Saksının küçük olması önemli değil. Ana bitki ölene veya çürüyene kadar yavruları ayırmamanız daha iyi.
    Bakım için ayrıntılı bilgi: http://www.bitkivecicek.com/aechmea-guzmania-vrisea-neoregelia-vb-bromeliad-bitkileri

  9. Neslihan B. dedi ki:

    Bauhaus’lardan temin edebilirsiniz. Gerçekten çok ilginç bir çicek. Çok sevdim. :)

  10. İlkay, Muğla dedi ki:

    Ben Muğla Datça’da oturuyorum. Yyazları çok sıcak oluyor. O yüzden balkonda yetiştirmek istiyorum. Özellikle nem ve esinti meselesi konusunda çekincelerim var. Benim sormak istediğim yaz döneminde balkonda kışın da ışık alan bir odada yetiştirebili miyim?
    ***
    Ben de Didim’deyim. İklim hemen hemen aynı. Sadece kışın Datça az farkla daha az soğuk oluyor o kadar. Bu türlere çok yakın akraba ve aynı özellikli Efe püskülünü 1,5 yıl kadar önce bahçeye dikmiştim. Şimdi ikinci kışını da gayet güzel atlattı. Şu an tomurcukları (sonbaharda belirmişlerdi) gelişimleri hızlandı. Şiddetli yaz sıcaklarında tepeden yağmurlama gibi geceleri sulayarak hayatta tutabilmiştim. Kışın da aynı şekilde sulamayı ihmal etmiyorum. Kısaca Efe püskülü buraların iklimine tam uyumlu. Diğer Aka bitkileri de muhtemelen uyum sağlarlar. Datça Didim’den daha avantajlı bir yer (kış soğukları açısından).

  11. Naile Yüce dedi ki:

    Tillandsia cena çiçeğimin yılan dili çiçek kısmı yeşil renge dönüştü. Nasıl pembe olabilir?
    ***
    Çiçek eskiyince rengi değişiyor. Doğal bir şey. Artık yeniden pembeleşmez. Ama istediğiniz renge boyayabilirsiniz. Hatta çiçekleri geçen bromelyad türü bitkilerinin çiçeklerini boyayıp sanki bitkinin çiçeği yeniymiş tazeymiş gibi satan çiçekçiler var.

  12. Emine. İstanbul dedi ki:

    Toprağa dikmek istersem toprak nasıl bir toprak olmalı?
    ***
    Hazır poşet topraklardan alın. İyice eleyerek ince tozundan tamamen arındırın. Tozunu değil taneli, parçacıklı kısmını kullanacaksınız. Sonra yıkayıp süzerek daha da toz topraktan arındırın. Buna dikebilirsiniz ama saksı çok küçük olmalı.

  13. Nuriye. Ankara dedi ki:

    mrb ben de topraklı kücük bir saksıda aldım, bakımını araştırıyorum ama topraklı saksı olduğu için sulamayı nasıl yapmam gerekiyor?
    ***
    Onlar toprak uyumlu tilandsiyalardandır sanıyorum. Bakımı aynan guzmanyalarda olduğu gibidir. Yaprak aralarında su birikecek şekilde sulayacaksınız. Geceleri üstlerine su fısfıslayın.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)