Açelya serin yerde olur

Açelya ve çiçekleri

Açelya güzel ve bol çiçeklendiği için sevilen bir süs bitkisidir. Değişik zamanlarda; sonbaharda, sonbahardan başlayarak kış sonlarına kadar, sadece kış sonunda ve sadece ilkbaharda çeçeklenen cinsleri vardır. Bazı açelyalar hazirana kadar çiçek açabilir. Bütün bu türlerin yaz boyunca dallanıp budaklanmaları uygun şartlarda sağlanmalıdır. Açelya için gereken uygun şartlar ise yarı gölgeli, bol nemli, açık hava veya çok havadar oda…

Açelyalar ev ortamını pek sevmez. Serin, nemli ve havadar yerleri sever. Kışın çok sıcak evlerde yaşatamazsınız. Sobalı eski evlerde, kenarlarından hava geçiren eski tip pencere önlerinde iyi yetişirdi. Biraz da güneş almalı. Bu şekilde evlerde iç mekânda yıllarca yaşatılabilir.

Kaloriferli / kuru havalı / sıcak evlerde yaşayamaz. Bu durumda balkon varsa balkonda yetiştirmelisiniz. Kışın hava çok fazla soğuk olmadıkça zarar görmez, çiçek açmaya devam eder.

Açelyalar için toprak, sulama ve bakım

Açelya için az kestane toprağı ve torf karışımı çok iyidir. Günümüzde her yerde satılan torf, toprak olarak tek başına yeterlidir dense de torf salt kullanılmamalı, kestane toprağı karıştırılarak kullanılırsa daha iyi olur. Gübre istemez. Çiçeklenme döneminde tomurcuklar sağlıklı büyümüyor gibi görünüyorsa sulama suyuna bir damla limon damlatmalısınız. Temiz hava, az güneş ve havadar nemli rütubetli ortam bu bitkinin en çok ihtiyacı olan şeylerdir. Kökleri sağa sola yayılır, derinlere gitmez. Bu yüzden fazla derin değil ama geniş saksı kullanmanız daha iyi olur. Kalın toprak saksılar en uygunudur zira köklerinin daima serinde olması şarttır. plastik saksılarda bu hiç mümkün değildir.

Kireçsiz su ile sulamaya özen gösterin. Bir saksıda uzun yıllar kalmışsa, kökleri toprak yüzeyine yakın bulunduğundan dolayı yüzeyde sıklaşır ve suyun aşağı ilerlemesine engel olabilir. Böyle bir durumda saksının altına su dolu derin tabak koyarak alttan da su çekmesini sağlamalısınız.
Sulama sıklığı: Yaz – kış toprak nemini yüzde otuz gibi kaybedince sulayın. Toprak ıslaksa sulamayın. Toprağının çok da kurumasına izin vermeyin yoksa her şey alt üst olabilir, açelyanız ölebilir.

Çiçeklenmesi bitince budayabilirsiniz, saksısını değiştirebilirsiniz. En uygun zaman ilkbahar ortaları veya sonlarıdır. Bundan sonra yaz sonuna kadar az güneşli, bol rütubetli, serin ve kuytu bir yerde özenle bakın. Bu süreçte dallanıp budaklanması gerekiyor.

Açelya nasıl çoğaltılır

Atatürk çiçeğinde anlattığım “»» kendi usulüm”de olduğu gibi cam kavanozda çelikle üretebilirsiniz.
Aradaki fark, açelyayı tepe çeliği ile üretmeniz gerektiğidir.

Yeşil dallarının üst kısmından, en fazla 8 cm kadar dal parçası alın. Birkaç tane olabilir. Bu ince dallardaki yaprakları sadece en üstte dört – beş tane yaprak kalacak şekilde kesin. Yalnız yaprakları çekip kopartmayın, nazik dalı fena yaralayabilir. Keskin ince bir makasla yaprakları diplerinden kesmek daha iyi olur. Dalların diplerini çaprazlamasına kesmeniz tavsiye edilir. Mümkünse toprağa dikmeden önce toprak altında kalacak kısmını köklendirme tozuna bulayın.
Kavonozda kısa zamanda yeni yapraklar çıkaracaktır. Köklenmesinin iyice kesinleştiğinden emin olmak için kavanoz içinde biraz büyümesini, en azından 6 yeni yaprağının tamamen gelişmesini bekleyin. Sonra köklerine zarar vermeden dikkatlice ayırarak saksılara dikebilirsiniz. Yeni fidanları saksılara aldığınız bu aşamada onları çok havadar, nemli ve kuytu bir yerde bulundurmanızda ve ayrıca fazla sıcağa maruz bırakmamanızda yarar var.

Ne zaman yapılır: Çiçeklenme döneminin sonlanmasını bekleyeceksiniz. Alacağınız çeliklerde tomurcuk olmamalı. Varsa o tomurcukları dikkatlice yok etmelisiniz.

Açelyaya aşı yapmak mümkündür. Farklı renklerde çiçek açan açelyalardan bir veya iki parça alıp açelyanızın bir veya iki dalını ayrı ayrı aşılayabilirsiniz. Böylece bir gövde üzerinde farklı renkli çiçekler açan açelyanız olur. Bu konuda deneyimim olmadığı için aşılaması nasıl oluyor bilgi veremiyorum. Ayrıca aşılamanın açelyanın ömrünü kısattığı, sağlığını bozduğu söyleniyor.

Budama: Gerekmiyor ama fazla uzayan, biçimsiz uzayan dallarını çiçeklenme dönemi bittiği zaman budayabilirsiniz.  Yazın çıkan yeni filizlerden kuvveti azaltacak, bitkinin şeklini bozacak olanları parmak tırnak uçlarınızla diplerinden koparın. Temmuzun sonlarına kadar bunu yapabilirsiniz. Daha sonra yapmayın. Yaz ortalarında ayrıca birbirine fazlaca bitişik uzayan dallarda azaltma budaması yapılabilir.

Kategori: Evde Çiçek açan | Etiketler: Çalı Türü, Kireç sevmez, Serin yer ister